Postanowienie S\u0105du Okr\u0119gowego w Kielcach, II Wydzia\u0142u Cywilnego Odwo\u0142awczego z dnia 16 czerwca 2020 r., II Ca 319\/20, LEX nr 3049383<\/p>\n\n\n\n
S\u0105d Okr\u0119gowy w Kielcach Wydzia\u0142 II Cywilny Odwo\u0142awczy w sk\u0142adzie: Przewodnicz\u0105cy: S\u0119dzia SO Teresa Ko\u0142buc, S\u0119dziowie: S\u0119dzia SO Teresa Strojnowska, S\u0119dzia SR (del.) Ewa Bystrzy\u0144ska po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2020 r. w Kielcach na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. M. i K. M. z udzia\u0142em E. M. o wpis prawa w\u0142asno\u015bci do ksi\u0119gi wieczystej na skutek apelacji uczestniczki od postanowienia S\u0105du Rejonowego w Busku-Zdroju IV Wydzia\u0142u Ksi\u0105g Wieczystych z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt Dz. Kw. 4997\/19 postanawia: uchyli\u0107 zaskar\u017cone postanowienie w ca\u0142o\u015bci i przekaza\u0107 spraw\u0119 do ponownego rozpoznania S\u0105dowi Rejonowemu w Busku-Zdroju, pozostawiaj\u0105c temu S\u0105dowi rozstrzygni\u0119cie o kosztach post\u0119powania apelacyjnego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2019 r. S\u0105d Rejonowy w Busku-Zdroju oddali\u0142 wniosek M. M. i K. M. o wpis prawa w\u0142asno\u015bci w ksi\u0119dze wieczystej (…) na ich rzecz, na zasadzie ma\u0142\u017ce\u0144skiej wsp\u00f3lno\u015bci ustawowej, wskazuj\u0105c, ze nie wykazali oni, aby zbywca nieruchomo\u015bci \u2013 uczestniczka E. M. \u2013 uzyska\u0142a zgod\u0119 Dyrektora Krajowego O\u015brodka (…) na sprzeda\u017c przedmiotowej nieruchomo\u015bci przez up\u0142ywem okresu, o kt\u00f3rym mowa w art.2b ust. 2 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kszta\u0142towaniu ustroju (Dz. U. z 2019 r., poz. 1362 \u2013 tekst jednolity ze zmianami), zgodnie z kt\u00f3rym uczestniczka nie mo\u017ce zby\u0107 przedmiotowej nieruchomo\u015bci przez okres 5 lat od jej nabycia, za wyj\u0105tkiem wy\u0142\u0105cze\u0144 spod tego zakazu przewidzianych w art. 2 ust. 4b, kt\u00f3re zdaniem S\u0105du Rejonowego w niniejszej sprawie nie znajduj\u0105 zastosowania.<\/p>\n\n\n\n Apelacj\u0119 od tego postanowienia wnios\u0142a uczestniczka i zaskar\u017cy\u0142a je w ca\u0142o\u015bci, zarzucaj\u0105c mu naruszenie art. 3 k.c. oraz art. 2b ustawy o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego w brzmieniu nadanym ustaw\u0105 z dnia 14 kwietnia 2016 r. o wstrzymaniu sprzeda\u017cy nieruchomo\u015bci Zasobu W\u0142asno\u015bci Rolnej Skarbu Pa\u0144stwa i zmianie niekt\u00f3rych innych ustaw poprzez przyj\u0119cie, \u017ce przepisy te wymagaj\u0105 od niej uzyskania zgody Dyrektora Krajowego O\u015brodka (…) na sprzeda\u017c wskazanej nieruchomo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Skar\u017c\u0105ca wnios\u0142a o zmian\u0119 zaskar\u017conego postanowienia i wpisanie w ksi\u0119dze wieczystej (…) wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci na zasadach ma\u0142\u017ce\u0144skiej wsp\u00f3lno\u015bci ustawowej na rzecz wnioskodawc\u00f3w i zwrot koszt\u00f3w post\u0119powania.<\/p>\n\n\n\n Apelacja skutkowa\u0142a uchyleniem zaskar\u017conego postanowienia i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania s\u0105dowi pierwszej instancji.<\/p>\n\n\n\n Zarzut skar\u017c\u0105cej jest zasadny. Kluczow\u0105 kwesti\u0105 dla rozstrzygni\u0119cia niniejszej sprawy s\u0105 zagadnienia intertemporalne zwi\u0105zane ze zmian\u0105 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego (Dz.U.2019.1362 \u2013 tekst jednolity ze zmianami; dalej: u.k.u.r.). Przedmiotowa zmiana wesz\u0142a w \u017cycie w dniu 26 czerwca 2019 r. na mocy ustawy z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego oraz niekt\u00f3rych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1080). Uczestniczka E. M. naby\u0142a nieruchomo\u015b\u0107, dla kt\u00f3rej prowadzona jest ksi\u0119ga wieczysta (…) w dniu 12 czerwca 2018 r. w drodze zniesienia wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci tej nieruchomo\u015bci przys\u0142uguj\u0105cej uczestniczce, jej bratu A. A. i jej siostrze U. W., co wynika z aktu notarialnego z tego dnia sporz\u0105dzonego przez notariusza K. C., Rep. (…) (k. 15 i nast.). W dacie tej, uczestniczka jako nabywca tej nieruchomo\u015bci nie zosta\u0142a obj\u0119ta obowi\u0105zkami wynikaj\u0105cymi z art. 2b ust. 1 i 2 u.k.u.r. bowiem korzysta\u0142a ze zwolnienia podmiotowego z tych obowi\u0105zk\u00f3w wynikaj\u0105cego z art. 2b ust. 4 w zw. z art. 2a ust. 3 pkt 1, tj. naby\u0142a t\u0119 nieruchomo\u015b\u0107 od osoby najbli\u017cszej w rozumieniu art. 2 pkt 6 tej ustawy. Skoro uczestniczka naby\u0142a to prawo podmiotowe bez tych ogranicze\u0144, tj. obowi\u0105zku prowadzenia gospodarstwa rolnego, w sk\u0142ad kt\u00f3rego wesz\u0142a przedmiotowa nieruchomo\u015b\u0107 przez okres 10 lat i zakazu zbywania tej nieruchomo\u015bci w tym czasie, to p\u00f3\u017aniejsza zmiana ustawy w zakresie katalogu wy\u0142\u0105cze\u0144 spod tych obowi\u0105zk\u00f3w nie mo\u017ce mie\u0107 wp\u0142ywu na zakres jej uprawnie\u0144 zwi\u0105zanych z tym prawem w\u0142asno\u015bci, zw\u0142aszcza je\u017celi nie wynika to z brzmienia lub celu ustawy. Wynika to z regulacji zawartej w art. 3 k.c., zgodnie z kt\u00f3rym ustawa nie ma mocy wstecznej, chyba \u017ce to wynika z jej brzmienia lub celu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ta regulacja kodeksowa znajduje zastosowanie do innych ustaw reguluj\u0105cych prawa i obowi\u0105zki podmiot\u00f3w obrotu cywilnoprawnego. Dotyczy to zw\u0142aszcza ogranicze\u0144 praw nabytych przed wej\u015bciem w \u017cycie ustawy. Ustawa z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego wprowadzi\u0142a nowy katalog wy\u0142\u0105cze\u0144 spod obowi\u0105zk\u00f3w zawartych w art. 2b ust. 1 i 2 u.k.u.r. Wed\u0142ug nowych przepis\u00f3w uczestniczka nie mog\u0142aby bez zgody Dyrektora Krajowego O\u015brodka (…) sprzeda\u0107 przedmiotowej nieruchomo\u015bci osobom obcym przez okres lat 5 od jej nabycia (art. 2b ust. 2 w obecnym brzmieniu). Brak bowiem w tej ustawie przepisu, kt\u00f3ry wy\u0142\u0105cza\u0142by stosowanie tego zakazu wobec os\u00f3b, kt\u00f3re naby\u0142y nieruchomo\u015b\u0107 roln\u0105 od os\u00f3b najbli\u017cszych. Zgodnie z art. 2b ust. 4 pkt 1 w obecnym brzmieniu tak\u0105 nieruchomo\u015b\u0107 mo\u017cna jedynie zby\u0107 na rzecz os\u00f3b najbli\u017cszych we wskazanym okresie bez tej zgody. Uczestniczka zosta\u0142aby zatem ograniczona w swoim w\u0142a\u015bcicielskim uprawnieniu do dysponowania nieruchomo\u015bci\u0105, kt\u00f3rego to ograniczenia nie mog\u0142a si\u0119 spodziewa\u0107 w momencie jej nabycia, co w pa\u0144stwie prawnym co do zasady nie powinno mie\u0107 miejsca. Z brzmienia ani celu ustawy zmieniaj\u0105cej nie wynika jednak, aby nowelizacja katalogu przedmiotowych wy\u0142\u0105cze\u0144 mia\u0142a mie\u0107 zastosowanie wobec nabywc\u00f3w nieruchomo\u015bci rolnych przed dniem jej wej\u015bcia w \u017cycie. Wr\u0119cz przeciwnie, z art. 7 tej ustawy nale\u017cy wywodzi\u0107, \u017ce do tych nabywc\u00f3w znajduje zastosowanie tylko skr\u00f3cenie okresu tych obowi\u0105zk\u00f3w (z 10 do 5 lat). W pozosta\u0142ym zakresie nale\u017cy do nich stosowa\u0107 przepisy ustawy o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie z tym przepisem przypadku nieruchomo\u015bci rolnych nabytych przed dniem wej\u015bcia w \u017cycie niniejszej ustawy do okresu, przez kt\u00f3ry nabywca nieruchomo\u015bci rolnej, kt\u00f3ra wesz\u0142a w sk\u0142ad jego gospodarstwa rolnego, jest obowi\u0105zany prowadzi\u0107 to gospodarstwo rolne, oraz okresu, w kt\u00f3rym nabyta nieruchomo\u015b\u0107 nie mo\u017ce by\u0107 zbyta ani oddana w posiadanie innym podmiotom, stosuje si\u0119 przepisy ustawy zmienianej w art. 1 (u.k.u.r.), w brzmieniu nadanym niniejsz\u0105 ustaw\u0105.<\/strong> A contrario nale\u017cy z tego wywodzi\u0107, \u017ce pozosta\u0142e przepisy ustawy o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego reguluj\u0105ce obowi\u0105zki w\u0142a\u015bcicieli nieruchomo\u015bci rolnych, kt\u00f3rzy nabyli je przed 26 czerwca 2019 r. nale\u017cy stosowa\u0107 w brzmieniu sprzed tej daty.<\/strong> W konsekwencji je\u017celi w\u0142a\u015bciciele ci zostali wy\u0142\u0105czeni spod obowi\u0105zk\u00f3w uregulowanych w art. 2b ust. 1 i 2 u.k.u.r. to przedmiotowa zmiana nie mo\u017ce doprowadzi\u0107 do obj\u0119cia ich tymi obowi\u0105zkami. W przeciwnym razie godzi\u0142oby to w zasad\u0119 nieretroakcji ustawy, o kt\u00f3rej mowa w art. 3 k.c. Skoro zatem E. M. naby\u0142a nieruchomo\u015b\u0107 przed dniem wej\u015bcia w \u017cycie ustawy nowelizuj\u0105cej, to do zakresu jej obowi\u0105zk\u00f3w zwi\u0105zanych z prawem w\u0142asno\u015bci tej nieruchomo\u015bci nale\u017cy stosowa\u0107 przepisy dotychczasowe, zgodnie z kt\u00f3rymi mo\u017ce ona swobodnie j\u0105 zby\u0107, w tym tak\u017ce na rzecz wnioskodawc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Poniewa\u017c jedyn\u0105 przes\u0142ank\u0105 oddalenia wniosku K. M. i M. M. by\u0142 brak owej zgody, a s\u0105d odwo\u0142awczy nie podziela stanowiska s\u0105du pierwszej instancji w tym zakresie, konieczne jest uchylenie zaskar\u017conego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. S\u0105d Rejonowy nie bada\u0142 bowiem innych przes\u0142anek wpisu prawa w\u0142asno\u015bci na rzecz wnioskodawc\u00f3w i ich ocena po raz pierwszy w post\u0119powaniu odwo\u0142awczym pozbawia\u0142by uczestnik\u00f3w post\u0119powania prawa do ich kontroli instancyjnej, co by\u0142oby sprzeczne z zasad\u0105 dwuinstancyjno\u015bci post\u0119powania s\u0105dowego maj\u0105c\u0105 swoje \u017ar\u00f3d\u0142o w art. 176 ust. 1 Konstytucji i realizowan\u0105 przez przepisy kodeksu post\u0119powania cywilnego. W takim wypadku przyjmuje si\u0119, \u017ce s\u0105d pierwszej instancji nie rozpozna\u0142 istoty sprawy, co uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskar\u017conego postanowienia i ponowne rozpoznanie sprawy przez ten s\u0105d.<\/p>\n\n\n\n Maj\u0105c na wzgl\u0119dzie powy\u017csze, S\u0105d Okr\u0119gowy na podstawie art. 386 \u00a7 4 k.p.c. w zw. z art. 13 \u00a7 2 k.p.c. uchyli\u0142 zaskar\u017cone postanowienie i przekaza\u0142 spraw\u0119 do ponownego rozpoznania S\u0105dowi Rejonowemu w Busku-Zdroju, maj\u0105c na wzgl\u0119dzie wniosek apelacji o zwrot koszt\u00f3w post\u0119powanie i zasad\u0119 p\u0142yn\u0105c\u0105 z art. 108 \u00a7 1 k.p.c., pozostawiaj\u0105c temu s\u0105dowi rozstrzygni\u0119cie o kosztach post\u0119powania apelacyjnego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Postanowienie S\u0105du Okr\u0119gowego w Kielcach, II Wydzia\u0142u Cywilnego Odwo\u0142awczego z dnia 16 czerwca 2020 r., II Ca 319\/20, LEX nr 3049383 SENTENCJA S\u0105d Okr\u0119gowy w Kielcach Wydzia\u0142 II Cywilny Odwo\u0142awczy w sk\u0142adzie: Przewodnicz\u0105cy: S\u0119dzia SO Teresa Ko\u0142buc, S\u0119dziowie: S\u0119dzia SO Teresa Strojnowska, S\u0119dzia SR (del.) Ewa Bystrzy\u0144ska po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2020 r. […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[11,19],"tags":[],"class_list":["post-4138","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-orzecznictwo","category-ukur"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4138","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4138"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4138\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5521,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4138\/revisions\/5521"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4138"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4138"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4138"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}UZASADNIENIE<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
S\u0105d Okr\u0119gowy zwa\u017cy\u0142, co nast\u0119puje.<\/strong><\/h4>\n\n\n\n