{"id":3896,"date":"2019-11-13T09:49:50","date_gmt":"2019-11-13T07:49:50","guid":{"rendered":"https:\/\/ukur.pl\/?p=3896"},"modified":"2026-01-20T13:25:15","modified_gmt":"2026-01-20T12:25:15","slug":"ukur-a-zniesienie-wspolwlasnosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/2019\/11\/13\/ukur-a-zniesienie-wspolwlasnosci\/","title":{"rendered":"UKUR a zniesienie wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci"},"content":{"rendered":"\n<p>Postanowienie S\u0105du Okr\u0119gowego w Olsztynie z dnia 19 lipca\n2019 r., IX Ca 271\/19, LEX nr 2716922<\/p>\n\n\n\n<p><em>UZASADNIENIE<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Sk\u0142ad orzekaj\u0105cy<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Przewodnicz\u0105cy: S\u0119dzia Miros\u0142aw Wieczorkiewicz.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>S\u0119dziowie Jacek Barczewski, Krystyna Skiepko.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Sentencja<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>S\u0105d Okr\u0119gowy w Olsztynie IX Wydzia\u0142 Cywilny Odwo\u0142awczy po\nrozpoznaniu w dniu 18 lipca 2019 r. w Olsztynie na rozprawie sprawy z wniosku\nE. G. z udzia\u0142em T. G. o podzia\u0142 maj\u0105tku wsp\u00f3lnego na skutek apelacji\nwnioskodawcy od postanowienia S\u0105du Rejonowego w Gi\u017cycku z dnia 21 grudnia 2018\nr., sygn. akt I Ns 488\/16, postanawia uchyli\u0107 zaskar\u017cone postanowienie w\nca\u0142o\u015bci i przekaza\u0107 spraw\u0119 S\u0105dowi Rejonowemu w Gi\u017cycku do ponownego\nrozpoznania, pozostawiaj\u0105c temu S\u0105dowi rozstrzygni\u0119cie o kosztach post\u0119powania\napelacyjnego.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Jacek Barczewski Miros\u0142aw Wieczorkiewicz Krystyna Skiepko<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Uzasadnienie faktyczne<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Wnioskodawca z\u0142o\u017cy\u0142 wniosek o podzia\u0142 maj\u0105tku wsp\u00f3lnego\nwnioskodawcy i uczestniczki post\u0119powania T. G. w sk\u0142ad, kt\u00f3rego wchodzi\ngospodarstwo rolne wraz z budynkiem mieszkalnym i gospodarczym, po\u0142o\u017cone w\nmiejscowo\u015bci (&#8230;), gmina B. o \u0142\u0105cznej warto\u015bci 110.000 z\u0142otych, aby przyzna\u0107\nje na jego wy\u0142\u0105czn\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107 i zas\u0105dzi\u0107 od niego na rzecz uczestniczki\npost\u0119powania stosown\u0105 sp\u0142at\u0119 tytu\u0142em wyr\u00f3wnania udzia\u0142\u00f3w z roz\u0142o\u017ceniem jej na 5\nr\u00f3wnych rocznych rat. Wnioskodawca wni\u00f3s\u0142 ponadto o ustalenie nier\u00f3wnych\nudzia\u0142\u00f3w w maj\u0105tku wsp\u00f3lnym, tj. 90% wnioskodawcy i 10% uczestniczki\npost\u0119powania i o zas\u0105dzenie na rzecz wnioskodawcy koszt\u00f3w post\u0119powania.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskaza\u0142, \u017ce strony od\n12 listopada 2014 r. pozostaj\u0105 w ustroju rozdzielno\u015bci maj\u0105tkowej na podstawie\norzeczenia S\u0105du Rejonowego w Gi\u017cycku w sprawie III RC (&#8230;), a S\u0105d Okr\u0119gowy w\nOlsztynie wyrokiem z dnia 8 pa\u017adziernika 2015 r. rozwi\u0105za\u0142 te\u017c ich ma\u0142\u017ce\u0144stwo\nprzez rozw\u00f3d w sprawie VI RC (&#8230;). Wnioskodawca poda\u0142, \u017ce w trakcie trwania\nma\u0142\u017ce\u0144stwa strony naby\u0142y nieruchomo\u015b\u0107 opisan\u0105 wy\u017cej i innego maj\u0105tku nie\nposiadaj\u0105, lecz uczestniczka post\u0119powania w gospodarstwie nie pracowa\u0142a, nie\nzajmowa\u0142a si\u0119 dzie\u0107mi, co te\u017c le\u017ca\u0142o w obowi\u0105zkach wnioskodawcy. Wnioskodawca\nr\u00f3wnie\u017c wskaza\u0142, \u017ce mi\u0119dzy stronami dochodzi\u0142o do k\u0142\u00f3tni, a po jednej z nich\nuczestniczka si\u0119 wymeldowa\u0142a, co nast\u0105pi\u0142o w 1993 r. Wed\u0142ug wnioskodawcy,\nuczestniczka post\u0119powania skupia\u0142a si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na \u017cyciu towarzyskim, cz\u0119sto\npozostawiaj\u0105c troje ma\u0142ych dzieci pod jego opiek\u0105 lub opiek\u0105 najstarszej c\u00f3rki\nS. G., ponadto uczestniczka nie poczyni\u0142a \u017cadnych nak\u0142ad\u00f3w na maj\u0105tek wsp\u00f3lny,\nwszelkie obci\u0105\u017cenia regulowa\u0142 wy\u0142\u0105cznie wnioskodawca, uczestniczka nigdzie nie\npracowa\u0142a, a w 2008 r. porzuci\u0142a wnioskodawc\u0119 i ma\u0142oletni\u0105 w\u00f3wczas c\u00f3rk\u0119 N. i\nwyjecha\u0142a do Wielkiej Brytanii i do chwili obecnej nie interesuje si\u0119 maj\u0105tkiem\nwsp\u00f3lnym.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W toku post\u0119powania wnioskodawca zg\u0142osi\u0142 dalsze wni\u00f3s\u0142 o\nobci\u0105\u017cenie uczestniczki post\u0119powania kwot\u0105 352.000 z\u0142otych z tytu\u0142u\nsfinansowanych przez niego papieros\u00f3w wypalonych przez uczestniczk\u0119\npost\u0119powania T. G. w ilo\u015bciach do 6 paczek dziennie oraz zwrotu poniesionych\nkoszt\u00f3w ubezpieczenia spo\u0142ecznego z KRUS oraz koszt\u00f3w komornika skarbowego i\nodsetek, jako nak\u0142adu z maj\u0105tku wsp\u00f3lnego na maj\u0105tek odr\u0119bny.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W dalszej cz\u0119\u015bci post\u0119powania wnioskodawca wni\u00f3s\u0142 o\nustalenie nier\u00f3wnych udzia\u0142\u00f3w poprzez uznanie 100% jego udzia\u0142u, za\u015b\nuczestniczki post\u0119powania 0%.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Uczestniczka post\u0119powania wnios\u0142a o ustalenie, \u017ce w sk\u0142ad\nmaj\u0105tku dorobkowego stron wchodzi nieruchomo\u015b\u0107 gruntowa opisana w ksi\u0119dze\nwieczystej (&#8230;), sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 z dzia\u0142ek o nr ewidencyjny (&#8230;), (&#8230;) (&#8230;)\ni (&#8230;) o powierzchni \u0142\u0105cznej 13,58 ha i doch\u00f3d z dop\u0142at bezpo\u015brednich wyp\u0142aconych\nprzez (&#8230;) po ustaniu wsp\u00f3lno\u015bci ustawowej ma\u0142\u017ce\u0144skiej, tj. po dacie 14 maja\n2014 r. Uczestniczka wnios\u0142a o dokonanie podzia\u0142u maj\u0105tku poprzez przyznanie na\nwy\u0142\u0105czn\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107 uczestniczki post\u0119powania 1\/2 nieruchomo\u015bci, tj. dzia\u0142ki o nr\newidencyjny 28\/1 o powierzchni 7,63 ha, kt\u00f3rej powierzchnia pozostaje zbli\u017cona\ndo 1\/2 \u0142\u0105cznej powierzchni ca\u0142ej nieruchomo\u015bci. Uczestniczka wnios\u0142a o\nustalenie r\u00f3wnych udzia\u0142\u00f3w stron w maj\u0105tku wsp\u00f3lnym i poda\u0142a, \u017ce chocia\u017c wraz z\ndzie\u0107mi od wielu lat przebywa poza granicami kraju, to zamierza wr\u00f3ci\u0107 do\nmiejscowo\u015bci W. i tu osiedli\u0107 si\u0119 na sta\u0142e. Uczestniczka post\u0119powania\nzaoponowa\u0142a przeciwko wnioskowi o ustalenie nier\u00f3wnych udzia\u0142\u00f3w i poda\u0142a, \u017ce\nfakt przebywania za granic\u0105 (wraz z dzie\u0107mi) wynika wy\u0142\u0105cznie z tego, i\u017c wnioskodawca\nprzez wiele lat zn\u0119ca\u0142 si\u0119 nad ni\u0105 fizycznie i psychicznie, za co zosta\u0142\nukarany wyrokiem s\u0105du. W dalszej cz\u0119\u015bci uczestniczka wskaza\u0142a, \u017ce przez wiele\nlat wsp\u00f3lnego zamieszkiwania z wnioskodawc\u0105 w r\u00f3wnym stopniu przyczynia\u0142a si\u0119\ndo powstania maj\u0105tku wsp\u00f3lnego ma\u0142\u017conk\u00f3w. Co do \u017c\u0105dania podzia\u0142u dop\u0142at\nbezpo\u015brednich do grunt\u00f3w rolnych otrzymanych przez wnioskodawc\u0119 podnios\u0142a, \u017ce\nstanowi\u0105 one doch\u00f3d z maj\u0105tku wsp\u00f3lnego, s\u0105 zwi\u0105zane z nieruchomo\u015bci\u0105 stron, z\nkt\u00f3rej korzysta i korzysta\u0142 wy\u0142\u0105cznie wnioskodawca.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>S\u0105d Rejonowy w Gi\u017cycku postanowieniem z dnia 21 grudnia\n2018 r.:<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>1. ustali\u0142, \u017ce w sk\u0142ad maj\u0105tku dorobkowego wnioskodawcy i\nuczestniczki wchodzi zabudowana nieruchomo\u015b\u0107 rolna po\u0142o\u017cona w obr\u0119bie 18 W.,\ngmina B., sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 z dzia\u0142ek o numerach: (&#8230;), (&#8230;), (&#8230;), (&#8230;) o\npowierzchni \u0142\u0105cznej 13,58 ha, opisana w KW (&#8230;) o warto\u015bci 273.740,-z\u0142,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>2. dokona\u0142 podzia\u0142u maj\u0105tku dorobkowego stron w ten\nspos\u00f3b, \u017ce dokona\u0107 podzia\u0142u fizycznego nieruchomo\u015bci i &#8211; na wy\u0142\u0105czn\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107\nwnioskodawcy przyzna\u0142 nieruchomo\u015b\u0107 zabudowan\u0105 sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 z dzia\u0142ek o\nnumerach: (&#8230;), (&#8230;) i (&#8230;) o powierzchni 5,95 ha, o warto\u015bci 139.450,-z\u0142,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8211; na wy\u0142\u0105czn\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107 uczestniczki post\u0119powania przyzna\u0142\nnieruchomo\u015b\u0107 niezabudowan\u0105 sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 z dzia\u0142ki o numerze (&#8230;) o powierzchni\n7,63 ha o warto\u015bci 134.290,-z\u0142,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>3. zas\u0105dzi\u0142 od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki\npost\u0119powania kwot\u0119 2.580,-z\u0142, p\u0142atn\u0105 w terminie 6 miesi\u0119cy od uprawomocnienia\nsi\u0119 postanowienia wydanego w sprawie,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>4. oddali\u0142 wniosek w cz\u0119\u015bci dotycz\u0105cej ustalenia nier\u00f3wnych\nudzia\u0142\u00f3w stron w maj\u0105tku wsp\u00f3lnym.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>5. oddali\u0142 wnioski stron w pozosta\u0142ej cz\u0119\u015bci.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>6. rozstrzygn\u0105\u0142 o kosztach nieop\u0142aconej pomocy prawnej\n\u015bwiadczonej z urz\u0119du na rzecz adwokat\u00f3w M. P. i T. S.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>S\u0105d I instancji ustali\u0142, \u017ce:<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8211; wnioskodawca i uczestniczka zawarli zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski\n22 grudnia 1979 r. Pozostawa\u0142y w ustroju wsp\u00f3lno\u015bci ustawowej ma\u0142\u017ce\u0144skiej do 14\nmaja 2014 r., poniewa\u017c na mocy orzeczenia s\u0105dowego z tym dniem ustanowiona\nzosta\u0142a mi\u0119dzy ma\u0142\u017conkami rozdzielno\u015b\u0107 maj\u0105tkowa (sprawy S\u0105du Rejonowego w\nGi\u017cycku o sygn. akt III RC (&#8230;)). Nast\u0119pnie ma\u0142\u017ce\u0144stwo wnioskodawcy i\nuczestniczki zosta\u0142o rozwi\u0105zane przez rozw\u00f3d wyrokiem S\u0105du Okr\u0119gowego w\nOlsztynie z dnia 8 pa\u017adziernika 2015 r. (sygn. akt VI RC (&#8230;)),<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8211; w dniu 3 czerwca 1987 r. wnioskodawca i uczestniczka\nnabyli niezabudowan\u0105 nieruchomo\u015b\u0107 sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 z dzia\u0142ek o nr (&#8230;) o\npowierzchni 9,34 ha,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8211; w dniu 25 czerwca 1990 r. wnioskodawca i uczestniczka\nnabyli nieruchomo\u015b\u0107 oznaczon\u0105 dzia\u0142k\u0119 o nr (&#8230;) o powierzchni 4,18 ha,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8211; nieruchomo\u015b\u0107 stanowi\u0105ca przedmiot maj\u0105tku dorobkowego\nstron i wsp\u00f3lno\u015bci ustawowej ma\u0142\u017ce\u0144skiej jest opisana w KW (&#8230;) i sk\u0142ada si\u0119 z\ndzia\u0142ek niezabudowanych: o nr 28\/1 o powierzchni 7,63 ha, 129\/5 o powierzchni\n1,27 ha, (&#8230;) o powierzchni 0,48 ha i dzia\u0142ka o nr (&#8230;) o powierzchni 4,20\nha, czyli o \u0142\u0105cznej powierzchni 13,58 ha,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8211; warto\u015b\u0107 ca\u0142ej przedmiotowej nieruchomo\u015bci wynosi\n273.740 z\u0142otych,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8211; warto\u015b\u0107 dzia\u0142ki o nr (&#8230;) wynosi 134.290 z\u0142otych, za\u015b\nwarto\u015b\u0107 dzia\u0142ki o nr (&#8230;) i dzia\u0142ki (&#8230;) wynosi 81.490 z\u0142otych, a warto\u015b\u0107 dzia\u0142ki\no nr (&#8230;) wynosi 57.960 z\u0142otych,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8211; wnioskodawca i uczestniczka s\u0105 wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielami po\n1\/2 cz\u0119\u015bci niezabudowanej dzia\u0142ki o nr (&#8230;) po\u0142o\u017conej w W., gmina B. o\npowierzchni 1,73 ha, opisanej w KW (&#8230;) oraz budynku stanowi\u0105cego odr\u0119bny od\ngruntu przedmiot w\u0142asno\u015bci opisanego w KW (&#8230;) na podstawie postanowienia o\nstwierdzeniu nabycia spadku po A. W. z dnia 24 czerwca 1986 r. wydanego przez\nS\u0105d Rejonowy w Gi\u017cycku w sprawie I Ns (&#8230;). S. ksi\u0119gi prowadzonej dla budynku\nstanowi\u0105cego odr\u0119bny od gruntu przedmiot w\u0142asno\u015bci strony do dnia wydania\npostanowienia w przedmiotowej sprawie nie sprostowa\u0142y,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8211; wnioskodawca i uczestniczka naby\u0142y nieruchomo\u015b\u0107 opisan\u0105\nw KW (&#8230;) za \u015brodki pochodz\u0105ce z maj\u0105tku wsp\u00f3lnego,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8211; w prowadzonym gospodarstwie wnioskodawca i uczestniczka\npracowali oboje, przy czym z ma\u0142\u017ce\u0144stwa tego urodzi\u0142o si\u0119 czworo dzieci, nad\nkt\u00f3rymi piecz\u0119 i opiek\u0119, na co dzie\u0144 sprawowa\u0142a przede wszystkim uczestniczka\npost\u0119powania, r\u00f3wnie\u017c ona prowadzi\u0142a dom, wykonuj\u0105c w nim wszystkie czynno\u015bci\ndnia codziennego i dodatkowo pracuj\u0105c w gospodarstwie,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8211; po\u017cycie wnioskodawcy i uczestniczki nie by\u0142o zgodne, w\nma\u0142\u017ce\u0144stwie ich dochodzi\u0142o do licznych konflikt\u00f3w, za zn\u0119canie si\u0119 nad\nuczestniczk\u0105 post\u0119powania wnioskodawca by\u0142 karany,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8211; dochodami z gospodarstwa zarz\u0105dza\u0142 wnioskodawca,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8211; w 2008 r. uczestniczka post\u0119powania wyjecha\u0142a do\nWielkiej Brytanii, gdzie mieszka i pracuje zarobkowo do chwili obecnej,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8211; gospodarstwo rolne wnioskodawca prowadzi\u0142 do 2014 r., z\nuwagi na stan zdrowia otrzymuje on teraz rent\u0119 z KRUS, a obecnie cz\u0119\u015b\u0107 area\u0142u\nuprawiaj\u0105 s\u0105siedzi,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8211; wnioskodawca otrzymuje z (&#8230;) kwoty pieni\u0119\u017cne z tytu\u0142u\np\u0142atno\u015bci obszarowych oraz (&#8230;): za 2014 r. &#8211; \u0142\u0105cznie 13.187,01,-z\u0142, za 2015\nr.- \u0142\u0105cznie 12.728,24,-z\u0142, za 2016 r. -\u0142\u0105cznie 12.924,25,-z\u0142, za 2017 r. &#8211;\n10.811,08,-z\u0142.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Maj\u0105c to na uwadze S\u0105d Rejonowy przyj\u0105\u0142, \u017ce dokonany\nprzez s\u0105d podzia\u0142 nie jest sprzeczny z zasadami prawid\u0142owej gospodarki rolnej i\nnie uchybia regulacji art. 212-218 kodeksu cywilnego, tym bardziej, \u017ce\nwnioskodawca nie prowadzi gospodarstwa ju\u017c od 2014 r. i nie ma dochod\u00f3w, aby\ndokona\u0107 sp\u0142aty odpowiedniej na rzecz uczestniczki post\u0119powania i wyr\u00f3wna\u0107\nudzia\u0142 we wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ponadto wed\u0142ug S\u0105du Rejonowego sama nieruchomo\u015b\u0107 jest\nobci\u0105\u017cona licznymi d\u0142ugami, o czym \u015bwiadcz\u0105 liczne wpisy hipotek w dziale IV\nksi\u0119gi wieczystej prowadzonej dla nieruchomo\u015bci, a wnioskodawc\u0119 nie by\u0142o sta\u0107\nna uiszczanie nale\u017cno\u015bci z tytu\u0142u podatk\u00f3w od nieruchomo\u015bci.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Zdaniem S\u0105du I instancji aktualna sytuacja materialna\nwnioskodawcy nie daje realnej mo\u017cliwo\u015bci sp\u0142aty na rzecz uczestniczki\npost\u0119powania w przypadku przyznania mu ca\u0142o\u015bci nieruchomo\u015bci rolnej, poniewa\u017c\nutrzymuje si\u0119 z renty w niewielkiej kwocie i otrzymywanych dop\u0142at.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W tej sytuacji S\u0105d Rejonowy uzna\u0142, \u017ce jedynym sposobem\npodzia\u0142u maj\u0105tku dorobkowego uwzgl\u0119dniaj\u0105cym interesy obu stron post\u0119powania\nby\u0142 podzia\u0142 fizyczny nieruchomo\u015bci rolnej.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W tym zakresie S\u0105d ten poda\u0142, \u017ce przepisy normuj\u0105ce\nspos\u00f3b zniesienia wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci, w tym spos\u00f3b zniesienia wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci\ngospodarstwa rolnego, jako podstawowy spos\u00f3b wyj\u015bcia z niepodzielno\u015bci,\nustanawiaj\u0105 podzia\u0142 fizyczny rzeczy, r\u00f3\u017cnicuj\u0105c jedynie przes\u0142anki, kt\u00f3re\nprzemawiaj\u0105 przeciwko takiemu sposobowi zniesienia wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci (art. 211 i\nart. 213 k.c.).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bior\u0105c pod uwag\u0119 to, \u017ce ani wnioskodawca ani uczestniczka\nnie prowadz\u0105 od lat tego gospodarstwa, \u017cadna te\u017c ze stron nie wnioskowa\u0142a o\nsprzeda\u017c licytacyjn\u0105 nieruchomo\u015bci, dlatego w wyniku podzia\u0142u ka\u017cda z nich\notrzyma odpowiedni substrat swojej w\u0142asno\u015bci.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Zdaniem S\u0105du I instancji gospodarstwo wnioskodawcy i\nuczestniczki jest gospodarstwem podupad\u0142ym, o niewielkim areale, bez parku\nmaszynowego, inwentarza, siedliska wchodz\u0105cego w jego sk\u0142ad.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Z uwagi na te wszystkie okoliczno\u015bci nie by\u0142o, w ocenie\nS\u0105du Rejonowego, konieczno\u015bci korzystania z opinii bieg\u0142ego z zakresu\nrolnictwa.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Podejmuj\u0105c rozstrzygni\u0119cie o sposobie podzia\u0142u maj\u0105tku\ndorobkowego S\u0105d I instancji rozwa\u017cy\u0142 uregulowania ustawy z dnia 14 kwietnia\n2016 r. o wstrzymaniu sprzeda\u017cy nieruchomo\u015bci Zasobu W\u0142asno\u015bci Rolnej Skarbu\nPa\u0144stwa oraz o zmianie niekt\u00f3rych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 869, t.j.) oraz\nustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego (Dz. U.\n2018.1405, j.t.) i przyj\u0105\u0142, \u017ce ograniczenia wynikaj\u0105ce z tych uregulowa\u0144 nie\nmog\u0105 mie\u0107 zastosowania do wszcz\u0119tych post\u0119powa\u0144 ustalaj\u0105cych skutki prawne\nzdarze\u0144 i czynno\u015bci, kt\u00f3re wyst\u0105pi\u0142y przed wej\u015bciem w \u017cycie ustawy\nzmieniaj\u0105cej, czyli przed 30 kwietnia 2016 r., a wsp\u00f3lno\u015b\u0107 ustawowa stron\nusta\u0142a przed t\u0105 dat\u0105.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W ocenie S\u0105du I instancji ograniczenia narzucone ww.\nustawami s\u0105 niezgodne z ustaw\u0105 zasadnicz\u0105 Konstytucja RP z 2 kwietnia 1997 r.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W tym zakresie S\u0105d ten zauwa\u017cy\u0142, \u017ce z uwagi na brzmienie\nwy\u017cej wspomnianych ustaw Skarbowi Pa\u0144stwa po uprawomocnieniu si\u0119 wydanego w tej\nsprawie orzeczenia b\u0119dzie jednak przys\u0142ugiwa\u0142o prawo wykupu nieruchomo\u015bci\nb\u0119d\u0105cej przedmiotem podzia\u0142u.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W dalszej cz\u0119\u015bci S\u0105d I instancji wskaza\u0142, \u017ce uczestniczka\npost\u0119powania ostatecznie nie wnosi\u0142a o zaliczenie w sk\u0142ad maj\u0105tku dorobkowego\nmaszyn i urz\u0105dze\u0144 rolniczych pozostaj\u0105cych w tym gospodarstwie w chwili\nopuszczenia przez ni\u0105 nieruchomo\u015bci, za\u015b sam uczestnik wskazywa\u0142, i\u017c ruchomo\u015bci\nte zby\u0142 w trakcie trwania wsp\u00f3lno\u015bci ustawowej ma\u0142\u017ce\u0144skiej i spo\u017cytkowa\u0142 na\nswoje potrzeby, nie mog\u0105c z powodu utraty zdrowia i si\u0142 dalej prowadzi\u0107\ngospodarstwa.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Maj\u0105c na wzgl\u0119dzie realiach sprawy S\u0105d Rejonowy nie\nzaliczy\u0142 do maj\u0105tku wsp\u00f3lnego otrzymanych przez wnioskodawc\u0119 kwot pieni\u0119\u017cnych z\ntytu\u0142u p\u0142atno\u015bci obszarowych oraz (&#8230;), poniewa\u017c Nie by\u0142 to sk\u0142adnik maj\u0105tku\ndorobkowego.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>S\u0105d ten potraktowa\u0142 ten wniosek uczestniczki\npost\u0119powania, jako wniosek o rozliczenie nak\u0142ad\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Zdaniem S\u0105du I instancji dop\u0142aty unijne maj\u0105 charakter\nadministracyjny, nie wynikaj\u0105 z samego faktu bycia w\u0142a\u015bcicielem i chocia\u017c\nprzys\u0142uguj\u0105 posiadaczom ziemi rolnej, nie s\u0105 konsekwencj\u0105 samego jej\nposiadania.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W tym zakresie S\u0105d ten odwo\u0142a\u0142 si\u0119 do przepis\u00f3w ustawy z 26\nstycznia 2007 r. o p\u0142atno\u015bciach w ramach system\u00f3w wsparcia bezpo\u015bredniego (Dz.\nU. z 2012 r. poz. 1164, z p\u00f3\u017an. zm.), jak i przepis\u00f3w obecnie obowi\u0105zuj\u0105cej\nustawy z 5 lutego 2015 r. o p\u0142atno\u015bciach w ramach system\u00f3w wsparcia\nbezpo\u015bredniego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1312, t.j., z p\u00f3\u017an. zm.).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>S\u0105d Rejonowy poda\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce wnioskodawca domaga\u0142 si\u0119\nzwrotu od uczestniczki post\u0119powania kwoty 352.000 z\u0142otych z tytu\u0142u\nsfinansowanych przez niego papieros\u00f3w wypalonych przez uczestniczk\u0119\npost\u0119powania w ilo\u015bciach do 6 paczek dziennie oraz zwrotu poniesionych koszt\u00f3w\nubezpieczenia spo\u0142ecznego z KRUS oraz koszt\u00f3w komornika skarbowego i odsetek.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>S\u0105d ten uzna\u0142, \u017ce wnioskodawca nie przedstawi\u0142 \u017cadnych\ndowod\u00f3w na okoliczno\u015b\u0107 zasadno\u015bci swojego wniosku, za\u015b z samych twierdze\u0144 wnioskodawcy\nwynika, i\u017c dla niego maj\u0105tek wsp\u00f3lny to wy\u0142\u0105cznie jego maj\u0105tek, do powstania,\nkt\u00f3rego w \u017caden spos\u00f3b nie przyczyni\u0142a si\u0119 uczestniczka post\u0119powania,\n&#8222;kt\u00f3ra niczego nie umia\u0142a zrobi\u0107 i po prostu by\u0142a&#8221;.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W tej cz\u0119\u015bci S\u0105d ten tak\u017ce przyj\u0105\u0142, \u017ce wnioskodawca nie\nprzedstawi\u0142 dowod\u00f3w, i\u017c ponosi\u0142 koszty ubezpieczenia spo\u0142ecznego, ui\u015bci\u0142 koszty\nkomornicze, ani te\u017c nie przedstawi\u0142 dowod\u00f3w na okoliczno\u015b\u0107 ponoszonych wydatk\u00f3w\nna zakup papieros\u00f3w wypalonych przez uczestniczk\u0119 post\u0119powania, po ustaniu\nwsp\u00f3lno\u015bci ustawowej.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>S\u0105d I instancji ustali\u0142, \u017ce wnioskodawca podlega\u0142\nubezpieczeniu spo\u0142ecznemu rolnik\u00f3w do 28 kwietnia 2014 r., za\u015b uczestniczka\npost\u0119powania do 31 grudnia 2008 r. oraz, \u017ce strony nie zalegaj\u0105 w op\u0142acaniu\nsk\u0142adek (k. 208 akt).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W tej sytuacji S\u0105d Rejonowy uzna\u0142, \u017ce brak by\u0142o podstaw\ndo uwzgl\u0119dnienie wniosku wnioskodawcy, dlatego w tej cz\u0119\u015bci wniosek oddali\u0142.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>S\u0105d I instancji nie uwzgl\u0119dni\u0142 tak\u017ce wniosku wnioskodawcy\no ustalenie nier\u00f3wnych udzia\u0142\u00f3w w maj\u0105tku wsp\u00f3lnym poprzez przyj\u0119cie, \u017ce jego\nudzia\u0142 wynosi\u0142 9\/10 cz\u0119\u015bci, a udzia\u0142 uczestniczki post\u0119powania w 1\/10 cz\u0119\u015bci,\nsprostowanego w toku post\u0119powania \u017c\u0105daniem ustalenia, \u017ce udzia\u0142 wnioskodawcy\nwynosi 100%.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W tym zakresie S\u0105d ten wskaza\u0142, \u017ce obowi\u0105zek wykazania\nprzes\u0142anek uzasadniaj\u0105cych ustalenie nier\u00f3wnych udzia\u0142\u00f3w w maj\u0105tku wsp\u00f3lnym\nspoczywa na tym z ma\u0142\u017conk\u00f3w, kt\u00f3ry zg\u0142osi\u0142 wniosek o ustalenie nier\u00f3wnych udzia\u0142\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Wed\u0142ug S\u0105du Rejonowego wnioskodawca nie wykaza\u0142 istnienia\nprzes\u0142anek do ustalenia jakiegokolwiek stopnia nier\u00f3wno\u015bci stron w maj\u0105tku\ndorobkowym.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Odno\u015bnie tej kwestii S\u0105d I instancji odwo\u0142a\u0142 si\u0119 do\nzezna\u0144 przes\u0142uchanych w sprawie \u015bwiadk\u00f3w, wsp\u00f3lnych dzieci stron, z zezna\u0144 tych\nwynika, \u017ce uczestniczka post\u0119powania w r\u00f3wnym stopniu, co wnioskodawca\nprzyczyni\u0142a si\u0119 do powstania maj\u0105tku dorobkowego, dlatego wniosek o ustalenie\nnier\u00f3wnych udzia\u0142\u00f3w zosta\u0142 oddalony, jako ca\u0142kowicie bezzasadny.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Reasumuj\u0105c, S\u0105d Rejowy przyj\u0105\u0142, \u017ce warto\u015b\u0107 maj\u0105tku stron\nustalona na kwot\u0119 273.740,-z\u0142, dlatego udzia\u0142y stron w maj\u0105tku dorobkowym\nodpowiadaj\u0105 kwocie 136.870,-z\u0142, a skoro w wyniku podzia\u0142u maj\u0105tku dorobkowego\nwnioskodawca otrzyma\u0142 nieruchomo\u015b\u0107 o warto\u015bci 139.450,-z\u0142, za\u015b uczestniczka\npost\u0119powania nieruchomo\u015b\u0107 o warto\u015bci 134.290,-z\u0142, to oznacza obowi\u0105zek sp\u0142aty\nprzez wnioskodawc\u0119 na rzecz uczestniczki post\u0119powania kwoty 2.580,-z\u0142.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>S\u0105d I instancji odroczy\u0142 p\u0142atno\u015b\u0107 tej kwoty w terminie 6\nmiesi\u0119cy od uprawomocnienia si\u0119 orzeczenia wydanego w tej sprawie i nie\nuwzgl\u0119dni\u0142 wniosku o roz\u0142o\u017cenie p\u0142atno\u015bci tej kwoty na raty, p\u0142atne w tak\nodleg\u0142ych terminach jak \u017c\u0105da\u0142 tego wnioskodawca, wa\u017c\u0105c przy tym interesy obu\nstron.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>O kosztach pomocy prawnej udzielonej z urz\u0119du nale\u017cnych\nustanowionym pe\u0142nomocnikom S\u0105d ten orzek\u0142 na podstawie \u00a7 4 w zw. z \u00a7 10 pkt 8 i\nw zw. z \u00a7 8 obowi\u0105zuj\u0105cego w dniu wniesienia wniosku o podzia\u0142 maj\u0105tku\nrozporz\u0105dzenia Ministra Sprawiedliwo\u015bci z dnia 22 pa\u017adziernika 2015 r. w\nsprawie ponoszenia przez Skarb Pa\u0144stwa koszt\u00f3w nieop\u0142aconej pomocy prawnej\nudzielonej z urz\u0119du (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1901.), przyznaj\u0105c je w stawce\nmaksymalnej z uwagi na nak\u0142ad pracy pe\u0142nomocnik\u00f3w i powi\u0119kszaj\u0105c nale\u017cne\nwynagrodzenie o kwot\u0119 23% z tytu\u0142u podatku VAT.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Apelacj\u0119 od tego postanowienia z\u0142o\u017cy\u0142 wnioskodawca, kt\u00f3ry\nzaskar\u017cy\u0142 orzeczenie, co do punkt\u00f3w 2, 3, 4 i 5 w ca\u0142o\u015bci.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Wnioskodawca zarzuci\u0142 zaskar\u017conemu postanowieniu:<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>a) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2a ust. 1 i 3\nustawy o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego poprzez ich niezastosowanie i wydanie\norzeczenia, kt\u00f3re doprowadza do nabycia nieruchomo\u015bci rolnej przez osob\u0119\nnieuprawnion\u0105, co jest obj\u0119te sankcj\u0105 niewa\u017cno\u015bci,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>b) b\u0142\u0105d w ustaleniach faktycznych polegaj\u0105cych na\nuznaniu, \u017ce wnioskodawca nie udowodni\u0142 roszczenia o ustalenie nier\u00f3wnych\nudzia\u0142\u00f3w w stosunku 100% do 0% na jego korzy\u015b\u0107, podczas gdy z zebranych\ndowod\u00f3w, przede wszystkim samego wnioskodawcy wynika, \u017ce jego \u017c\u0105danie powinno\nzosta\u0107 uwzgl\u0119dnione.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Maj\u0105c to na uwadze wnioskodawca wni\u00f3s\u0142 o zmian\u0119\nzaskar\u017conego postanowienia poprzez przyznanie wszystkich sk\u0142adnik\u00f3w maj\u0105tku\ndorobkowego wnioskodawcy bez sp\u0142aty i dop\u0142at n rzecz uczestniczki ewentualnie o\nuchylenie zaskar\u017conego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania\nS\u0105dowi I instancji.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W odpowiedzi na apelacj\u0119 uczestniczka wnios\u0142a o oddalenie\napelacji.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Obaj pe\u0142nomocnicy zg\u0142osili wnioski o zas\u0105dzenie koszt\u00f3w\nudzielonej pomocy prawnej z urz\u0119du wed\u0142ug norm przepisanych albowiem nie\nzosta\u0142y te op\u0142aty zap\u0142acone w ca\u0142o\u015bci, ani w cz\u0119\u015bci.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Uzasadnienie prawne<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>S\u0105d Okr\u0119gowy zwa\u017cy\u0142, co nast\u0119puje:<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Apelacja jest zasadna, ale z innych wzgl\u0119d\u00f3w ni\u017c to\nwywodzi wnioskodawca w swoim \u015brodku zaskar\u017cenia.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>S\u0105d I instancji nie rozpozna\u0142 istoty sprawy w zasadniczym\nzakresie, czyli co do mo\u017cliwo\u015bci oraz sposobu dokonania podzia\u0142u nieruchomo\u015bci\nrolnej wnioskodawcy i uczestniczki, co przy obecnych prawnych uwarunkowaniach\nstanowi najbardziej istotny element sprawy dzia\u0142owej, opr\u00f3cz sk\u0142adu maj\u0105tku\ndorobkowego. Spos\u00f3b dokonania podzia\u0142u maj\u0105tku wsp\u00f3lnego ma bezpo\u015brednie\nprze\u0142o\u017cenie na ewentualne sp\u0142aty lub dop\u0142aty oraz termin spe\u0142nienia tego\n\u015bwiadczenia (art. 212 \u00a7 3 k.c.).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Wnioskodawca kwestionowa\u0142 w apelacji przeprowadzony\nspos\u00f3b podzia\u0142u tego gospodarstwa rolnego, podnosz\u0105c brak uprawnie\u0144 do nabycia\nnieruchomo\u015bci rolnych przez uczestniczk\u0119 wynikaj\u0105cych z art. 2a ustawy o\nkszta\u0142towaniu ustroju rolnego.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Na etapie post\u0119powania apelacyjnego te wymagania zosta\u0142y\nwyeliminowane, o czym b\u0119dzie mowa ni\u017cej.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Jednak nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce uzasadnienie zaskar\u017conego\npostanowienia nie zawiera\u0142o ustalenia i rozwa\u017ca\u0144, czy wnioskodawca i uczestnika\ns\u0105 rolnikami indywidualnymi w rozumieniu obowi\u0105zuj\u0105cych obecnie przepis\u00f3w, co\nma te\u017c wp\u0142yw na prawid\u0142owo\u015b\u0107 przedmiotowego rozstrzygni\u0119cia w zakresie\nrozwa\u017cania komu przyzna\u0107 gospodarstwo rolne (lub jego cz\u0119\u015b\u0107) w ramach art. 214\n\u00a7 2 k.c.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>T\u0119 kwesti\u0119 w swojej apelacji pomija\u0142 r\u00f3wnie\u017c\nwnioskodawca, co do swojej osoby, a z zaoferowanych dowod\u00f3w nie wynika, aby\nwnioskodawca m\u00f3g\u0142 by\u0107 uznany za rolnika indywidulanego i tym samym spe\u0142nia\u0142 w\ndacie orzekania przez S\u0105d I instancji, wymogi do nabycia nieruchomo\u015bci rolnej.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Nie wiadomo te\u017c obecnie, czy wnioskodawca &#8222;daje\nnajlepsz\u0105 gwarancj\u0119 jego nale\u017cytego prowadzenia&#8221; skoro jest chory i\npobiera rent\u0119 z KRUS.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>W dalszej cz\u0119\u015bci nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce uregulowania\nprawne od 30 kwietnia 2016 r. zawarte w ustawie o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego\ni o wstrzymaniu sprzeda\u017cy nieruchomo\u015bci Zasobu W\u0142asno\u015bci Rolnej Skarbu Pa\u0144stwa\noraz o zmianie niekt\u00f3rych ustaw, wprowadzone tylko z sobie wiadomego powodu,\nograniczy\u0142y w spos\u00f3b nieracjonalny mo\u017cliwo\u015bci obrotu nieruchomo\u015bciami rolnymi\ndotycz\u0105cymi os\u00f3b fizycznych, o czym \u015bwiadczy niniejsza sprawa.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>W momencie orzekania w pierwszej instancji, co do\nsposobu podzia\u0142u zadaniem S\u0105du Rejonowego by\u0142o rozwa\u017cenie wielu wariantowych\nmo\u017cliwo\u015bci rozwi\u0105zanie niniejszej sprawy, przy prawnych uwarunkowaniach i\nistniej\u0105cym podmiotowych ograniczeniach nabycia nieruchomo\u015bci rolnej przez\nrolnika indywidualnego lub przez osob\u0119 nieposiadaj\u0105c\u0105 takiego statusu, co nie\nzosta\u0142o w\u00f3wczas dokonane.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>W tym zakresie S\u0105d odwo\u0142awczy zauwa\u017ca, \u017ce samo og\u00f3lne,\nbez szerszego uzasadnienia stanowisko S\u0105du I instancji, i\u017c w ocenie tego S\u0105du\nograniczenia narzucone ustawami o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego i o wstrzymaniu\nsprzeda\u017cy nieruchomo\u015bci Zasobu W\u0142asno\u015bci Rolnej Skarbu Pa\u0144stwa oraz o zmianie\nniekt\u00f3rych ustaw s\u0105 niezgodne z ustaw\u0105 zasadnicz\u0105 Konstytucja RP z 1997 r.,\nby\u0142o niewystarczaj\u0105ce, poniewa\u017c tego wniosku nie mo\u017cna zweryfikowa\u0107 i pozna\u0107\npe\u0142niejszej argumentacji.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Nale\u017cy jednak przyj\u0105\u0107, \u017ce zasada bezpo\u015bredniego\nstosowania Konstytucji RP pozostaje w \u015bcis\u0142ym zwi\u0105zku z rol\u0105, jak\u0105 przypisuje\nsi\u0119 temu aktowi prawnemu, dlatego dopuszczalna jest rozproszona kontrola\nkonstytucyjno\u015bci akt\u00f3w ni\u017cej rangi przez s\u0105dy powszechne, ale wymaga to\nprzedstawienia odpowiedniej w tym zakresie argumentacji, a tego w motywach\nzaskar\u017conego postanowienia zabrak\u0142o.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>S\u0105d I instancji tak\u017ce nie rozwa\u017ca\u0142 mo\u017cliwo\u015bci\nzniesienia wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci poprzez podzia\u0142 na cz\u0119\u015bci odpowiadaj\u0105ce udzia\u0142om\nwsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicieli, a tym samym odpad\u0142yby w\u00f3wczas (przed 26 czerwca 2019 r.)\nformalne ograniczenia ustawowe zniesienia wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci rolnej stron\nwynikaj\u0105ce z ww. ustaw, a taka koncepcja by\u0142a w\u00f3wczas chyba najbardziej\nrozs\u0105dna w okoliczno\u015bciach niniejszej sprawy, przy czym wymaga\u0142aby wydania\nprzez s\u0105d postanowienia odpowiadaj\u0105cego temu sposobowi podzia\u0142u, je\u017celi\nspe\u0142nione by\u0142by wymagania, kt\u00f3ry mowa w art. 621 k.p.c., a projekt podzia\u0142u nie\nsprzeciwia\u0142 si\u0119 prawu, ani zasadom prawid\u0142owej gospodarki rolnej (art. 619 \u00a7 2\nk.p.c. w zw. z art. 213 k.c.).<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>S\u0105d Rejonowy nie zauwa\u017cy\u0142 w\u00f3wczas r\u00f3wnie\u017c, \u017ce w zakresie\noceny spe\u0142nienia przez wnioskodawc\u0119 i uczestniczk\u0119 wymaga\u0144 do nabycia\nnieruchomo\u015bci rolnej (art. 2a w zw. z art. 5 ustawy o kszta\u0142towaniu ustroju\nrolnego) do 3 grudnia 2016 r. obowi\u0105zywa\u0142 przepis przej\u015bciowy dotycz\u0105cy\nwarunk\u00f3w, jakie powinni spe\u0142ni\u0107 rolnicy indywidualni, co okre\u015bla\u0142 art. 7 ustawy\no zmianie ustawy o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego z 16 wrze\u015bnia 2011 r. (Dz. U.\nNr 233, poz. 1382)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>A sprawa niniejsza zosta\u0142a wniesiona w lipcu 2016 r.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Zgodnie z ustaw\u0105 o zmianie ustawy o kszta\u0142towaniu ustroju\nrolnego z 16 wrze\u015bnia 2011 r. (Dz. U. Nr 233, poz. 1382), osoby fizyczne, kt\u00f3re\nw dniu wej\u015bcia w \u017cycie tej ustawy s\u0105 rolnikami indywidualnymi w rozumieniu art.\n6 ustawy o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego, w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzaj\u0105cej\nm.in. wym\u00f3g, co najmniej 5-letniego zamieszkania, i nie spe\u0142niaj\u0105 warunk\u00f3w, o\nkt\u00f3rych mowa w art. 6 ustawy o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego, w aktualnym\nbrzmieniu, przez okres 5 lat od dnia wej\u015bcia w \u017cycie ustawy zmieniaj\u0105cej,\nuznaje si\u0119 za osoby spe\u0142niaj\u0105ce te warunki.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ustawa z 16 wrze\u015bnia 2011 r. wesz\u0142a w \u017cycie w dniu 3\ngrudnia 2011 r., tym samym dopiero w dniu 3 grudnia 2016 r. omawiany przepis\nprzej\u015bciowy przesta\u0142 obowi\u0105zywa\u0107.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W poprzednio obowi\u0105zuj\u0105cym stanie prawnym osoby\nposiadaj\u0105ce wykszta\u0142cenie wy\u017csze lub \u015brednie inne ni\u017c rolnicze s\u0105 osobami\nposiadaj\u0105cymi kwalifikacje rolnicze w rozumieniu ustawy o kszta\u0142towaniu ustroju\nrolnego (art. 6 ust. 3 ustawy o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego w brzemieniu\nobowi\u0105zuj\u0105cym przed 3 grudnia 2011 r., a wi\u0119c w kszta\u0142cie wprowadzonym w\npierwotnym tek\u015bcie ustawy o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego). W uzasadnieniu\nprojektu zmiany pierwotnej regulacji wskazywano, \u017ce &#8222;proponuje si\u0119, aby w\ncelu uznania osoby fizycznej za rolnika indywidualnego zdefiniowa\u0107 na nowo kwalifikacje\nrolnicze, jakie powinna posiada\u0107 osoba fizyczna prowadz\u0105ca gospodarstwo\nrodzinne oraz doprecyzowa\u0107 poj\u0119cie &#8222;osobistego prowadzenia gospodarstwa\nrolnego&#8221;. Uznano, \u017ce nale\u017cy odej\u015b\u0107 od rozwi\u0105zania, kt\u00f3re traktowa\u0142o osoby\nposiadaj\u0105ce wykszta\u0142cenie wy\u017csze lub \u015brednie, inne ni\u017c rolnicze, niepracuj\u0105ce\nnigdy w rolnictwie, za posiadaj\u0105ce wykszta\u0142cenie rolnicze&#8221; (uzasadnienie\nrz\u0105dowego projektu ustawy o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomo\u015bciami\nrolnymi Skarbu Pa\u0144stwa oraz o zmianie niekt\u00f3rych innych ustaw z 26 lutego 2010\nr., druk sejmowy Nr 2849, s. 17). Do 3 grudnia 2016 r. obowi\u0105zuje wi\u0119c\nzdecydowanie bardziej liberalne poj\u0119cie rolnika indywidualnego &#8211; wystarczy mie\u0107\nco najmniej \u015brednie wykszta\u0142cenie oraz grunty rolne, aby by\u0107 uznanym za rolnika\nindywidualnego.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Ponadto wtedy mo\u017cna te\u017c by\u0142o uzna\u0107, \u017ce ograniczenia\nwynikaj\u0105ce z tych uregulowa\u0144 nie mog\u0142y mie\u0107 zastosowania do wszcz\u0119tych\npost\u0119powa\u0144 ustalaj\u0105cych skutki prawne zdarze\u0144 i czynno\u015bci (powstania\nwsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci w 2014 r. i wniesienia sprawy o zniesienie wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci w\nlipcu 2016 r.), kt\u00f3re wyst\u0105pi\u0142y przed wej\u015bciem w \u017cycie ustawy zmieniaj\u0105cej,\nczyli przed 30 kwietnia 2016 r. Wsp\u00f3lno\u015b\u0107 ustawowa stron usta\u0142a przed t\u0105 dat\u0105,\no czym stanowi art. 12 z dnia 14 kwietnia 2016 r. o wstrzymaniu sprzeda\u017cy nieruchomo\u015bci\nZasobu W\u0142asno\u015bci Rolnej Skarbu Pa\u0144stwa (&#8230;).<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ale to ju\u017c historia.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Obecnie sposoby rozwi\u0105zania prawnego mo\u017cliwo\u015bci\npodzia\u0142u maj\u0105tku wsp\u00f3lnego wnioskodawcy i uczestnika zosta\u0142y uproszczone,\nponiewa\u017c ustaw\u0105 z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o kszta\u0142towaniu\nustroju rolnego oraz niekt\u00f3rych innych ustaw, obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 od 26 czerwca 2019\nr. (Dz. U. z 2019 r. poz. 1080) w art. 2a w punkcie 4 dodano podpunkt 10, w\nkt\u00f3rym zosta\u0142o wskazane, \u017ce ograniczenia podmiotowe i obszarowe nie dotycz\u0105 nabycia\nnieruchomo\u015bci rolnej w wyniku zniesienia wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci, podzia\u0142u maj\u0105tku\nwsp\u00f3lnego po ustaniu ma\u0142\u017ce\u0144stwa oraz dzia\u0142u spadku. Ww. ustawa nie zawiera w\ntej cz\u0119\u015bci przepis\u00f3w przej\u015bciowych, dlatego to unormowanie ma zastosowanie w\nniniejszej sprawie.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>W te sytuacji nale\u017cy przej\u015b\u0107 do dalszych kwestii\nzwi\u0105zanych ze podzia\u0142em maj\u0105tku wsp\u00f3lnego wnioskodawcy i uczestniczki, dlatego\nnale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce w sprawach dzia\u0142owych (zniesienie wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci, podzia\u0142\nmaj\u0105tku i dzia\u0142 spadku) nie powinno by\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci, i\u017c ustalenie sk\u0142adu i\nwarto\u015bci maj\u0105tku podlegaj\u0105cego podzia\u0142owi, nierozerwalnie \u0142\u0105czy si\u0119 ze sposobem\ni zakresem tego podzia\u0142u.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Przy czym, ustalenie sk\u0142adu maj\u0105tku jest pierwsz\u0105\nczynno\u015bci\u0105, kt\u00f3ra winna by\u0107 podj\u0119ta w sprawie dzia\u0142owej, a spos\u00f3b dokonania podzia\u0142u\njest drug\u0105 r\u00f3wnie istotn\u0105 kwesti\u0105 i ma bezpo\u015brednie prze\u0142o\u017cenie na ewentualne\nsp\u0142aty lub dop\u0142aty oraz termin spe\u0142nienia tego \u015bwiadczenia (art. 212 \u00a7 3 k.c.).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Co wi\u0119cej, s\u0105d orzekaj\u0105cy jest zobligowany dzia\u0142a\u0107 w tym\nzakresie z urz\u0119du (art. 684 w zw. z art. 567 \u00a7 3 k.p.c.).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W takiej sytuacji, je\u017celi apeluj\u0105cy zaskar\u017cy\npostanowienie dzia\u0142owe tylko w cz\u0119\u015bci, s\u0105d odwo\u0142awczy mo\u017ce uchyli\u0107 orzeczenie\nnawet na jego niekorzy\u015b\u0107, z czym musi liczy\u0107 si\u0119 wnioskodawca.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Zasada ta tym bardziej zyskuje na znaczeniu, gdy\nkompleksowe uchylenie zaskar\u017conego postanowienia, stanowi refleks w\u0142a\u015bciwej\nintencji wnosz\u0105cego \u015brodek odwo\u0142awczy.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Charakter apelacji wskazuje, \u017ce S\u0105d odwo\u0142awczy mo\u017ce\nuchyli\u0107 zaskar\u017cony wyrok i przekaza\u0107 spraw\u0119 do ponownego rozpoznania, gdy s\u0105d\npierwszej instancji nie rozpozna\u0142 istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga\nprzeprowadzenia post\u0119powania dowodowego w ca\u0142o\u015bci (art. 386 \u00a7 4 k.p.c.).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Sprawy dzia\u0142owe stanowi\u0105 jedn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 w tym sensie, \u017ce\nwydane w nich rozstrzygni\u0119cia s\u0105 w zasadzie wzajemnie zale\u017cne i uwarunkowane\n(tzw. integralno\u015b\u0107 orzecze\u0144 dzia\u0142owych). Taki nierozerwalny zwi\u0105zek zachodzi\nzw\u0142aszcza pomi\u0119dzy rozstrzygni\u0119ciami o sposobie podzia\u0142u oraz o sp\u0142atach lub\ndop\u0142atach, a wadliwo\u015b\u0107 jednego z nich skutkuje konieczno\u015bci\u0105 uchylenia orzeczenia\ndzia\u0142owego w ca\u0142o\u015bci. Jedynie wyj\u0105tkowo, gdy zaskar\u017cona cz\u0119\u015b\u0107 postanowienia\ndzia\u0142owego nie ma wp\u0142ywu na rozstrzygni\u0119cie o samym dziale, a wi\u0119c nie jest\nnierozerwalnie zwi\u0105zana z pozosta\u0142ymi, mo\u017cliwe jest rozpoznanie sprawy w tym\nzakresie (por. postanowienie S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 14 stycznia 2015 r., II CZ\n82\/14, Legalis nr 1186161).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W tej sytuacji nale\u017cy uzna\u0107, \u017ce post\u0119powanie dowodowej,\nco sposobu i zakresu podzia\u0142u nieruchomo\u015bci rolnej wymaga przeprowadzenia\npost\u0119powania dowodowego w ca\u0142o\u015bci. Uwzgl\u0119dniaj\u0105c faktyczne i prawne\nuwarunkowania zwi\u0105zane z obecn\u0105 mo\u017cliwo\u015bci\u0105 fizycznego podzia\u0142u gospodarstwa\nrolnego, nale\u017cy przyj\u0105\u0107, \u017ce S\u0105d Rejonowy nie rozpozna\u0142 istoty sprawy ww.\nzakresie.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>S\u0105d pierwszej instancji wydaj\u0105c postanowienie z dnia 21\ngrudnia 2018 r. dokona\u0142 podzia\u0142u fizycznego nieruchomo\u015bci rolnej,\nprzeprowadzaj\u0105c w tej materii jedynie dow\u00f3d z opinii bieg\u0142ego w zakresie wyceny\nspornych nieruchomo\u015bci.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>S\u0105d ten pomin\u0105\u0142 jednak konieczno\u015b\u0107 wyja\u015bnienia, czy jest\nmo\u017cliwo\u015b\u0107 dokonania podzia\u0142u gospodarstwa rolnego w zwi\u0105zku z ostatecznymi w\ntej kwestii sprzecznymi wnioskami stron &#8211; co wynika z art. 213 w zw. z art.\n1035 i art. 46 kriop &#8211; z zasadami prawid\u0142owej gospodarki rolnej.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bezsprzecznie dla stwierdzenia tej okoliczno\u015bci\nniew\u0105tpliwie konieczne s\u0105 wiadomo\u015bci specjalne w rozumieniu art. 278 \u00a7 1 w zw.\nz art. 619 \u00a7 2 k.p.c., art. 688 i art. 567 \u00a7 3 k.p.c., dlatego wbrew stanowisku\nS\u0105du I instancji wymagane jest w tym zakresie dopuszczenie dowodu z opinii\nbieg\u0142ego.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W tej sytuacji nale\u017cy uzna\u0107, \u017ce zaniechanie dzia\u0142ania z\nurz\u0119du przez S\u0105d I instancji w ww. zakresie obligatoryjnego zasi\u0119gni\u0119cia opinii\nbieg\u0142ych nie tylko, co do formy podzia\u0142u, ale tak\u017ce, co do samej\ndopuszczalno\u015bci podzia\u0142u gospodarstwa rolnego i przyj\u0119cie, \u017ce z uwagi na stan\ntego gospodarstwa &#8222;nie by\u0142o w ocenie s\u0105du konieczno\u015bci korzystania z\nopinii bieg\u0142ego z zakresu rolnictwa&#8221;, uniemo\u017cliwia prawid\u0142owe\nrozstrzygni\u0119cie niniejszej sprawy.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Taki wniosek wynika z tego, \u017ce za prawid\u0142ow\u0105 nale\u017cy\nprzyj\u0105\u0107 tylko tak\u0105 wyk\u0142adni\u0119 art. 619 \u00a7 2 k.p.c., zgodnie z kt\u00f3r\u0105 zasi\u0119gni\u0119cie\nopinii bieg\u0142ych jest obligatoryjne nie tylko, co do formy podzia\u0142u, ale tak\u017ce,\nco do samej dopuszczalno\u015bci podzia\u0142u gospodarstwa rolnego. Ma to zwi\u0105zek z\npatronuj\u0105c\u0105 podzia\u0142owi gospodarstwa rolnego zasad\u0105 prawid\u0142owej gospodarki\nrolnej, dla kt\u00f3rej przeszkod\u0105, wymagaj\u0105c\u0105 posiadania wiedzy specjalistycznej\n(art. 278 \u00a7 1 k.p.c.), mo\u017ce by\u0107 sam podzia\u0142, jako taki (art. 213 k.c.), jak\nr\u00f3wnie\u017c spos\u00f3b podzia\u0142u nieuwzgl\u0119dniaj\u0105cy wszystkich okoliczno\u015bci (art. 623\nk.p.c.), do kt\u00f3rych nale\u017cy zaliczy\u0107 m.in. usytuowanie grunt\u00f3w rolnych w\nstosunku do budynk\u00f3w mieszkalnych i gospodarczych jak r\u00f3wnie\u017c poszczeg\u00f3lnych,\nodr\u0119bnie po\u0142o\u017conych grunt\u00f3w wzgl\u0119dem siebie, dogodno\u015b\u0107 dojazdu, planowany\nspos\u00f3b wykorzystania grunt\u00f3w rolnych, techniczne mo\u017cliwo\u015bci faktycznego\nprowadzenia gospodarstwa rolnego oraz dotychczasowe zaanga\u017cowanie w jego\nprowadzenie przy uwzgl\u0119dnieniu priorytetowego traktowania wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bciciela,\nkt\u00f3ry dotychczas nim si\u0119 zajmowa\u0142 (art. 214 \u00a7 1 i 2 k.c.).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Okoliczno\u015b\u0107, \u017ce gospodarstwo rolne sk\u0142ada si\u0119 z kilku\nwydzielonych ewidencyjnie dzia\u0142ek oraz \u017ce dla r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bci gospodarstwa\npowadzone s\u0105 odr\u0119bne ksi\u0119gi wieczyste niew\u0105tpliwie sprzyja technice podzia\u0142u\njednak\u017ce nie ma istotnego znaczenia dla oceny, czy wydzielone, przy\nzastosowaniu tego kryterium, gospodarstwa gwarantuj\u0105 racjonalne prowadzenie\nka\u017cdego z nich i nie mo\u017ce przes\u0105dza\u0107 o zaniechaniu korzystania przez s\u0105d z\nopinii bieg\u0142ych (por. postanowienie S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 30 listopada 2007\nr., IV CSK 305\/07, Legalis nr 172017).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Po uzyskaniu odpowiedniego materia\u0142u dowodowego o\nmo\u017cliwo\u015bci lub braku takiej mo\u017cliwo\u015bci, co do fizycznego podzia\u0142u gospodarstwa\nrolnego, S\u0105d Rejonowy rozpoznaj\u0105c t\u0119 spraw\u0119 b\u0119dzie zobowi\u0105zany poczyni\u0107 dalsze\nustalenia, co do przydzielenia ca\u0142ego lub cz\u0119\u015bci przedmiotowego gospodarstwa\nrolnego wnioskodawcy i (lub) uczestniczce w ramach dalszych ustawowych\nogranicze\u0144 wynikaj\u0105cych z art. 214 \u00a7 1 i 2 k.c., przy uwzgl\u0119dnieniu wniosk\u00f3w\nwsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicieli oraz ustaleniu, kt\u00f3ry ze wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicieli prowadzi to\ngospodarstwo lub stale w nim pracuje.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Tutaj jest sporo w\u0105tpliwo\u015bci, poniewa\u017c dotychczas zosta\u0142o\nustalone, \u017ce wnioskodawca i uczestniczka nie prowadz\u0105 osobi\u015bcie spornego\ngospodarstwa rolnego. Taki wniosek wynika z tego, \u017ce wnioskodawca zezna\u0142, \u017ce od\n2014 r. z uwagi na stan zdrowia nie prowadzi gospodarstwa rolnego (zeznania z\n27 listopada 2017 r., k. 165 i nast\u0119pne), a uczestniczka od 2008 r.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ta okoliczno\u015b\u0107 jest istotna w warunkach niniejszej\nsprawy, poniewa\u017c Kodeks cywilny w art. 214 wskazuje dwa kryteria, co do osoby,\nkt\u00f3rej gospodarstwo rolne mo\u017ce przypa\u015b\u0107: prowadzenie gospodarstwa rolnego i\nsta\u0142\u0105 prac\u0119 w gospodarstwie rolnym.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Warto jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce s\u0105d mo\u017ce odst\u0105pi\u0107 od kryterium\nprowadzenia gospodarstwa lub sta\u0142ej pracy w nim wtedy, gdy interes\nspo\u0142eczno-gospodarczy przemawia za innym wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielem (zob. K. G\u00f3rska, w:\nGniewek, Machnikowski, Komentarz k.c., 2017, s. 461-462; P. Ksi\u0119\u017cak, w: Osajda,\nKomentarz k.c., t. II, 2017, s. 339-340; D. \u0141obos-Kotowska, M. Sta\u0144ko, w:\nHabdas, Fras, Komentarz k.c., t. II, 2018, s. 348-349).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Co do tej kwestii, doktryna i orzecznictwo wskazuj\u0105, \u017ce\ninteres spo\u0142eczno-gospodarczy nale\u017cy rozumie\u0107 szeroko, nie zaw\u0119\u017caj\u0105c go\nwy\u0142\u0105cznie do kategorii ekonomicznych, jak r\u00f3wnie\u017c i to, \u017ce zdolno\u015b\u0107\nwsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bciciela gospodarstwa rolnego do szybkiej sp\u0142aty udzia\u0142\u00f3w innych\nwsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicieli nie uzasadnia interesu spo\u0142eczno-gospodarczego, kt\u00f3ry\nprzemawia\u0142by za przyznaniem gospodarstwa temu wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielowi (por.\npostanowienie S\u0105du Najwy\u017cszego z 26 lipca 2012 r., II CSK 738\/11, Legalis nr\n537342 oraz Komentarz do art. 214 k.c. pod red. Osajda 2019, wyd. 22\/P.\nKsi\u0119\u017cak, Legalis).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W tej cz\u0119\u015bci wa\u017cne jest i to, \u017ce zgodnie z prawid\u0142ow\u0105\nwyk\u0142adni\u0105 przepisu art. 214 \u00a7 2 k.c., ocena, kt\u00f3ry wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bciciel daje\nnajlepsz\u0105 gwarancj\u0119 nale\u017cytego prowadzenia gospodarstwa rolnego, powinna by\u0107\noparta na rozwa\u017ceniu wynik\u00f3w post\u0119powania dowodowego dotycz\u0105cych kwalifikacji\npodmiotowych wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicieli, nie za\u015b &#8211; dotycz\u0105cych wy\u0142\u0105cznie towarowo\u015bci\ngospodarstwa rolnego utworzonego w wyniku podj\u0119tego rozstrzygni\u0119cia (por.\npostanowienie S\u0105du Najwy\u017cszego z 17 pa\u017adziernika 2000 r., I CKN 832\/98, Legalis\nnr 218568).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Reasumuj\u0105c, uwzgl\u0119dniaj\u0105c tre\u015b\u0107 przytoczonych przepis\u00f3w,\nje\u017celi S\u0105d I instancji nie stwierdzi jakichkolwiek przeszk\u00f3d w zakresie\nmo\u017cliwo\u015bci uwzgl\u0119dnienia wniosku uczestniczki i dokonania podzia\u0142u w inny\nspos\u00f3b ni\u017c w zakresie odpowiadaj\u0105cym udzia\u0142om wnioskodawcy i uczestniczce, aby\nzapewni\u0107 realno\u015b\u0107 dop\u0142aty, S\u0105d ten dokonana tego podzia\u0142u w oparciu o\ndyspozycje wynikaj\u0105ce z art. 213 i art. 214 k.p.c.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W tych warunkach S\u0105d Rejonowy b\u0119dzie musia\u0142 mie\u0107 na\nuwadze i to, \u017ce nieruchomo\u015b\u0107, kt\u00f3rej dotyczy wniosek o podzia\u0142 maj\u0105tku ma\ncharakter rolny, jak r\u00f3wnie\u017c to, czy stanowi\u0105 te nieruchomo\u015bci rolne czynne\ngospodarstwo rolne, jako zorganizowana ca\u0142o\u015b\u0107 gospodarcza (art. 553 k.c.),\ndlatego te uwarunkowania musz\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c wyja\u015bnione.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W konsekwencji powy\u017csze okoliczno\u015bci prowadz\u0105 do wniosku,\n\u017ce istota sprawy, kt\u00f3rej przedmiotem jest ustalenie i podzia\u0142 maj\u0105tku\ndorobkowego nie zosta\u0142a dotychczas rozstrzygni\u0119ta przez S\u0105d Rejonowy, jako s\u0105d\nI instancji.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>O ile, zatem swobodnemu uznaniu s\u0105du pozostawione jest\nuchylenie zaskar\u017conego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w\nrazie nierozpoznania przez s\u0105d pierwszej instancji istoty sprawy, bowiem mamy\ntu do czynienia z dyskrecjonalnym uprawnieniem s\u0105du drugiej instancji, to S\u0105d\nodwo\u0142awczy mia\u0142 na uwadze, konstytucyjn\u0105 gwarancj\u0119, co najmniej\ndwuinstancyjnego post\u0119powania (art. 78 i 176 ust. 1 Konstytucji RP) oraz\nwymagania stawiane w tym zakresie przez Europejski Trybuna\u0142 Praw Cz\u0142owieka w\nswoim orzecznictwie w zwi\u0105zku z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw\ncz\u0142owieka i podstawowych wolno\u015bci.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W doktrynie i orzecznictwie s\u0142usznie zwraca si\u0119, bowiem\nuwag\u0119 na zwi\u0105zane z tak\u0105 sytuacj\u0105 ryzyko pozbawienia stron jednej instancji\nmerytorycznej (zob. wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 13 listopada 2002 r., I CKN\n1149\/00, Lex nr 75293).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>S\u0105d II instancji uchyli\u0142 zaskar\u017cone postanowienie w\nca\u0142o\u015bci, pomimo prawid\u0142owo\u015bci i s\u0142uszno\u015bci rozstrzygni\u0119cia w punktach 4 i 5,\nponiewa\u017c wnioskodawca mo\u017ce rozwa\u017cy\u0107 jeszcze cofni\u0119cie wniosku o podzia\u0142 maj\u0105tku\nwsp\u00f3lnego, dlatego nie by\u0142o zasadne, aby cz\u0119\u015b\u0107 orzeczenia dzia\u0142owego by\u0142a\nprawomocna.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Tym niemniej nale\u017cy wskaza\u0107, \u017ce poczynione ustalenia oraz\noceny i przyj\u0119te rozstrzygni\u0119cie S\u0105du Rejonowego w zakresie oddalenia wniosku,\nco do ustalenia nier\u00f3wnych udzia\u0142\u00f3w stron w maj\u0105tku wsp\u00f3lnym, S\u0105d odwo\u0142awczy w\npe\u0142ni je akceptuje oraz przyjmuje za w\u0142asne.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Nie zachodz\u0105 w warunkach niniejszej sprawy \u017cadne podstawy\nfaktyczne i prawne, aby mo\u017cna by\u0142o przyj\u0105\u0107, \u017ce zachodz\u0105 wa\u017cne powody uznania,\ni\u017c uczestniczka nie przyczyni\u0142a si\u0119 w r\u00f3wnym stopniu z wnioskodawc\u0105 do\npowstania maj\u0105tku wsp\u00f3lnego stron, b\u0119d\u0105cego przedmiotem podzia\u0142u.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ustalenie nier\u00f3wnych udzia\u0142\u00f3w zosta\u0142o uzale\u017cnione, co\npomija skar\u017c\u0105cy, od spe\u0142nienia dw\u00f3ch przes\u0142anek: istnienie wa\u017cnych powod\u00f3w\nprzemawiaj\u0105cych za odej\u015bciem od zasady wyra\u017conej w art. 43 \u00a7 1 kriop oraz r\u00f3\u017cny\nstopie\u0144 przyczynienia si\u0119 ka\u017cdego z ma\u0142\u017conk\u00f3w do powstania maj\u0105tku wsp\u00f3lnego\n(art. 43 \u00a7 2 kriop).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Przes\u0142anki te musz\u0105 wyst\u0105pi\u0107 \u0142\u0105cznie i pozostaj\u0105 do siebie\nw takim wzajemnym stosunku, \u017ce \u017cadne &#8222;wa\u017cne powody&#8221; nie stanowi\u0105\npodstawy takiego orzeczenia, je\u017celi stopie\u0144 przyczynienia si\u0119 ma\u0142\u017conk\u00f3w do\npowstania maj\u0105tku wsp\u00f3lnego jest r\u00f3wny, a jednocze\u015bnie &#8211; nawet r\u00f3\u017cny stopie\u0144\nprzyczynienia si\u0119 ma\u0142\u017conk\u00f3w do powstania tego maj\u0105tku nie stanowi podstawy\nustalenia nier\u00f3wnych udzia\u0142\u00f3w, je\u017celi nie przemawiaj\u0105 za tym &#8222;wa\u017cne\npowody&#8221; (por. postanowienie S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 24 kwietnia 2013 r.,\nIV CSK 553\/12, Legalis nr 741808).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Niew\u0105tpliwie wykazanie wa\u017cnych powod\u00f3w oraz stwierdzenie,\nw jakim stopniu ka\u017cde z ma\u0142\u017conk\u00f3w przyczyni\u0142o si\u0119 do powstania maj\u0105tku\nwsp\u00f3lnego, mo\u017cliwe jest w odniesieniu do okoliczno\u015bci konkretnego stanu\nfaktycznego.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Zgodnie z przepisem art. 6 k.c. ci\u0119\u017car wykazania\nistnienia przes\u0142anek warunkuj\u0105cych ustalenie nier\u00f3wnych udzia\u0142\u00f3w w maj\u0105tku\nwsp\u00f3lnym spoczywa na tym, kto zg\u0142osi\u0142 wniosek o ustalenie nier\u00f3wnych udzia\u0142\u00f3w,\na wnioskdoawca temu obowi\u0105zkowi nie podo\u0142a\u0142 (por. postanowienie S\u0105du\nNajwy\u017cszego z 2 pa\u017adziernika 1997 r., II CKN 348\/97, Legalis nr 59748).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>S\u0105d II instancji pragnie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce doprecyzowanie\nu\u017cytego w art. 43 \u00a7 2 kriop nieostrego poj\u0119cia &#8222;wa\u017cne powody&#8221; zosta\u0142o\nprzez ustawodawc\u0119 pozostawione doktrynie i judykaturze.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W orzecznictwie S\u0105du Najwy\u017cszego wyja\u015bniono, \u017ce\nprzes\u0142ank\u0119 &#8222;wa\u017cnych powod\u00f3w&#8221;, o kt\u00f3rej mowa w art. 43 \u00a7 2 kriop,\nmo\u017cna \u0142\u0105czy\u0107 z zasadami wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego, w tym znaczeniu, \u017ce otrzymanie\nprzez jednego z ma\u0142\u017conk\u00f3w korzy\u015bci z maj\u0105tku wsp\u00f3lnego, do kt\u00f3rego powstania\nsi\u0119 w og\u00f3le nie przyczyni\u0142 pozostawa\u0142oby w sprzeczno\u015bci z tymi zasadami. Zasady\nwsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego musz\u0105 by\u0107 zawsze brane pod uwag\u0119 przy stosowaniu prawa,\na nie tylko wtedy, gdy chodzi o przepisy, kt\u00f3re wyra\u017anie si\u0119 na nie powo\u0142uj\u0105\n(por. postanowienie S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 22 wrze\u015bnia 1997 r., II CKN 306\/97,\nLegalis nr 343297).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W doktrynie wskazuje si\u0119 natomiast, \u017ce w poj\u0119ciu\n&#8222;wa\u017cnych powod\u00f3w&#8221; nale\u017cy umie\u015bci\u0107 zachowywanie si\u0119 ma\u0142\u017conk\u00f3w w spos\u00f3b\nszkodliwy dla interes\u00f3w rodziny, przejawiaj\u0105ce si\u0119 w porzuceniu rodziny i\nniewykazywaniu \u017cadnej troski o jej byt, prowadzeniu nagannego moralnie trybu\n\u017cycia, uchylaniu si\u0119 od pracy. Przy ocenie zasadno\u015bci zg\u0142oszonego \u017c\u0105dania o\nustalenie nier\u00f3wnych udzia\u0142\u00f3w nie ma znaczenia sama tylko wysoko\u015b\u0107 pobieranych\nzarobk\u00f3w i uzyskiwanie dochod\u00f3w oraz spos\u00f3b i racjonalno\u015b\u0107 ich wykorzystywania\nw ramach zaspokajania potrzeb rodziny. W poj\u0119ciu wa\u017cnych powod\u00f3w nie mog\u0105 si\u0119\nmie\u015bci\u0107 okoliczno\u015bci niezale\u017cne od ma\u0142\u017conk\u00f3w, niezawinione przez nich lub\nzas\u0142uguj\u0105ce na usprawiedliwienie. Nale\u017cy do nich zaliczy\u0107 np. brak pracy z\npowodu bezrobocia, kalectwo, d\u0142ugotrwa\u0142\u0105 chorob\u0119, sprawowanie opieki nad\nosobami bliskimi, pobieranie nauki w celu osi\u0105gni\u0119cia wy\u017cszych kwalifikacji\nzawodowych (por. postanowienie S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 6 kwietnia 2005 r., III\nCK 469\/04, Legalis nr 265918).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bardziej zobiektywizowany charakter posiada druga\nprzes\u0142anka ustalenia nier\u00f3wnych udzia\u0142\u00f3w w maj\u0105tku wsp\u00f3lnym, tj. nier\u00f3wny\nstopie\u0144 przyczyniania si\u0119 przez ma\u0142\u017conk\u00f3w do powstania maj\u0105tku wsp\u00f3lnego.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Przy okre\u015blaniu tej r\u00f3\u017cnicy istotne znaczenie odgrywa\nuwzgl\u0119dnienie nak\u0142adu osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wsp\u00f3lnym\ngospodarstwie domowym (art. 43 \u00a7 3 kriop).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Konsekwentnie do unormowania art. 23 i art. 27 kriop\nustawodawca realizuje zasad\u0119, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 ma\u0142\u017conkowie maj\u0105 r\u00f3wne prawa i\nobowi\u0105zki, przy czym spos\u00f3b ich wykonywania nie musi by\u0107 jednakowy.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W pi\u015bmiennictwie wskazuje si\u0119, \u017ce stopie\u0144 przyczyniania\nsi\u0119 ma\u0142\u017conk\u00f3w powinien by\u0107 oceniany na podstawie ca\u0142okszta\u0142tu ich stara\u0144 o\nza\u0142o\u017con\u0105 przez zawarcie ma\u0142\u017ce\u0144stwa rodzin\u0119. Poniewa\u017c w tych kategoriach ocena\nmo\u017ce by\u0107 jedynie przybli\u017cona, do zastosowania art. 43 \u00a7 2 kriop konieczne jest\nstwierdzenie wyra\u017anej i istotnej r\u00f3\u017cnicy w przyczynianiu si\u0119 ma\u0142\u017conk\u00f3w do\npowstania maj\u0105tku wsp\u00f3lnego (por. K. Osajda, Komentarz do art. 43 kriop,\nLegalis).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Odnosz\u0105c przedstawione rozwa\u017cania do niniejszej sprawy,\nstwierdzi\u0107 nale\u017cy, \u017ce wnioskodawca nie wykaza\u0142 \u017cadnej z przes\u0142anek roszczenia\nustalenia nier\u00f3wnych udzia\u0142\u00f3w w maj\u0105tku wsp\u00f3lnym.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>S\u0105d I instancji prawid\u0142owo ustali\u0142, \u017ce uczestniczka bra\u0142a\nudzia\u0142 w pracach prowadzonych w gospodarstwie, pomagaj\u0105c we wszystkich pracach.\nNa uczestniczce spoczywa\u0142 ci\u0119\u017car opieki nad dzie\u0107mi, ich wychowanie i\nwykszta\u0142cenie, zajmowa\u0142a si\u0119 te\u017c ona gospodarstwem domowym.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Skar\u017c\u0105cy w tej cz\u0119\u015bci zupe\u0142nie pomija, \u017ce uczestniczka\nzajmowa\u0142a si\u0119 prowadzeniem domu i wychowywaniem dzieci. Wed\u0142ug relacji\n\u015bwiadk\u00f3w, uczestniczka zawozi\u0142a dzieci do szko\u0142y, przygotowywa\u0142a rodzinie\nposi\u0142ki, sprz\u0105ta\u0142a i pra\u0142a.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W tym zakresie zeznania dzieci, obecnie ju\u017c doros\u0142ych, s\u0105\nbezwzgl\u0119dnie niekorzystne dla wnioskodawcy i s\u0105 w opozycji do ma\u0142o wiarygodnych\nzezna\u0144 siostry wnioskodawcy.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Skoro uczestniczka pracowa\u0142a w gospodarstwie &#8211; co zosta\u0142o\nprzyznane w zeznaniach wnioskodawcy &#8211; to nie spos\u00f3b znale\u017a\u0107 \u017cadnego powodu do\ntego, aby pozbawi\u0107 j\u0105 mo\u017cliwo\u015bci rozliczenia si\u0119 z maj\u0105tku, do kt\u00f3rych\npowstania przyczyni\u0142a si\u0119 swoim dzia\u0142aniem.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Wnioskodawca w uzasadnieniu apelacji, nawet nie pr\u00f3bowa\u0142\nzaprzeczy\u0107 przedstawionym okoliczno\u015bciom.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Jak zosta\u0142o ju\u017c wyja\u015bnione, w poj\u0119ciu &#8222;wa\u017cnych\npowod\u00f3w&#8221; nale\u017cy umie\u015bci\u0107 zachowywanie si\u0119 ma\u0142\u017conka w spos\u00f3b szkodliwy dla\ninteres\u00f3w rodziny.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Zdaniem S\u0105du Okr\u0119gowego, w toku post\u0119powania przed S\u0105dem\npierwszej instancji, skar\u017c\u0105cy nie wykaza\u0142 nawet jednego zachowania uczestniczki\nw czasie trwania ma\u0142\u017ce\u0144stwa, kt\u00f3re by\u0142by sprzeczne z dobrem rodziny, a zeznania\ni oceny wnioskodawcy w tym zakresie s\u0105 jedynie jego wyj\u0105tkowo subiektywnym\npogl\u0105dem na rodzin\u0119 i ma\u0142\u017ce\u0144stwo.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Odwrotnie, zachowania wnioskodawcy i skazanie jego za\nzn\u0119canie si\u0119 nad rodzin\u0105 jednoznacznie wskazuj\u0105, \u017ce zasady wsp\u00f3\u0142\u017cycia\nspo\u0142ecznego w trakcie trwania wsp\u00f3lno\u015bci ustawowej ma\u0142\u017ce\u0144skiej narusza\u0142\nskar\u017c\u0105cy, a nie uczestniczka.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>R\u00f3wnie bezzasadne by\u0142y wnioski wnioskodawcy, co do\n\u017c\u0105dania zwrotu poniesionych koszt\u00f3w ubezpieczenia spo\u0142ecznego uczestniczki,\nkoszt\u00f3w zakupu papieros\u00f3w oraz koszt\u00f3w komornika skarbowego i odsetek, jako\nnak\u0142adu z maj\u0105tku wsp\u00f3lnego na maj\u0105tek odr\u0119bny, poniewa\u017c dotyczy\u0142y one czasu\ntrwania wsp\u00f3lno\u015bci ustawowej ma\u0142\u017ce\u0144skiej, a w tym czasie wnioskodawca nie mia\u0142\nmaj\u0105tku osobistego.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Maj\u0105c powy\u017csze na uwadze, S\u0105d Okr\u0119gowy uwzgl\u0119dniaj\u0105c\nwniesion\u0105 apelacj\u0119, na podstawie art. 386 \u00a7 4 w zw. z art. 13 \u00a7 2 k.p.c.\nuchyli\u0142 zaskar\u017cone postanowienie i przekaza\u0142 spraw\u0119 S\u0105dowi Rejonowemu w Gi\u017cycku\ndo ponownego rozpoznania, pozostawiaj\u0105c temu s\u0105dowi rozstrzygni\u0119cie o kosztach\npost\u0119powania w instancji odwo\u0142awczej w trybie art. 108 \u00a7 2 k.p.c.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Postanowienie S\u0105du Okr\u0119gowego w Olsztynie z dnia 19 lipca 2019 r., IX Ca 271\/19, LEX nr 2716922 UZASADNIENIE Sk\u0142ad orzekaj\u0105cy Przewodnicz\u0105cy: S\u0119dzia Miros\u0142aw Wieczorkiewicz. S\u0119dziowie Jacek Barczewski, Krystyna Skiepko. Sentencja S\u0105d Okr\u0119gowy w Olsztynie IX Wydzia\u0142 Cywilny Odwo\u0142awczy po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2019 r. w Olsztynie na rozprawie sprawy z wniosku E. G. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[11,19],"tags":[],"class_list":["post-3896","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-orzecznictwo","category-ukur"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3896","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3896"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3896\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5537,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3896\/revisions\/5537"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3896"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3896"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3896"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}