W\ndniu 27 lutego 2020 r. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Krajowy O\u015brodek\nWsparcia Rolnictwa oraz Krajowa Rada Notarialna przedstawi\u0142y wsp\u00f3lne stanowisko\nw sprawie stosowania w praktyce ustawy o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego. S\u0105 to\npierwsze wytyczne, kt\u00f3re zosta\u0142y wydane po nowelizacji UKUR, kt\u00f3ra wesz\u0142a w\n\u017cycie w dniu 26 czerwca 2019 r. <\/p>\n\n\n\n
Organy przedstawi\u0142y swoje pogl\u0105dy w kwestiach, kt\u00f3re dotychczas budzi\u0142y liczne w\u0105tpliwo\u015bci. W praktyce du\u017ce znaczenie b\u0119d\u0105 mia\u0142y m.in. poni\u017cej przedstawione wytyczne:<\/p>\n\n\n\n
1. W przypadku, gdy nabywana nieruchomo\u015b\u0107 rolna ma wej\u015b\u0107 w sk\u0142ad ma\u0142\u017ce\u0144skiej wsp\u00f3lno\u015bci maj\u0105tkowej wystarczaj\u0105ce jest, aby okre\u015blone w ustawie wymogi dotycz\u0105ce nabywcy nieruchomo\u015bci rolnej spe\u0142nia\u0142 jeden z ma\u0142\u017conk\u00f3w \u2013 dotyczy to wszystkich instrument\u00f3w wprowadzonych w drodze UKUR, w tym r\u00f3wnie\u017c nabycia nieruchomo\u015bci rolnej na podstawie zgody wyra\u017conej przez Dyrektora Generalnego KOWR (art. 2a ust. 4 UKUR) oraz w przypadkach wy\u0142\u0105cze\u0144 od prawa pierwokupu (art. 3 ust. 5 i 7 UKUR) oraz prawa wykupu (art. 4 ust. 4 UKUR).<\/p>\n\n\n\n
Przyk\u0142ad:<\/strong> Nabywc\u0105 nieruchomo\u015bci rolnej o powierzchni 0,85 ha jest siostrzenica zbywcy (osoba bliska), kt\u00f3ra nie jest rolnikiem indywidualnym. Nieruchomo\u015b\u0107 zosta\u0142a nabyta na podstawie umowy darowizny i z woli stron umowy wesz\u0142a w sk\u0142ad ma\u0142\u017ce\u0144skiej wsp\u00f3lno\u015bci maj\u0105tkowej siostrzenicy zbywcy i jej m\u0119\u017ca. Siostrzenica mo\u017ce naby\u0107 grunt na podstawie wy\u0142\u0105czenia z art. 2a ust. 3 pkt 1a UKUR bez ogranicze\u0144 i pomimo tego, \u017ce grunt wszed\u0142 w sk\u0142ad ma\u0142\u017ce\u0144skiej wsp\u00f3lno\u015bci maj\u0105tkowej, KOWR nie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 skorzysta\u0107 z prawa nabycia na podstawie art. 4 UKUR. <\/p>\n\n\n\n 2. Zbycie nieruchomo\u015bci rolnej z maj\u0105tku wsp\u00f3lnego ma\u0142\u017conk\u00f3w mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 na rzecz nabywcy, kt\u00f3ry jest osob\u0105 blisk\u0105 w odniesieniu do jednego z ma\u0142\u017conk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Przyk\u0142ad:<\/strong> Ma\u0142\u017conkowie maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zawarcia umowy darowizny nieruchomo\u015bci rolnej o powierzchni 1,5 ha z siostr\u0105 jednego z ma\u0142\u017conk\u00f3w, kt\u00f3ra nie jest rolnikiem indywidualnym, bez zastosowania ogranicze\u0144 przewidzianych w UKUR.<\/p>\n\n\n\n 3. Wy\u0142\u0105czenia spod zastosowania UKUR zawarte w art. 11 ustawy z dnia 14 kwietnia 2016 r. o wstrzymaniu sprzeda\u017cy nieruchomo\u015bci Zasobu W\u0142asno\u015bci Rolnej Skarbu Pa\u0144stwa oraz zmianie niekt\u00f3rych ustaw nadal obowi\u0105zuj\u0105.<\/p>\n\n\n\n Przyk\u0142ad: <\/strong>Sp\u00f3\u0142ka zamierza naby\u0107 nieruchomo\u015b\u0107 oznaczon\u0105 w ewidencji grunt\u00f3w i budynk\u00f3w jako rolna, kt\u00f3ra w decyzji o warunkach zabudowy ostatecznej przed 30 kwietnia 2016 r. zosta\u0142a przeznaczona w ca\u0142o\u015bci na cele inne ni\u017c rolne. Taka czynno\u015b\u0107 jest dozwolona bez konieczno\u015bci uzyskiwania zgody Dyrektora Generalnego KOWR, gdy\u017c na mocy art. 11 ustawy o wstrzymaniu sprzeda\u017cy, UKUR nie ma zastosowania wobec tej nieruchomo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n 4. W sytuacji, gdy w danym stanie faktycznym wymagana jest jednocze\u015bnie zgoda na zbycie nieruchomo\u015bci rolnej (art. 2b ust. 3 UKUR) oraz zgoda na nabycie tego gruntu (art. 2a ust. 4 UKUR) konieczne jest uzyskanie dw\u00f3ch odr\u0119bnych zg\u00f3d – zostan\u0105 wydane dwie odr\u0119bne decyzje administracyjne, poniewa\u017c UKUR uzale\u017cnia mo\u017cliwo\u015b\u0107 ich wyra\u017cenia od odmiennych przes\u0142anek.<\/p>\n\n\n\n Przyk\u0142ad:<\/strong> Nabycie nieruchomo\u015bci rolnej ma nast\u0105pi\u0107 na podstawie przekszta\u0142cenia przedsi\u0119biorcy prowadz\u0105cego jednoosobow\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 w sp\u00f3\u0142k\u0119 prawa handlowego przed up\u0142ywem 5 lat od dnia, w kt\u00f3rym nieruchomo\u015b\u0107 zosta\u0142a nabyta przez przedsi\u0119biorc\u0119. Przedsi\u0119biorca ma obowi\u0105zek wyst\u0105pienia w pierwszej kolejno\u015bci o zgod\u0119 na zbycie nieruchomo\u015bci rolnej wykazuj\u0105c przes\u0142anki od spe\u0142nienia kt\u00f3rych uzale\u017cniona jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyra\u017cenia zgody, tj. \u201ewa\u017cny interes nabywcy<\/em>\u201d b\u0105d\u017a \u201einteres publiczny<\/em>\u201d. Kolejno, w przypadku uzyskania decyzji pozytywnej, przedsi\u0119biorca b\u0119dzie zobowi\u0105zany wyst\u0105pi\u0107 z wnioskiem o zgod\u0119 na nabycie nieruchomo\u015bci rolnej przez podmiot inny ni\u017c rolnik indywidualny na podstawie art. 2a ust. 4 pkt 1 UKUR.<\/p>\n\n\n\n Wydane stanowisko bez w\u0105tpienia zwi\u0119kszy bezpiecze\u0144stwo obrotu oraz zapewni jednolite stosowanie przepis\u00f3w UKUR Stosowanie si\u0119 do wytycznych zmniejszy ryzyko wyst\u0105pienia sankcji w postaci niewa\u017cno\u015bci czynno\u015bci prawnych dokonanych w spos\u00f3b niezgodny z przepisami UKUR <\/p>\n\n\n\n