{"id":4658,"date":"2023-03-26T23:27:12","date_gmt":"2023-03-26T21:27:12","guid":{"rendered":"https:\/\/ukur.pl\/?p=4658"},"modified":"2026-01-20T11:42:41","modified_gmt":"2026-01-20T10:42:41","slug":"podzial-nieruchomosci-rolnej-ponizej-03-ha","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/2023\/03\/26\/podzial-nieruchomosci-rolnej-ponizej-03-ha\/","title":{"rendered":"Czy podzia\u0142 nieruchomo\u015bci rolnej poni\u017cej 0,3 ha wy\u0142\u0105cza zakaz zbywania przez 5 lat? Odpowie S\u0105d Najwy\u017cszy"},"content":{"rendered":"\n

Nabywcy nieruchomo\u015bci rolnych do\u015b\u0107 cz\u0119sto dokonuj\u0105 ich podzia\u0142\u00f3w geodezyjnych. W ich wyniku mog\u0105 powsta\u0107 nieruchomo\u015bci o powierzchni mniejszej ni\u017c 0,3 ha, do kt\u00f3rych, zgodnie z art. 1a pkt 1 lit. b) UKUR, nie stosuje si\u0119 przepis\u00f3w tej ustawy. Zagadnienie to nie jest jednak jednoznaczne. W\u0105tpliwo\u015bci budz\u0105 sytuacje, gdy nieruchomo\u015b\u0107 rolna zosta\u0142a nabyta pod re\u017cimem UKUR i w\u0142a\u015bciciel by\u0142 zwi\u0105zany m.in. zakazem jej zbycia i oddania w posiadanie przez 5 lat. S\u0105d Okr\u0119gowy w Sieradzu zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do S\u0105du Najwy\u017cszego o odpowied\u017a na zagadnienie prawne budz\u0105ce powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci: \u201eCzy do b\u0119d\u0105cej przedmiotem zbycia po podziale geodezyjnym cz\u0119\u015bci nieruchomo\u015bci rolnej, podlegaj\u0105cej reglamentacji w ramach art. 2b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego (Dz.U.2022.461 t.j.), stanowi\u0105cej dzia\u0142k\u0119 o powierzchni mniejszej ni\u017c 0,3 ha stosuje si\u0119 wy\u0142\u0105czenie przedmiotowe zawarte w art. 1a pkt. 1b. ustawy, czy te\u017c przes\u0105dzaj\u0105ce znaczenie w tym zakresie ma powierzchnia nieruchomo\u015bci przed podzia\u0142em?\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Najciekawsze, najbardziej interesuj\u0105ce fragmenty zawieraj\u0105ce stanowisko s\u0105du sk\u0142adaj\u0105cego zapytanie zaznaczyli\u015bmy poni\u017cej. B\u0119dziemy informowa\u0107 o rozstrzygni\u0119ciu sprawy przez S\u0105d Najwy\u017cszy.<\/p>\n\n\n\n

I Ca 69\/22 – Postanowienie S\u0105du Okr\u0119gowego w Sieradzu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

LEX nr 3416218<\/p>\n\n\n\n

Postanowienie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

S\u0105du Okr\u0119gowego w Sieradzu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

z dnia 11 kwietnia 2022 r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

I Ca 69\/22<\/strong><\/p>\n\n\n\n

UZASADNIENIE<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sk\u0142ad orzekaj\u0105cy<\/strong>
Przewodnicz\u0105cy: S\u0119dzia Joanna Sk\u0142adowska.<\/p>\n\n\n\n

Sentencja<\/strong><\/p>\n\n\n\n

S\u0105d Okr\u0119gowy w Sieradzu – Wydzia\u0142 I Cywilny po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2022 r. w Sieradzu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. T. z udzia\u0142em E. T. o od\u0142\u0105czenie cz\u0119\u015bci nieruchomo\u015bci z Kw nr (…), za\u0142o\u017cenie nowej ksi\u0119gi wieczystej i wpis prawa w\u0142asno\u015bci na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowie\u0144 S\u0105du Rejonowego w \u0141asku z dnia 30 listopada 2021 r., Dz. Kw 4253\/21 oraz Dz. Kw 4254\/21
postanawia:
odroczy\u0107 rozpoznanie sprawy i zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do S\u0105du Najwy\u017cszego o udzielenie odpowiedzi na zagadnienie prawne budz\u0105ce powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci:<\/p>\n\n\n\n

„czy do b\u0119d\u0105cej przedmiotem zbycia po podziale geodezyjnym cz\u0119\u015bci nieruchomo\u015bci rolnej, podlegaj\u0105cej reglamentacji w ramach <\/strong>art. 2b ust. 1<\/strong> i <\/strong>2<\/strong> ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego (Dz. U. 2022.461 t.j.), stanowi\u0105cej dzia\u0142k\u0119 o powierzchni mniejszej ni\u017c 0,3 ha stosuje si\u0119 wy\u0142\u0105czenie przedmiotowe zawarte w art. 1a pkt 1b. ustawy, czy te\u017c przes\u0105dzaj\u0105ce znaczenie w tym zakresie ma powierzchnia nieruchomo\u015bci przed podzia\u0142em”.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Uzasadnienie faktyczne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zaskar\u017conymi postanowieniami z 30 listopada 2021 r. S\u0105d Rejonowy w \u0141asku oddali\u0142 wnioski T. T. o od\u0142\u0105czenie cz\u0119\u015bci nieruchomo\u015bci z Kw (…) – dzia\u0142ki nr (…) o pow. 0,08 ha oraz dzia\u0142ki nr (…) o powierzchni 0,0437 ha, za\u0142o\u017cenie dla nich nowych ksi\u0105g wieczystych i wpis prawa w\u0142asno\u015bci na rzecz T. T.,<\/strong>
a w przypadku dzia\u0142ki nr (…) udzia\u0142u we wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci w wysoko\u015bci 1\/8.
Rozstrzygni\u0119cia zapad\u0142y przy nast\u0119puj\u0105cych ustaleniach i wnioskach:
Ksi\u0119ga wieczysta nr (…) prowadzona jest dla nieruchomo\u015bci po\u0142o\u017conej<\/strong>
w miejscowo\u015bci F., gmina P., w sk\u0142ad kt\u00f3rej wchodz\u0105 lasy i grunty orne o \u0142\u0105cznej powierzchni 2,7506 ha, oznaczonej numerami dzia\u0142ek (…)).<\/strong>
W dziale II tej ksi\u0119gi wieczystej, jako w\u0142a\u015bcicielka nieruchomo\u015bci wpisana jest E. T. – na podstawie postanowienia S\u0105du Rejonowego w \u0141asku z dnia 3 sierpnia 2018 r., wydanego w sprawie o zniesieniu wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci o sygn. akt I Ns 223\/18. Osoby uczestnicz\u0105ce w zniesieniu wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci nie by\u0142y osobami najbli\u017cszymi w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego.<\/p>\n\n\n\n

W czerwcu 2019 r. wchodz\u0105ca w sk\u0142ad wskazanej nieruchomo\u015bci rolnej dzia\u0142ka na 26\/3 uleg\u0142a podzia\u0142owi na dzia\u0142ki o nr (…).<\/strong>
W dniu 6 grudnia 2019 r. w\u0142a\u015bcicielka nieruchomo\u015bci zawar\u0142a z T. T. przed notariuszem J. S. umow\u0119 sprzeda\u017cy dzia\u0142ki ewidencyjnej nr (…) o powierzchni 0,0800 ha oraz udzia\u0142u w wysoko\u015bci 1\/8 we wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci dzia\u0142ki nr (…) o powierzchni 0,0437 ha, wchodz\u0105cych w sk\u0142ad nieruchomo\u015bci rolnej obj\u0119tej wskazan\u0105 wy\u017cej ksi\u0119g\u0105 wieczyst\u0105. Na zbycie tej nieruchomo\u015bci nie uzyskano zgody Dyrektora Generalnego Krajowego O\u015brodka (…).<\/strong><\/p>\n\n\n\n

S\u0105d Rejonowy zauwa\u017cy\u0142, \u017ce od 1 maja 2016 r. wesz\u0142y w \u017cycie nowe zasady przewidziane w <\/strong>ustawie<\/strong> z dnia 14 kwietnia 2016 r. o wstrzymaniu sprzeda\u017cy nieruchomo\u015bci Zasobu W\u0142asno\u015bci Rolnej Skarbu Pa\u0144stwa oraz o zmianie niekt\u00f3rych ustaw (Dz. U. z 2016 r. poz. 585).<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W dacie nabycia przez E. T. nieruchomo\u015bci rolnej, jak i w dacie zawarcia przez ni\u0105 umowy sprzeda\u017cy Rep. A nr 14211\/2019, obowi\u0105zuj\u0105ce unormowania prawne nak\u0142ada\u0142y na nabywc\u00f3w nieruchomo\u015bci rolnych nakaz prowadzenia gospodarstwa rolnego, w sk\u0142ad kt\u00f3rego wesz\u0142a nabyta nieruchomo\u015b\u0107 rolna, przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia tej nieruchomo\u015bci, a w przypadku osoby fizycznej prowadzenia gospodarstwa osobi\u015bcie (<\/strong>art. 2b ust. 1<\/strong> ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego) oraz zakaz zbycia lub oddania w posiadanie nabytej nieruchomo\u015bci innym podmiotom (<\/strong>art. 2b ust. 2<\/strong>) w tym okresie. Przy czym zbycie przed up\u0142ywem okresu 5 lat od dnia przeniesienia jej w\u0142asno\u015bci mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 wy\u0142\u0105cznie za zgod\u0105 Dyrektora Generalnego Krajowego O\u015brodka (…) (art. 2b ust. 3).<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wedle za\u015b tre\u015bci art. 461 k.c. i art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego, przez „nieruchomo\u015b\u0107 roln\u0105”, o kt\u00f3rej mowa w ww. ustawie nale\u017cy rozumie\u0107 nieruchomo\u015b\u0107 roln\u0105 w rozumieniu kodeksu cywilnego, z wy\u0142\u0105czeniem nieruchomo\u015bci po\u0142o\u017conych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele inne ni\u017c rolne.<\/p>\n\n\n\n

Zdaniem S\u0105du, nieruchomo\u015b\u0107 obj\u0119ta ksi\u0119g\u0105 wieczyst\u0105 nr (…) w \u015bwietle tych unormowa\u0144 stanowi nieruchomo\u015b\u0107 roln\u0105, niezale\u017cnie od tego z ilu dzia\u0142ek ewidencyjnych si\u0119 sk\u0142ada.<\/strong> Kwalifikacja nieruchomo\u015bci obj\u0119tej przedmiotow\u0105 ksi\u0119g\u0105 wieczyst\u0105 jako nieruchomo\u015bci rolnej w rozumieniu ustawy o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego z dnia 11 kwietnia 2003 r., w kontek\u015bcie wskazanego tam kryterium obszarowego, przes\u0105dza o konieczno\u015bci stosowania w stosunku do niej przepis\u00f3w ww. ustawy. Przy czym, spe\u0142nienie kryterium obszarowego w rozumieniu art. 1a pkt 1 ustawy o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego winno oceniane by\u0107 a priori w odniesieniu do nieruchomo\u015bci rolnej zbywcy, bo podzia\u0142y ewidencyjne istniej\u0105cych dzia\u0142ek nie mog\u0105 wykluczy\u0107 stosowania ustawy wobec danej nieruchomo\u015bci. Wobec zatem istniej\u0105cych ogranicze\u0144 w zbywaniu nieruchomo\u015bci rolnych, przewidzianych powy\u017cszymi przepisami, dosz\u0142o do naruszenia zasad obrotu, skutkuj\u0105cego niewa\u017cno\u015bci\u0105 zdzia\u0142anej czynno\u015bci prawnej.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Przy takim za\u0142o\u017ceniu s\u0105d wieczystoksi\u0119gowy uzna\u0142, \u017ce umowa sprzeda\u017cy z dnia 6 grudnia 2019 r. dotycz\u0105ca cz\u0119\u015bci nieruchomo\u015bci rolnej E. T. nie wywo\u0142uje zamierzonych przez strony skutk\u00f3w prawnych z racji jej niewa\u017cno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 s\u0105d wzi\u0105\u0142 pod uwag\u0119 z urz\u0119du ze wzgl\u0119du na skutek erga omnes.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dlatego tez zachodzi przeszkoda do dokonania wpis\u00f3w, a wnioski podlegaj\u0105 oddaleniu w trybie <\/strong>art. 626<\/strong>9<\/sup><\/strong> k.p.c.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wnioskodawca wni\u00f3s\u0142 apelacj\u0119 na powy\u017csze postanowienia, zaskar\u017caj\u0105c je w ca\u0142o\u015bci i zarzucaj\u0105c:<\/p>\n\n\n\n

1. naruszenie przepis\u00f3w prawa materialnego w postaci art. 1a pkt 1 lit. b i c oraz pkt 2 w zw. z art. 2b ust. 1-3 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego, poprzez b\u0142\u0119dne ich zastosowanie z perspektywy kwalifikacji nieruchomo\u015bci na cele stosowania przedmiotowej ustawy i uznanie, \u017ce nie ma znaczenia, i\u017c przedmiotem czynno\u015bci prawnej obj\u0119tej aktem notarialnym z dnia 6 grudnia 2019 r. (przedmiotem obrotu) jest nieruchomo\u015b\u0107 o powierzchni mniejszej ni\u017c 0,3 ha oraz nieruchomo\u015b\u0107 b\u0119d\u0105ca drog\u0105 wewn\u0119trzn\u0105, wyodr\u0119bnione z obejmuj\u0105cej wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 dzia\u0142ek nieruchomo\u015bci oraz w konsekwencji przypisanie istnienia obostrze\u017ce\u0144 z art. 2b u.k.u.r. do zbycia przez E. T. osobie obcej dzia\u0142ki budowlanej nr (…) o powierzchni 0,0800 ha oraz udzia\u0142u w dzia\u0142ce drogowej nr (…) o powierzchni 0,0437 ha, przed up\u0142ywem 5 lat od s\u0105dowego zniesienia wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci – bez zgody Dyrektora Generalnego (…);<\/p>\n\n\n\n

2. pomini\u0119cie aspektu zbadania zgodno\u015bci z Konstytucj\u0105 RP zastosowanych przepis\u00f3w u.k.u.r. i w efekcie b\u0142\u0119dne zastosowanie niezgodnych z art. 22 Konstytucji RP, art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP przepis\u00f3w art. 2b ust. 1-3 u.k.u.r. w zw. z art. 9 u.k.u.r. i w konsekwencji uznanie spornej czynno\u015bci prawnej za niewa\u017cn\u0105 oraz oddalenie wniosku wieczystoksi\u0119gowego.<\/p>\n\n\n\n

W oparciu o wskazane zarzuty skar\u017c\u0105cy wni\u00f3s\u0142 o uchylenie zaskar\u017conych postanowie\u0144 do ponownego rozpoznania przez S\u0105d Rejonowy w \u0141asku oraz dokonanie wpis\u00f3w stosownie do wniosku zawartego w umowie sprzeda\u017cy z dnia 6 grudnia 2019 r.<\/p>\n\n\n\n

Jednocze\u015bnie, z uwagi na bardzo du\u017c\u0105 donios\u0142o\u015b\u0107 interpretacji u.k.u.r. w praktyce notarialnej oraz rozbie\u017cne stanowiska s\u0105d\u00f3w wieczystoksi\u0119gowych w okr\u0119gu (…) i (…) skar\u017c\u0105cy zaapelowa\u0142 o zwr\u00f3cenie si\u0119 w trybie <\/strong>art. 390<\/strong> k.p.c. do S\u0105du Najwy\u017cszego z pytaniem prawnym.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

S\u0105d Okr\u0119gowy przy rozpoznaniu apelacji powzi\u0105\u0142 powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci prawne co do tego, czy do b\u0119d\u0105cej przedmiotem zbycia po podziale geodezyjnym cz\u0119\u015bci nieruchomo\u015bci rolnej, podlegaj\u0105cej reglamentacji w ramach art. 2b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego, stanowi\u0105cej dzia\u0142k\u0119 o powierzchni mniejszej ni\u017c 0,3 ha stosuje si\u0119 wy\u0142\u0105czenie przedmiotowe zawarte w art. 1a pkt 1b. ustawy, czy te\u017c przes\u0105dzaj\u0105ce znaczenie w tym zakresie ma powierzchnia nieruchomo\u015bci przed podzia\u0142em.<\/p>\n\n\n\n

Zauwa\u017cy\u0107 trzeba, \u017ce na gruncie zastosowanych przez S\u0105d Rejonowy w niniejszej sprawie regulacji ujawni\u0142y si\u0119 istotne rozbie\u017cno\u015bci interpretacyjne dotycz\u0105ce stosowania <\/strong>art. 1a pkt 1 lit. b<\/strong> ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego (u.k.u.r.). W\u0105tpliwo\u015bci dotycz\u0105 kwestii zdefiniowania poj\u0119cia „nieruchomo\u015b\u0107 rolna o powierzchni mniejszej ni\u017c 0,3 ha” na u\u017cytek zakresu wy\u0142\u0105czenia stosowania wskazanej ustawy, a w szczeg\u00f3lno\u015bci ogranicze\u0144 okre\u015blonych w art. 2b.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Definicja ustawowa nieruchomo\u015bci rolnej zawarta zosta\u0142a w art. 2 pkt 1 u.k.u.r., kt\u00f3ry stanowi, \u017ce nale\u017cy przez to rozumie\u0107 nieruchomo\u015b\u0107 roln\u0105 w rozumieniu Kodeksu cywilnego,<\/strong> z wy\u0142\u0105czeniem nieruchomo\u015bci po\u0142o\u017conych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele inne ni\u017c rolne. Zgodnie z art. 461 k.c., nieruchomo\u015bciami rolnymi (gruntami rolnymi) s\u0105 nieruchomo\u015bci, kt\u00f3re s\u0105 lub mog\u0105 by\u0107 wykorzystywane do prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci wytw\u00f3rczej w rolnictwie w zakresie produkcji ro\u015blinnej i zwierz\u0119cej, nie wy\u0142\u0105czaj\u0105c produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Natomiast art. 46 \u00a7 1 k.c. za nieruchomo\u015bci uznaje cz\u0119\u015bci powierzchni ziemskiej stanowi\u0105ce odr\u0119bny przedmiot w\u0142asno\u015bci (grunty), jak r\u00f3wnie\u017c budynki trwale z gruntem zwi\u0105zane lub cz\u0119\u015bci takich budynk\u00f3w, je\u017celi na mocy przepis\u00f3w szczeg\u00f3lnych stanowi\u0105 odr\u0119bny od gruntu przedmiot w\u0142asno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

W \u015bwietle powy\u017cszych regulacji w doktrynie prawa cywilnego prezentowane s\u0105 r\u00f3\u017cne koncepcje wyk\u0142adnicze.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsza z nich zak\u0142ada, \u017ce nieruchomo\u015b\u0107 rolna obejmuje ca\u0142y grunt b\u0119d\u0105cy przedmiotem w\u0142asno\u015bci jednego w\u0142a\u015bciciela, niezale\u017cnie od tego, ile dzia\u0142ek ewidencyjnych obejmuje oraz bez wzgl\u0119du na to, ile ksi\u0105g wieczystych zosta\u0142o urz\u0105dzonych dla jego cz\u0119\u015bci. W \u015bwietle tej koncepcji przedmiotem wy\u0142\u0105czenia ze stosowania obostrze\u0144 okre\u015blonych w u.k.u.r. mog\u0105 by\u0107 wy\u0142\u0105cznie grunty w takim rozumieniu. Nie jest zatem mo\u017cliwe „od\u0142\u0105czanie” od ca\u0142o\u015bci gruntu i sprzedawanie bez zastosowania u.k.u.r. poszczeg\u00f3lnych dzia\u0142ek ewidencyjnych, cho\u0107by nawet mia\u0142y urz\u0105dzone odr\u0119bne ksi\u0119gi wieczyste.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wg drugiej koncepcji, grunt b\u0119d\u0105cy przedmiotem w\u0142asno\u015bci jednego w\u0142a\u015bciciela stanowi tyle nieruchomo\u015bci, ile ksi\u0105g wieczystych urz\u0105dzono dla sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 na niego dzia\u0142ek ewidencyjnych lub ich grup.<\/strong> Zwolennicy tej koncepcji powo\u0142uj\u0105 si\u0119 na tre\u015b\u0107 art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o ksi\u0119gach wieczystych i hipotece18, kt\u00f3ry stanowi, \u017ce ksi\u0119gi wieczyste zak\u0142ada si\u0119 i prowadzi dla nieruchomo\u015bci, a tak\u017ce art. 24 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z kt\u00f3rym dla ka\u017cdej nieruchomo\u015bci prowadzi si\u0119 odr\u0119bn\u0105 ksi\u0119g\u0119 wieczyst\u0105. Tego rodzaju podej\u015bcie znajduje poparcie w orzecznictwie S\u0105du Najwy\u017cszego (vide: postanowienie z dnia 30 pa\u017adziernika 2003 r., IV CK 114\/0219, wyrok z dnia 26 lutego 2003 r., II CKN 1306\/0020 oraz z dnia 22 lutego 2012 r., IV CSK 278\/11).<\/p>\n\n\n\n

Trzecia koncepcja definiuje nieruchomo\u015b\u0107 z punktu widzenia jej nabywcy, czyli przyjmuje, \u017ce przedmiotem oceny spe\u0142niania kryterium obszarowego jest dzia\u0142ka ewidencyjna, kt\u00f3rej w\u0142asno\u015b\u0107 jest przenoszona na nabywc\u0119. Mo\u017ce by\u0107 ona w tej sytuacji jedynie fragmentem gruntu, kt\u00f3rego powierzchnia jest r\u00f3wna lub wi\u0119ksza od 0,3 ha, ale te\u017c dzia\u0142ka ta mo\u017ce by\u0107 od\u0142\u0105czona z dotychczasowej ksi\u0119gi wieczystej (P. L., O wybranych problemach dotycz\u0105cych zakresu wy\u0142\u0105cze\u0144 spod nowego re\u017cimu prawnego obrotu nieruchomo\u015bciami rolnymi w Polsce, S. I. L. (…)-270).<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zgodnie z \u00a7 9 ust. 1 rozporz\u0105dzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa<\/p>\n\n\n\n

z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji grunt\u00f3w i budynk\u00f3w (Dz. U. z 2016 r. poz. 1034), dzia\u0142ka ewidencyjna stanowi ci\u0105g\u0142y obszar gruntu, po\u0142o\u017cony w granicach jednego obr\u0119bu, jednorodny pod wzgl\u0119dem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomoc\u0105 linii granicznych. Ust. 2 tego paragrafu dopuszcza wykazywanie w ewidencji s\u0105siaduj\u0105cych ze sob\u0105 dzia\u0142ek ewidencyjnych, b\u0119d\u0105cych przedmiotem tych samych praw oraz w\u0142adania tych samych os\u00f3b lub jednostek organizacyjnych, jako odr\u0119bnych dzia\u0142ek ewidencyjnych.<\/p>\n\n\n\n

Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce limit powierzchni, kt\u00f3ry wyznaczono w art. 1a pkt 1 lit. b u.k.u.r., zosta\u0142 skorelowany z art. 93 ust. 2a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomo\u015bciami (u.g.n.). Zgodnie z powo\u0142anym przepisem, podzia\u0142 nieruchomo\u015bci po\u0142o\u017conych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i le\u015bne, a w przypadku braku planu miejscowego wykorzystywanych na cele rolne i le\u015bne, powoduj\u0105cy wydzielenie dzia\u0142ki gruntu o powierzchni mniejszej ni\u017c 0,3000 ha, jest dopuszczalny, pod warunkiem \u017ce dzia\u0142ka ta zostanie przeznaczona na powi\u0119kszenie s\u0105siedniej nieruchomo\u015bci lub dokonana zostanie regulacja granic mi\u0119dzy s\u0105siaduj\u0105cymi nieruchomo\u015bciami. Warunku tego nie stosuje si\u0119 do dzia\u0142ek gruntu projektowanych do wydzielenia pod drogi wewn\u0119trzne (<\/strong>art. 93 ust. 3a<\/strong> u.g.n.),<\/strong> a tak\u017ce w sytuacjach opisanych w art. 95 u.g.n. W przypadku braku planu miejscowego, podzia\u0142u nieruchomo\u015bci mo\u017cna dokona\u0107 wg zasad okre\u015blonych w art. 94 ustawy. Wymagane jest wtedy uzyskanie decyzji w\u00f3jta (burmistrza, prezydenta miasta) zatwierdzaj\u0105cej podzia\u0142 nieruchomo\u015bci (art. 96 ust. 1 u.g.n.).<\/p>\n\n\n\n

W aktualnym stanie prawnym zasadniczo – z zastrze\u017ceniem powy\u017cszych wyj\u0105tk\u00f3w – nie wydziela si\u0119 zatem dzia\u0142ek gruntu rolnego lub le\u015bnego mniejszych ni\u017c 0,3 ha, aby przeciwdzia\u0142a\u0107 nadmiernemu rozdrabnianiu takich grunt\u00f3w w obrocie prawnym.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W sprawie przedmiotowej dosz\u0142o do podzia\u0142u nieruchomo\u015bci, kt\u00f3ry to podzia\u0142 zosta\u0142 zatwierdzony Decyzj\u0105 W\u00f3jta P. z 24 maja 2019 r. (k.34-35) w zwi\u0105zku z faktem, \u017ce przed wyst\u0105pieniem z wnioskiem o podzia\u0142 zosta\u0142a wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Powsta\u0142y w ten spos\u00f3b, mi\u0119dzy innymi, dzia\u0142ka o nr (…) oraz dzia\u0142ka nr (…) stanowi\u0105ca drog\u0119 wewn\u0119trzn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Skar\u017c\u0105cy prezentuje pogl\u0105d, \u017ce przyj\u0119cie interpretacji, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 wy\u0142\u0105czenie, o kt\u00f3rym mowa w art. 1a ustawy o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego, odnosi si\u0119 do powierzchni nieruchomo\u015bci rolnej b\u0119d\u0105cej w\u0142asno\u015bci\u0105 zbywcy, uzna\u0107 nale\u017cy za sprzeczne nie tylko z ratio legis art. 1a ustawy o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego, ale tak\u017ce przepisami art. 93 ust. 2a i 3 ustawy o gospodarce nieruchomo\u015bciami, kt\u00f3rych celem jest ograniczenie mo\u017cliwo\u015bci tworzenia nieruchomo\u015bci rolnych o powierzchni mniejszej ni\u017c 0,3 ha.<\/p>\n\n\n\n

Przedstawia tak\u017ce pogl\u0105dy doktryny wspieraj\u0105ce jego stanowisko.<\/p>\n\n\n\n

A. M., Obowi\u0105zki nabywcy nieruchomo\u015bci rolnej wynikaj\u0105ce z ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego, (…) Przegl\u0105d Notarialny (…), s. 106: „Skoro zatem ustawa nie znajduje zastosowania do nieruchomo\u015bci o powierzchni mniejszej ni\u017c 0,3 ha, to w razie gdy w wyniku podzia\u0142u nabytej nieruchomo\u015bci rolnej powstan\u0105 nieruchomo\u015bci o powierzchni mniejszej ni\u017c. 0,3 ha albo gdy nabyta nieruchomo\u015b\u0107 rolna lub jej wydzielona cze\u015b\u0107 zaczn\u0105 pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 drogi wewn\u0119trznej, to niezale\u017cnie od tego, czy utrac\u0105 one charakter rolny, czy te\u017c nie, nie znajd\u0105 do nich zastosowania przepisy <\/strong>art. 2b ust. 1<\/strong> i <\/strong>2<\/strong> UKUR w zw. z art. 9 tej ustawy, a zatem nieruchomo\u015bci takie b\u0119d\u0105 mog\u0142y by\u0107 zbywane (…) nawet je\u017celi zosta\u0142y nabyte jako rolne”.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

J. B., Komentarz do Ustawy o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego C.H. B. (wydanie II 2019): „art. 2b, nb 21, s. 188: „Praktyczne problemy pojawi\u0107 si\u0119 mog\u0105 w przypadku, gdy z nieruchomo\u015bci rolnej obj\u0119tej rygorami art. 2b, sk\u0142adaj\u0105cej si\u0119 np. z dw\u00f3ch dzia\u0142ek, zostanie wydzielona nieruchomo\u015b\u0107 o powierzchni mniejszej ni\u017c. 0,3 ha. Pojawi si\u0119 problem czy zbycie takiej nieruchomo\u015bci jest mo\u017cliwe bez zgody Dyrektora Generalnego (…) i czy obowi\u0105zek prowadzenia gospodarstwa rolnego dotyczy r\u00f3wnie\u017c, tej nieruchomo\u015bci. Nale\u017cy przyj\u0105\u0107, i\u017c wydzielenie nieruchomo\u015bci o powierzchni mniejszej ni\u017c 0,3 ha powoduje<\/strong> wy\u0142\u0105czenie tej\u017ce nieruchomo\u015bci z regulacji u.k.u.r., w tym z wszelkich rygor\u00f3w dotycz\u0105cych obrotu nieruchomo\u015bciami rolnymi. Nieruchomo\u015b\u0107 rolna o powierzchni mniejszej ni\u017c 0,3 ha nie mo\u017ce by\u0107 wi\u0119c obj\u0119ta obowi\u0105zkami okre\u015blonymi w art. 2b u.k.u.r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

P. B., Podstawowe problemy stosowania znowelizowanej ustawy o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego, Cz. II, R. 2019, nr 12, s 44-100: „Wszystkie powy\u017csze spostrze\u017cenia sprowadzaj\u0105 si\u0119 do wyprowadzenia og\u00f3lnego wniosku, \u017ce w przypadku, w kt\u00f3rym przedmiotem obrotu ma by\u0107 nieruchomo\u015b\u0107, kt\u00f3ra sama w sobie nie podlega reglamentacji w ramach stosowania instrument\u00f3w ustawy z perspektywy „nabywczej” z uwagi na niespe\u0142nianie cechy nieruchomo\u015bci rolnej, czy z racji zakwalifikowania do obj\u0119cia kt\u00f3rym\u015b ze zwolnie\u0144 od stosowania u.k.u.r., to r\u00f3wnie\u017c z perspektywy „zbywczej” obr\u00f3t ni\u0105 nie powinien podlega\u0107 reglamentacji z perspektywy art. 2b u.k.u.r., cho\u0107 nabycie przedmiotowej nieruchomo\u015bci (jako takiej lub te\u017c wi\u0119kszej nieruchomo\u015bci, z kt\u00f3rej b\u0119d\u0105ca przedmiotem obrotu nieruchomo\u015b\u0107 zosta\u0142a wydzielona) nast\u0105pi\u0142o w re\u017cimie ustawy. Takie zapatrywanie jest uzasadnione z kilku og\u00f3lnych, przywo\u0142anych ju\u017c wy\u017cej wzgl\u0119d\u00f3w: wsp\u00f3\u0142gra z ratio ustawy polegaj\u0105cym na przeciwdzia\u0142aniu nieskr\u0119powanemu, stricte merkantylnemu obrotowi (w tym spekulacyjnemu) nieruchomo\u015bciami istotnymi z perspektywy rolnej, jednocze\u015bnie odst\u0119puj\u0105c od ingerencji wtedy, gdy z uwagi na nast\u0119puj\u0105ce w biegu czasu zjawiska takie jak utrata waloru rolnego, uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego czy wydzielenie cz\u0119\u015bci nieruchomo\u015bci (w tym na cele drogowe) dany fragment powierzchni ziemskiej przestaje by\u0107 ze wspomnianej perspektywy donios\u0142y<\/strong>. Jest to logiczne, gdy\u017c skoro tak\u0105 nieruchomo\u015b\u0107 mo\u017cna naby\u0107 bez ogranicze\u0144 z ustawy (bo nie jest nieruchomo\u015bci\u0105, roln\u0105 w jej rozumieniu), to alogiczne jest trwanie przy pogl\u0105dzie, \u017ce nie mo\u017cna jej zby\u0107, czy te\u017c odda\u0107 w posiadanie – bez uprzedniej zgody (…). Kwalifikacja normatywna wyznacza zatem zakres stosowania ustawy”.<\/p>\n\n\n\n

Jednocze\u015bnie obro\u0144cy koncepcji przyj\u0119tej przez S\u0105d Rejonowy wskazuj\u0105, \u017ce bior\u0105c pod uwag\u0119 cel przedmiotowo istotnej regulacji oraz jej charakter (wy\u0142\u0105czenie spod re\u017cimu prawnego jako wyj\u0105tek od wyj\u0105tku od zasady konstytucyjnej wywodzonej a contrario z art. 64 ust. 3), z uwzgl\u0119dnieniem tre\u015bci preambu\u0142y do u.k.u.r., nadanej przepisami ustawy wstrzymuj\u0105cej, opowiedzie\u0107 si\u0119 nale\u017cy za rozumieniem ustawowej definicji nieruchomo\u015bci rolnej w u.k.u.r. wed\u0142ug kryterium w\u0142asno\u015bciowego (ca\u0142o\u015b\u0107 gruntu b\u0119d\u0105cego przedmiotem w\u0142asno\u015bci tego samego w\u0142a\u015bciciela, niezale\u017cnie od „technicznych” podzia\u0142\u00f3w ewidencyjnych lub wieczystoksi\u0119gowych). Taka interpretacji pozwala unikn\u0105\u0107 pr\u00f3b stosowania wyj\u0105tk\u00f3w od ustawy poprzedzonych tzw. manipulacjami wieczystoksi\u0119gowymi (sztuczne urz\u0105dzanie ksi\u0105g wieczystych dla poszczeg\u00f3lnych dzia\u0142ek ewidencyjnych wchodz\u0105cych w sk\u0142ad danej nieruchomo\u015bci rolnej), jak te\u017c podzia\u0142ami ewidencyjnymi istniej\u0105cych dzia\u0142ek w celu utworzenia jednostek mniejszych ni\u017c 0,3 ha.<\/strong>Maj\u0105c na uwadze powy\u017csze w\u0105tpliwo\u015bci, w celu prawid\u0142owego rozstrzygni\u0119cia apelacji, niezb\u0119dne by\u0142o przedstawienie zagadnienia prawnego w trybie art. 390 k.p.c.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Najciekawsze, najbardziej interesuj\u0105ce fragmenty zawieraj\u0105ce stanowisko s\u0105du sk\u0142adaj\u0105cego zapytanie zaznaczyli\u015bmy poni\u017cej. B\u0119dziemy informowa\u0107 o rozstrzygni\u0119ciu sprawy przez S\u0105d Najwy\u017cszy.<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[13,11,19],"tags":[],"class_list":["post-4658","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly","category-orzecznictwo","category-ukur"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4658","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4658"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4658\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5279,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4658\/revisions\/5279"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4658"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4658"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4658"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}