W ostatnim czasie ciekawy stan faktyczny rozpoznawa\u0142 S\u0105d Okr\u0119gowy w Kielcach. Strony zawar\u0142y umow\u0119 datio in solutum<\/em> przenosz\u0105c\u0105 prawo w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci o mieszanym charakterze \u2013 rolno-le\u015bnym. Notariusz sporz\u0105dzaj\u0105cy umow\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142 wniosek o wpis do ksi\u0119gi wieczystej prawa w\u0142asno\u015bci nabywcy. Nie za\u0142\u0105czy\u0142 do niego m.in. zawiadomienia o prawie nabycia, kt\u00f3re przys\u0142ugiwa\u0142o zar\u00f3wno Lasom Pa\u0144stwowym, jak i KOWR-owi<\/strong>. S\u0105d wieczystoksi\u0119gowy oddali\u0142 wniosek. Uzna\u0142, \u017ce zawarta umowa jest niewa\u017cna, gdy\u017c z dokument\u00f3w za\u0142\u0105czonych do wniosku o wpis nie wynika, i\u017c zawiadomiono o prawie nabycia. Zawiadomienie zosta\u0142o dokonane dopiero po wydaniu postanowienia, tj. po up\u0142ywie blisko 9 miesi\u0119cy od dnia zawarcia umowy i zosta\u0142o za\u0142\u0105czone do apelacji (w formie kserokopii).<\/p>\n\n\n\n S\u0105d apelacyjny potwierdzi\u0142 ustalenia S\u0105du I instancji i uzna\u0142, \u017ce zawarta umowa jest niewa\u017cna. Stwierdzi\u0142, \u017ce zawiadomienie by\u0142o sp\u00f3\u017anione<\/strong>, a ponadto, \u017ce nie jest w\u0142adny rozpoznawa\u0107 dokumenty przed\u0142o\u017cone dopiero na etapie apelacji. S\u0105d potwierdzi\u0142, \u017ce podstaw\u0119 wpisu nabywcy do ksi\u0119gi wieczystej powinny stanowi\u0107, opr\u00f3cz umowy przeniesienia w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci, tak\u017ce dow\u00f3d dor\u0119czenia KOWR-owi i Lasom Pa\u0144stwowym zawiadomienia o umowie oraz jej o\u015bwiadczenie, \u017ce nie korzysta z prawa nabycia albo up\u0142yw miesi\u0119cznego terminu do z\u0142o\u017cenia o\u015bwiadczenia. W ocenie S\u0105du, wniosku wieczystoksi\u0119gowego nie nale\u017cy sk\u0142ada\u0107 co najmniej przed wype\u0142nieniem obowi\u0105zku niezw\u0142ocznego zawiadomienia o zawarciu umowy i bez dowodu dokonania takiego zawiadomienia. Taka czynno\u015b\u0107 bowiem \u201eutrwala\u201d<\/em> skutek nabycia nieruchomo\u015bci rolnej, w tym znaczeniu, \u017ce ko\u0144cowo eliminuje niepewno\u015b\u0107 co do tego czy zawarta umowa jest wa\u017cna czy niewa\u017cna (z powodu zawiadomienia\/braku zawiadomienia). Stan faktyczny rozpoznawany przez S\u0105d by\u0142 jednak nieco bardziej z\u0142o\u017cony, gdy\u017c w tle by\u0142o r\u00f3wnie\u017c post\u0119powanie upad\u0142o\u015bciowe obejmuj\u0105ce przedmiotow\u0105 nieruchomo\u015b\u0107, a dodatkowo zbywca nie uzyska\u0142 zgody na zbycie nieruchomo\u015bci rolnej w trybie art. 2b ust. 3 UKUR.<\/p>\n\n\n\n Stanowisko przedstawione przez s\u0105d nie jest jednolicie postrzegane w nauce prawa. W doktrynie wyst\u0119puj\u0105 pogl\u0105dy, i\u017c s\u0105d wieczystoksi\u0119gowy nie jest uprawniony do badania czy dosz\u0142o do zawiadomienia KOWR-u o prawie nabycia. Bior\u0105c jednak pod uwag\u0119 bezpiecze\u0144stwo transakcji zalecamy za\u0142\u0105cza\u0107 do wniosku o wpis zar\u00f3wno zawiadomienie oraz odpowied\u017a KOWR-u o nieskorzystaniu z uprawnienia albo \u2013 w przypadku braku odpowiedzi, sk\u0142ada\u0107 wniosek po up\u0142ywie terminu na wykonanie tego prawa.<\/p>\n\n\n\n Pe\u0142n\u0105 tre\u015b\u0107 orzeczenia, z zaznaczonymi najistotniejszymi fragmentami, przedstawiamy poni\u017cej.<\/p>\n\n\n\n Postanowienie S\u0105du Okr\u0119gowego w Kielcach z dnia 6 listopada 2023 r. II Ca 1090\/23, LEX nr 3636090<\/p>\n\n\n\n Sk\u0142ad orzekaj\u0105cy<\/strong><\/p>\n\n\n\n Przewodnicz\u0105cy: S\u0119dzia SO Hubert Wicik.<\/p>\n\n\n\n S\u0105d Okr\u0119gowy w Kielcach, II Wydzia\u0142 Cywilny Odwo\u0142awczy po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2023 r. w Kielcach na posiedzeniu niejawnym<\/p>\n\n\n\n sprawy z wniosku Gminy W. S. z siedzib\u0105 w S. z udzia\u0142em (…) Sp.z.o.o. z siedzib\u0105 w W. o wpis w ksi\u0119dze wieczystej (…) na skutek apelacji wnioskodawczyni od postanowienia S\u0105du Rejonowego w Kielcach z dnia 28 kwietnia 2023 r., (…) postanawia:<\/p>\n\n\n\n oddali\u0107 apelacj\u0119,<\/p>\n\n\n\n orzec, \u017ce wnioskodawczyni i uczestniczka ponosz\u0105 koszty post\u0119powania apelacyjnego zwi\u0105zane ze swoim udzia\u0142em w sprawie.<\/p>\n\n\n\n Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2023 r., wydanym w sprawie (…), S\u0105d Rejonowy w Kielcach oddali\u0142 wniosek Gminy W. S. z siedzib\u0105 w S. o wpis prawa w\u0142asno\u015bci w ksi\u0119dze wieczystej numer (…). <\/strong>W uzasadnieniu wskaza\u0142, \u017ce nieruchomo\u015b\u0107 obj\u0119ta przedmiotow\u0105 ksi\u0119g\u0105 wieczyst\u0105 stanowi nieruchomo\u015b\u0107 roln\u0105 o powierzchni 6,95 ha, w tym 2,04 ha las\u00f3w.<\/strong> Nie w pe\u0142ni zgodzi\u0142 si\u0119 z argumentacj\u0105 wnioskodawczyni, \u017ce fakt posiadania przez ni\u0105 statusu zwi\u0105zku wyznaniowego prowadzi do wniosku, \u017ce nie maj\u0105 do niej zastosowania ograniczenia obrotu nieruchomo\u015bciami rolnymi przewidziane w ustawie z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego oraz w ustawie z dnia 28 wrze\u015bnia 1991 r. o lasach. Z przepis\u00f3w ustawy o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego nie wynika bowiem, aby do zwi\u0105zku wyznaniowego nie mia\u0142a zastosowania ca\u0142a ta ustawa, tylko taki zwi\u0105zek nie musi uzyskiwa\u0107 zgody Dyrektora (…) na nabycie nieruchomo\u015bci rolnej. Zastosowanie ma natomiast instytucja prawa nabycia (art. 4 tej ustawy), bowiem jej wy\u0142\u0105czenie dotyczy jedynie przypadku przeniesienia w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci rolnej mi\u0119dzy osobami prawnymi, o kt\u00f3rych mowa w art. 2a ust. 3 pkt 1d) tego samego ko\u015bcio\u0142a lub zwi\u0105zku wyznaniowego. W \u015bwietle za\u015b art. 9 ust. 1 tej ustawy, w razie dokonania czynno\u015bci bez powiadomienia (…) w przypadku okre\u015blonym w art. 4 ust. 1, umowa jest bezwzgl\u0119dnie niewa\u017cna. Analogiczne przepisy zawiera ustawa o lasach, kt\u00f3ra przewiduje dla Las\u00f3w Pa\u0144stwowych uprawnienie do z\u0142o\u017cenia o\u015bwiadczenia o nabyciu gruntu za zap\u0142at\u0105 r\u00f3wnowarto\u015bci pieni\u0119\u017cnej (art. 37a ust. 2 pkt 1). O tre\u015bci takiej umowy notariusz niezw\u0142ocznie zawiadamia le\u015bniczego w\u0142a\u015bciwego ze wzgl\u0119du na miejsce po\u0142o\u017cenia gruntu (art. 37b). Zgodnie za\u015b z art. 37h tej ustawy, czynno\u015b\u0107 prawna dokonana niezgodnie z art. 37a lub art. 37b, w szczeg\u00f3lno\u015bci bez zawiadomienia le\u015bniczego, jest niewa\u017cna. Z tych przyczyn S\u0105d Rejonowy na podstawie <\/strong>art. 6269<\/sup> k.p.c. orzek\u0142 jak w sentencji.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Apelacj\u0119 od tego postanowienia wywiod\u0142a wnioskodawczyni, zaskar\u017caj\u0105c je w ca\u0142o\u015bci. Zaskar\u017conemu postanowieniu zarzuci\u0142a naruszenie: art. 6268<\/sup> \u00a7 1 k.p.c. w zw. z art. 6262<\/sup> \u00a7 3 k.p.c. poprzez b\u0142\u0119dn\u0105 wyk\u0142adni\u0119 skutkuj\u0105c\u0105 uznaniem, i\u017c wnioskodawca wnosz\u0105cy o zmian\u0119 wpisu prawa w\u0142asno\u015bci jest zobowi\u0105zany do przed\u0142o\u017cenia nast\u0119puj\u0105cych dokument\u00f3w: zawiadomienia (…) o uprawnieniu prawa nabycia przedmiotowej nieruchomo\u015bci; zawiadomienia Las\u00f3w Pa\u0144stwowych o uprawnieniu prawa nabycia przedmiotowej nieruchomo\u015bci; art. 6269<\/sup> k.p.c. w zw. z art. 6268<\/sup> \u00a7 2 k.p.c. i art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego poprzez jego niew\u0142a\u015bciwe zastosowanie i uznanie, i\u017c s\u0105d wieczystoksi\u0119gowy jest uprawniony do badania z urz\u0119du kwestii zawiadomienia (…) o uprawnieniu prawa nabycia przedmiotowej nieruchomo\u015bci jako warunku dokonania zmiany w\u0142a\u015bciciela nieruchomo\u015bci; art. 6269<\/sup> k.p.c. w zw. z art. 6268<\/sup> \u00a7 2 k.p.c. i art. 4 ust. 5 pkt 1a ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego poprzez jego niew\u0142a\u015bciwe zastosowanie i uznanie, i\u017c zawiadomienie (…) o uprawnieniu prawa nabycia przedmiotowej nieruchomo\u015bci mog\u0142o by\u0107 dokonane w dacie zawarcia aktu notarialnego, co stanowi\u0142o podstaw\u0119 oddalenia przedmiotowego wniosku; art. 6269<\/sup> k.p.c. w zw. z art. 6268<\/sup> \u00a7 2 k.p.c. i art. 37a ust. 2 ustawy z dnia 28 wrze\u015bnia 1991 r. o lasach poprzez jego niew\u0142a\u015bciwe zastosowanie i uznanie, i\u017c s\u0105d wieczystoksi\u0119gowy jest uprawniony do badania z urz\u0119du kwestii zawiadomienia Las\u00f3w Pa\u0144stwowych o uprawnieniu prawa nabycia przedmiotowej nieruchomo\u015bci jako warunku dokonania zmiany w\u0142a\u015bciciela nieruchomo\u015bci; art. 6269<\/sup> k.p.c. w zw. z art. 6268<\/sup> \u00a7 2 k.p.c. i art. 37b ustawy z dnia 28 wrze\u015bnia 1991 r. o lasach poprzez jego niew\u0142a\u015bciwe zastosowanie i uznanie, i\u017c zawiadomienie Las\u00f3w Pa\u0144stwowych o uprawnieniu prawa nabycia przedmiotowej nieruchomo\u015bci musi zosta\u0107 wspomniane w tre\u015bci aktu notarialnego, co stanowi\u0142o podstaw\u0119 oddalenia przedmiotowego wniosku.<\/p>\n\n\n\n W oparciu o te zarzuty skar\u017c\u0105ca wnios\u0142a o zmian\u0119 zaskar\u017conego postanowienia i uwzgl\u0119dnienie wniosku o wpis Gminy W. S. w S. jako w\u0142a\u015bciciela przedmiotowej nieruchomo\u015bci oraz zas\u0105dzenie koszt\u00f3w post\u0119powania za drug\u0105 instancj\u0119 wed\u0142ug norm przepisanych. Z ostro\u017cno\u015bci procesowej wnios\u0142a tak\u017ce o uzupe\u0142nienie post\u0119powania dowodowego o kserokopie dokument\u00f3w do\u0142\u0105czonych do apelacji.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Uczestniczka nie zaj\u0119\u0142a stanowiska w post\u0119powaniu apelacyjnym.<\/p>\n\n\n\n S\u0105d Okr\u0119gowy zwa\u017cy\u0142, co nast\u0119puje:<\/p>\n\n\n\n Apelacja nie zas\u0142ugiwa\u0142a na uwzgl\u0119dnienie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Na wst\u0119pie odwo\u0142a\u0107 si\u0119 nale\u017cy do utrwalonego stanowiska judykatury, zgodnie z kt\u00f3rym zakres kognicji s\u0105du w post\u0119powaniu wieczystoksi\u0119gowym w obu instancjach okre\u015blony zosta\u0142 w art. 6268<\/sup> \u00a7 2 k.p.c., kt\u00f3ry wskazuje, \u017ce rozpoznaj\u0105c wniosek o wpis, s\u0105d bada jedynie tre\u015b\u0107 i form\u0119 wniosku, do\u0142\u0105czonych do wniosku dokument\u00f3w oraz tre\u015b\u0107 ksi\u0119gi wieczystej. Obowi\u0105zek badania tre\u015bci wniosku i dokument\u00f3w mie\u015bci w sobie r\u00f3wnie\u017c ocen\u0119, czy czynno\u015b\u0107 materialnoprawna stanowi\u0105ca podstaw\u0119 wpisu uzasadnia powstanie, zmian\u0119 lub wyga\u015bni\u0119cie prawa, kt\u00f3re ma by\u0107 wpisane do ksi\u0119gi wieczystej lub z niej wykre\u015blone (por. np. postanowienie S\u0105du Najwy\u017cszego z 5 kwietnia 2017 r., II CSK 546\/16). Utrwalony w orzecznictwie jest tak\u017ce pogl\u0105d, \u017ce s\u0105d wieczystoksi\u0119gowy nie jest uprawniony do dokonania wpisu w ksi\u0119dze wieczystej, je\u017celi wnioskodawca we wniosku powo\u0142a\u0142 jako jego podstaw\u0119 dokument znajduj\u0105cy si\u0119 w innej ksi\u0119dze wieczystej i to nawet w\u00f3wczas, gdyby obie ksi\u0119gi by\u0142y prowadzone przez ten sam s\u0105d i dotyczy\u0142y nieruchomo\u015bci stanowi\u0105cych w\u0142asno\u015b\u0107 tych samych os\u00f3b, a dokument pozwala\u0142 na dokonanie analogicznego wpisu, jak w innej ksi\u0119dze wieczystej, w kt\u00f3rej by\u0142 ju\u017c podstaw\u0105 wpisu (por. np. postanowienia S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 31 stycznia 2014 r., II CSK 221\/13; z dnia 17 marca 2016 r., II CSK 122\/15). W judykaturze wskazuje si\u0119 tak\u017ce, \u017ce wed\u0142ug art. 6268<\/sup> \u00a7 2 k.p.c. nie jest dopuszczalne dokonanie wpisu w ksi\u0119dze wieczystej na podstawie fakt\u00f3w znanych s\u0105dowi z urz\u0119du, wynikaj\u0105cych z dokument\u00f3w za\u0142\u0105czonych do akt innej ksi\u0119gi wieczystej, na kt\u00f3re powo\u0142a\u0142 si\u0119 wnioskodawca we wniosku o wpis (por. postanowienie S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 10 lipca 2020 r., II CSK 719\/18). Tym bardziej musi to dotyczy\u0107 sytuacji, w kt\u00f3rej takiego dokumentu nie do\u0142\u0105czono do \u017cadnej z ksi\u0105g wieczystych, a tylko zosta\u0142 przywo\u0142any w tre\u015bci aktu notarialnego stanowi\u0105cego podstaw\u0119 wniosku wieczystoksi\u0119gowego, za\u015b notariusz w tym akcie odnotowa\u0142 okazanie mu takiego dokumentu. Nie da si\u0119 zaakceptowa\u0107 stanowiska, \u017ce wystarczaj\u0105c\u0105 podstaw\u0105 wpisu b\u0119d\u0105 dokumenty okazane notariuszowi i opisane w tre\u015bci aktu notarialnego (cz\u0119sto w spos\u00f3b do\u015b\u0107 og\u00f3lnikowy), bez ich przedstawienia s\u0105dowi wieczystoksi\u0119gowemu wraz z wnioskiem o wpis. Fakt, \u017ce notariusz jest osob\u0105 zaufania publicznego, nie zwalnia strony czynno\u015bci prawnej od obowi\u0105zku do\u0142\u0105czenia do wniosku wieczystoksi\u0119gowego dokument\u00f3w okazanych temu notariuszowi, je\u015bli maj\u0105 one istotne znaczenie dla oceny tej czynno\u015bci, jej podstaw materialnoprawnych, uprawnie\u0144 os\u00f3b uczestnicz\u0105cych w tej czynno\u015bci do rozporz\u0105dzania prawem, kt\u00f3rego dotyczy ten akt notarialny. W ramach og\u00f3lnych rozwa\u017ca\u0144 wskaza\u0107 tak\u017ce nale\u017cy, \u017ce s\u0105d mo\u017ce oddali\u0107 wniosek o wpis do ksi\u0119gi wieczystej, je\u017celi istnieje znana mu urz\u0119dowo przeszkoda do jego dokonania (tak w uchwale 7 s\u0119dzi\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 25 lutego 2016 r., III CZP 86\/15, OSNC 2016\/7-8\/81).<\/p>\n\n\n\n Specyfika post\u0119powania wieczystoksi\u0119gowego niew\u0105tpliwie nie pozwala na uzupe\u0142nianie materia\u0142u dowodowego dopiero w post\u0119powaniu apelacyjnym (co odnosi si\u0119 do dokument\u00f3w do\u0142\u0105czonych dopiero do apelacji Gminy W. S., w zasadzie do ich kserokopii).<\/strong> Nie mo\u017cna sk\u0142adaj\u0105c apelacj\u0119 powo\u0142ywa\u0107 si\u0119 na dokumenty do\u0142\u0105czone dopiero do niej, co wynika z utrwalonego dorobku judykatury. Post\u0119powanie wieczystoksi\u0119gowe jest post\u0119powaniem wysoce sformalizowanym. Stosownie do <\/strong>art. 6268<\/sup> \u00a7 2 k.p.c., rozpoznaj\u0105c wniosek o wpis do ksi\u0119gi wieczystej, s\u0105d bada jedynie tre\u015b\u0107 i form\u0119 wniosku, do\u0142\u0105czonych do wniosku dokument\u00f3w oraz tre\u015b\u0107 ksi\u0119gi wieczystej.<\/strong> Przepis ten wyznacza mo\u017cliwy zakres kognicji s\u0105du w post\u0119powaniu wieczystoksi\u0119gowym, kt\u00f3ra jest znacznie zaw\u0119\u017cona, bowiem zosta\u0142a zredukowana do analizy wyra\u017anie wymienionych element\u00f3w, co wynika z celu post\u0119powania wieczystoksi\u0119gowego – prawid\u0142owego ustalenia stanu prawnorzeczowego nieruchomo\u015bci. Przepis art. 6268<\/sup> \u00a7 2 k.p.c. okre\u015bla tak\u017ce zakres kognicji s\u0105du drugiej instancji rozpatruj\u0105cego apelacj\u0119. Takie stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie S\u0105du Najwy\u017cszego. Mianowicie wskazuje si\u0119, \u017ce specyfik\u0105 post\u0119powania wieczystoksi\u0119gowego jest, ograniczona do zakresu wynikaj\u0105cego z <\/strong>art. 6268<\/sup> \u00a7 2 k.p.c., kognicja s\u0105du orzekaj\u0105cego w wpisie, w obu instancjach<\/strong> (por. np. postanowienia S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 27 kwietnia 2001 r., III CKN 354\/00, OSNC 2001\/12\/183; z dnia 15 wrze\u015bnia 2004 r., III CK 276\/03; czy z dnia 6 pa\u017adziernika 2006 r., V CSK 214\/06). Oznacza to, \u017ce r\u00f3wnie\u017c s\u0105d odwo\u0142awczy rozstrzyga wy\u0142\u0105cznie, czy wpis (lub jego odmowa) dokonane przez s\u0105d I instancji pozostaj\u0105 w zgodzie z prawem tylko w \u015bwietle tre\u015bci zg\u0142oszonego wniosku, tre\u015bci i formy przed\u0142o\u017conych dokument\u00f3w, stanowi\u0105cych podstaw\u0119 wpisu oraz tre\u015bci ksi\u0119gi wieczystej. Kontrola zaskar\u017conego orzeczenia (wpisu lub jego odmowy) dokonywana przez s\u0105d drugiej instancji na skutek wniesionej apelacji powinna by\u0107 zatem ograniczona do tego, czy dokumenty za\u0142\u0105czone do wniosku i kt\u00f3rymi dysponowa\u0142 s\u0105d pierwszej instancji dawa\u0142y podstaw\u0119 do dokonania b\u0105d\u017a odmowy wpisu, zgodnie z wnioskiem o wpis<\/strong> (tak S\u0105d Najwy\u017cszy w postanowieniu z dnia 31 stycznia 2014 r., II CSK 225\/13). S\u0105d drugiej instancji przy rozstrzyganiu sprawy nie mo\u017ce zatem bra\u0107 pod uwag\u0119 dokument\u00f3w za\u0142\u0105czonych dopiero do apelacji. <\/strong>Art. 6268<\/sup> \u00a7 2 k.p.c. stanowi przeszkod\u0119 do prowadzenia przez s\u0105d drugiej instancji post\u0119powania dowodowego wykraczaj\u0105cego poza wskazane we wniosku o wpis dokumenty, je\u017celi mia\u0142yby one stanowi\u0107 podstaw\u0119 uwzgl\u0119dnienia wniosku, b\u0105d\u017a podejmowania z urz\u0119du dzia\u0142a\u0144 w celu ustalenia rzeczywistego stanu prawnego nieruchomo\u015bci dla potrzeb uwzgl\u0119dnienia wniosku (por. te\u017c uchwa\u0142\u0119 sk\u0142adu 7 s\u0119dzi\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 16 grudnia 2009 r., III CZP 80\/09, OSNC 2010\/6\/84). Doda\u0107 nale\u017cy, \u017ce kserokopie dokument\u00f3w pozbawione s\u0105 znaczenia w post\u0119powaniu wieczystoksi\u0119gowym. <\/strong>Wysoki formalizm cechuj\u0105cy post\u0119powanie wieczystoksi\u0119gowe potwierdza brzmienie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o ksi\u0119gach wieczystych i hipotece, Dz. U. 2023.1984 t.j., dalej jako u.k.w.h., zgodnie z kt\u00f3rym wpis mo\u017ce by\u0107 dokonany na podstawie dokumentu z podpisem notarialnie po\u015bwiadczonym, je\u017celi przepisy szczeg\u00f3lne nie przewiduj\u0105 innej formy dokumentu. W judykaturze utrwalone jest stanowisko, \u017ce ze wzgl\u0119du na wymagania okre\u015blone w art. 31 u.k.w.h. podstaw\u0105 wpisu w ksi\u0119dze wieczystej nie mo\u017ce by\u0107 kserokopia dokumentu. Taka kserokopia dokumentu mo\u017ce by\u0107 wykorzystana w post\u0119powaniu wieczystoksi\u0119gowym jedynie w odniesieniu do dokument\u00f3w powo\u0142anych przez stron\u0119 dla uzasadnienia odmowy wpisu a nie jego uwzgl\u0119dnienia (por. np. postanowienia S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 28 lutego 2019 r., V CSK 397\/18 oraz z dnia 16 listopada 2011 r., II CSK 538\/10).<\/p>\n\n\n\n Ustalenia faktyczne S\u0105du Rejonowego s\u0105 prawid\u0142owe. S\u0105d Okr\u0119gowy podziela je i przyjmuje za w\u0142asne. W szczeg\u00f3lno\u015bci dotyczy to charakteru nieruchomo\u015bci obj\u0119tej ksi\u0119g\u0105 wieczyst\u0105<\/strong> numer (…), potwierdzonego wypisem w rejestru grunt\u00f3w z dnia 18 sierpnia 2022 r. (k. 580-583). Wszystkie dzia\u0142ki wpisane do tej ksi\u0119gi maj\u0105 charakter cz\u0119\u015bciowo rolny, cz\u0119\u015bciowo le\u015bny. W takiej sytuacji nie budzi w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce do rozwa\u017canej sytuacji znajduj\u0105 zastosowanie przepisy <\/strong>ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego<\/strong>, Dz. U. 2022.2569 t.j. z p\u00f3\u017an. zm., dalej jako u.k.u.r. W literaturze przedmiotu i orzecznictwie przyjmuje si\u0119 bowiem, \u017ce nieruchomo\u015bci\u0105 roln\u0105 w rozumieniu art. 2 pkt 1 u.k.u.r. jest tak\u017ce nieruchomo\u015b\u0107 cz\u0119\u015bciowo przeznaczona w planach zagospodarowania przestrzennego na cele inne ni\u017c rolne (tak w postanowieniu S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 5 wrze\u015bnia 2012 r., IV CSK 93\/12), a nieruchomo\u015bci o przeznaczeniu mieszanym nale\u017cy zawsze uznawa\u0107 w ca\u0142o\u015bci za nieruchomo\u015bci rolne (w znaczeniu okre\u015blonym w art. 2 pkt 1 u.k.u.r.). Je\u017celi cho\u0107by cz\u0119\u015b\u0107 nieruchomo\u015bci – niezale\u017cnie od jej udzia\u0142u w ca\u0142o\u015bci – ma przeznaczenie rolne, nabycie ca\u0142ej nieruchomo\u015bci podlega przepisom ustawy o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego (tak Tomasz Czech, Kszta\u0142towanie ustroju rolnego. Komentarz, WKP 2022, komentarz do art. 2 w cz\u0119\u015bci po\u015bwi\u0119conej nieruchomo\u015bciom o przeznaczeniu mieszanym oraz podana tam literatura). Nawet gdyby kierowa\u0107 si\u0119 w takim wypadku dominuj\u0105cym charakterem przeznaczenia nieruchomo\u015bci, ten dominuj\u0105cy charakter nale\u017ca\u0142oby odnosi\u0107 do jej powierzchni, a w tym wypadku lasy stanowi\u0105 jedynie 29,35% og\u00f3lnej powierzchni, zatem niew\u0105tpliwie nie mo\u017cna im przypisa\u0107 charakteru dominuj\u0105cego. Spotykane jest tak\u017ce stanowisko, \u017ce mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 sytuacje, w kt\u00f3rych okre\u015blon\u0105 nieruchomo\u015b\u0107 jednocze\u015bnie kwalifikuje si\u0119 jako nieruchomo\u015b\u0107 roln\u0105 (w rozumieniu art. 2 pkt 1 u.k.u.r.) oraz las (w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 28 wrze\u015bnia 1991 r. o lasach, Dz. U. 2023.1356 t.j.), a w konsekwencji r\u00f3wnocze\u015bnie powstanie prawo nabycia na podstawie ustawy o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego (art. 4 u.k.u.r.) oraz ustawy o lasach (art. 37a) – por. np. G. M., P. B., Prawo pierwokupu oraz prawo nabycia przys\u0142uguj\u0105ce Skarbowi Pa\u0144stwa na podstawie ustawie o lasach, Rej. (…), s. 9 i n. Do tego ostatniego stanowiska, jak si\u0119 wydaje, nawi\u0105za\u0142 S\u0105d Rejonowy, dokonuj\u0105c analizy prawa nabycia i skutk\u00f3w naruszenia obowi\u0105zku zawiadomienia odpowiedniego podmiotu na gruncie obu tych ustaw.<\/p>\n\n\n\n Nie budzi w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce w zwi\u0105zku z zawarciem przedmiotowego aktu notarialnego z dnia 13 wrze\u015bnia 2022 r., Rep. (…), dosz\u0142o do naruszenia przepisu art. 4 ust. 5 u.k.u.r. w zw. z art. 598 \u00a7 1 k.c. (brak niezw\u0142ocznego zawiadomienia (…)) oraz art. 37b ust. 1 ustawy z dnia 28 wrze\u015bnia 1991 r. o lasach (brak niezw\u0142ocznego zawiadomienia nadle\u015bniczego w\u0142a\u015bciwego ze wzgl\u0119du na miejsce po\u0142o\u017cenia gruntu). W pierwszym wypadku stanowi to zaniedbanie wnioskodawczyni (bo taki obowi\u0105zek spoczywa\u0142 na nabywcy, przed zmian\u0105 art. 4 ust. 5 tej ustawy dokonan\u0105 ustaw\u0105 z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomo\u015bciami rolnymi Skarbu Pa\u0144stwa oraz niekt\u00f3rych innych ustaw, Dz. U. 2023.1933), w drugim za\u015b zaniedbanie notariusza (bo taki obowi\u0105zek spoczywa w\u0142a\u015bnie na notariuszu).<\/strong> Dokumenty do\u0142\u0105czone do apelacji (k. 636-637), cho\u0107 w \u015bwietle <\/strong>art. 381 k.p.c. oraz dodatkowo przy specyfice post\u0119powania wieczystoksi\u0119gowego ewidentnie sp\u00f3\u017anione, a dodatkowo z\u0142o\u017cone jedynie w formie niepo\u015bwiadczonej kserokopii, zatem z pewno\u015bci\u0105 nie odpowiadaj\u0105cej wymogom sformalizowanego post\u0119powania wieczystoksi\u0119gowego, w istocie potwierdzaj\u0105 naruszenie tych przepis\u00f3w. Nie mo\u017cna bowiem przyj\u0105\u0107, aby odpowiada\u0142o poj\u0119ciu „niezw\u0142ocznie”, dokonanie zawiadomienia (…) dopiero pismem z dnia 6 czerwca 2023 r. (zreszt\u0105 ze z\u0142o\u017conej kopii tego pisma nie wynika nawet jakiej dok\u0142adnie czynno\u015bci dotyczy, nie wskazano w nim bowiem ani konkretnej nieruchomo\u015bci, ani daty umowy, ani numeru aktu notarialnego) oraz zawiadomienia Nadle\u015bnictwa Z. dopiero pismem z dnia 7 czerwca 2023 r.<\/u> <\/strong>Dokumenty te, jako sp\u00f3\u017anione i tak nie mog\u0142yby stanowi\u0107 podstawy uwzgl\u0119dnienia wniosku, a S\u0105d Rejonowy nimi nie dysponowa\u0142 (co oczywiste, bowiem pochodz\u0105 z okresu p\u00f3\u017aniejszego ni\u017c zaskar\u017cone postanowienie). Cho\u0107 termin „niezw\u0142ocznie” jest nieostry, to jego dochowanie mo\u017ce budzi\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci w sytuacjach na styku, nie za\u015b gdy czynno\u015b\u0107 zawiadomienia jest dokonywania dopiero po up\u0142ywie blisko 9 miesi\u0119cy od zawarcia umowy.<\/u><\/strong> W literaturze wskazuje si\u0119, \u017ce jest to termin bardzo kr\u00f3tki, w praktyce oznaczaj\u0105cy kilka dni roboczych od daty zawarcia umowy (tak w kilkakrotnie przywo\u0142ywanym przez skar\u017c\u0105c\u0105 komentarzu Tomasza Czecha, op.cit., komentarz do art. 4). W tej sytuacji nie da si\u0119 zakwestionowa\u0107 oceny S\u0105du I instancji, \u017ce w zwi\u0105zku z zawarciem przedmiotowego aktu notarialnego dosz\u0142o do naruszenia wskazanych wy\u017cej przepis\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Konsekwencje naruszenia tych przepis\u00f3w zosta\u0142y jasno okre\u015blone w obu ustawach. Ich naruszenie prowadzi do niewa\u017cno\u015bci czynno\u015bci prawnej<\/strong> (tak w art. 9 ust. 1 pkt 1 u.k.u.r. oraz w art. 37h ustawy o lasach). S\u0105d Rejonowy przyj\u0105\u0142 w\u0142a\u015bnie tak\u0105 niewa\u017cno\u015b\u0107, nie odnosz\u0105c si\u0119 do kontrowersji jakie budzi w praktyce stosowanie tej sankcji, zw\u0142aszcza na gruncie u.k.u.r. W apelacji do\u015b\u0107 szeroko nawi\u0105zano w\u0142a\u015bnie do tej problematyki, wywodz\u0105c wadliwo\u015b\u0107 zaskar\u017conego postanowienia z ograniczonej kognicji s\u0105du wieczystoksi\u0119gowego, odnoszonej do chwili z\u0142o\u017cenia wniosku o wpis i dokument\u00f3w istniej\u0105cych w dacie z\u0142o\u017cenia wniosku.<\/strong> Argumentacja apelacji i jej uzasadnienie stanowi w znacznej mierze „przepisanie” stanowiska z komentarza autorstwa T. C., w kt\u00f3rym bardzo obszernie wypowiedziano si\u0119 w tym przedmiocie. Jego autor, b\u0119d\u0105cy te\u017c niekwestionowanym autorytetem w zakresie problematyki ksi\u0105g wieczystych, w spos\u00f3b przejrzysty wypunktowa\u0142 argumenty, maj\u0105ce przemawia\u0107 za tym, \u017ce s\u0105d wieczystoksi\u0119gowy nie jest uprawniony na etapie rozpoznawania wniosku o wpis zmiany w\u0142a\u015bciciela do badania tego, czy po sporz\u0105dzeniu aktu notarialnego zosta\u0142y dokonane czynno\u015bci zawiadomienia (…) (co w argumentacji apelacji ma dotyczy\u0107 tak\u017ce zawiadomienia nadle\u015bniczego). Cho\u0107 stanowisko to mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 do\u015b\u0107 przekonuj\u0105ce, to nie mo\u017cna zapomina\u0107, \u017ce nie jest jedynym w tym przedmiocie. W kwestii tej S\u0105d Najwy\u017cszy wypowiedzia\u0142 si\u0119 co najmniej dwukrotnie w odmienny ni\u017c T. C. spos\u00f3b. Chodzi o postanowienie z dnia 27 pa\u017adziernika 2004 r., <\/strong>IV CK 121\/04 oraz postanowienie z dnia 10 listopada 2005 r., V CK 249\/05. W obu tych postanowieniach wyra\u017anie rozr\u00f3\u017cniono prawo pierwokupu i prawo nabycia, z zastrze\u017ceniem, \u017ce umowa inna ni\u017c sprzeda\u017c powinna by\u0107 umow\u0105 bezwarunkow\u0105. Wskazano jednak, \u017ce podstaw\u0119 wpisu nabywcy do ksi\u0119gi wieczystej powinny stanowi\u0107, opr\u00f3cz umowy przeniesienia w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci, tak\u017ce dow\u00f3d dor\u0119czenia Agencji zawiadomienia o umowie oraz jej o\u015bwiadczenie, \u017ce nie korzysta z prawa nabycia albo up\u0142yw miesi\u0119cznego terminu do z\u0142o\u017cenia o\u015bwiadczenia w tym przedmiocie. <\/strong>Cho\u0107 w uzasadnieniach tych orzecze\u0144 nie rozwini\u0119to w\u0105tku post\u0119powania wieczystoksi\u0119gowego, to przyj\u0105\u0107 nale\u017cy, \u017ce stanowisko wyra\u017cone w tych postanowieniach mo\u017ce stanowi\u0107 argument przemawiaj\u0105cy za takim procedowaniem, zgodnie z kt\u00f3rym nie powinno si\u0119 sk\u0142ada\u0107 wniosku wieczystoksi\u0119gowego co najmniej przed wype\u0142nieniem obowi\u0105zku niezw\u0142ocznego zawiadomienia (…) o zawarciu umowy i bez dowodu dokonania takiego zawiadomienia. Taka czynno\u015b\u0107 „utrwala” skutek nabycia nieruchomo\u015bci rolnej, w tym znaczeniu, \u017ce ko\u0144cowo eliminuje niepewno\u015b\u0107 co do tego czy zawarta umowa jest wa\u017cna czy niewa\u017cna (z powodu zawiadomienia\/braku zawiadomienia).<\/strong> Przyjmuje si\u0119, \u017ce niewa\u017cno\u015b\u0107, o kt\u00f3rej mowa w art. 9 ust. 1 u.k.u.r., wykazuje wszelkie cechy niewa\u017cno\u015bci bezwzgl\u0119dnej wyr\u00f3\u017cniane w doktrynie prawa cywilnego. Wyst\u0119puje z mocy ustawy, pozbawia czynno\u015b\u0107 prawn\u0105 wszystkich skutk\u00f3w prawnych (zob. art. 56 k.c.), dzia\u0142a ex tunc, w spos\u00f3b definitywny, powinna zosta\u0107 uwzgl\u0119dniona z urz\u0119du przez s\u0105d oraz inny w\u0142a\u015bciwy organ w\u0142adzy pa\u0144stwowej. Nietypowo\u015b\u0107 rozwi\u0105zania przyj\u0119tego w art. 9 ust. 1 u.k.u.r., utrzymana przez ustawodawc\u0119 mimo licznych postulat\u00f3w de lege ferenda niezw\u0142ocznej nowelizacji oraz kilku okazji do dokonania takiej nowelizacji, zdaniem S\u0105du Okr\u0119gowego skutkuje konieczno\u015bci\u0105 poszukiwania przez praktyk\u0119 najtrafniejszego rozwi\u0105zania, kt\u00f3re jednak musi by\u0107 zgodne z za\u0142o\u017ceniami prawodawcy. Mo\u017cna zatem poszukuj\u0105c najw\u0142a\u015bciwszego rozwi\u0105zania broni\u0107 tezy, \u017ce kognicja s\u0105du wieczystoksi\u0119gowego si\u0119ga tak\u017ce tego, czy zosta\u0142y spe\u0142nione przes\u0142anki wa\u017cno\u015bci nabycia \u0142\u0105czone z zawiadomieniem (…) przewidzianym w <\/strong>art. 4 ust. 5 u.k.u.r.<\/strong> Niesp\u00f3jno\u015b\u0107 uregulowa\u0144 ustawy o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego w tym zakresie (to, \u017ce czynno\u015b\u0107 nast\u0119pcza w stosunku do umowy nabycia, w postaci zawiadomienia (…) o tym nabyciu, ostatecznie decyduje o wa\u017cno\u015bci\/niewa\u017cno\u015bci czynno\u015bci prawnej i-w przypadku braku zawiadomienia-prowadzi do klasycznej niewa\u017cno\u015bci, istniej\u0105cej od pocz\u0105tku, a nie do nast\u0119pczego „uniewa\u017cnienia” tej czynno\u015bci) mo\u017ce by\u0107 prze\u0142amana tak\u0105 w\u0142a\u015bnie praktyk\u0105 post\u0119powania, w kt\u00f3rej wniosek wieczystoksi\u0119gowy sk\u0142ada si\u0119 dopiero po wype\u0142nieniu obowi\u0105zku zawiadomienia (…) o nabyciu.<\/strong> W\u00f3wczas w pe\u0142ni znajd\u0105 zastosowanie zasady, \u017ce w post\u0119powaniu wieczystoksi\u0119gowym ocenia si\u0119 stan faktyczny na chwil\u0119 wp\u0142ywu wniosku (zob. uchwa\u0142a 7 s\u0119dzi\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego-zasada prawna z dnia 16 rudnia 2009 r., III CZP 80\/09, OSNC 2010\/6\/84), a dokument stanowi\u0105cy podstaw\u0119 wpisu powinien istnie\u0107 w chwili z\u0142o\u017cenia wniosku o wpis (zob. np. postanowienia S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 2 grudnia 1997 r., II CKN 484\/97, OSNC 1998\/6\/98 i z dnia 9 wrze\u015bnia 2016 r., V CSK 81\/16). Zestawienie obowi\u0105zku wynikaj\u0105cego z art. 4 ust. 5 u.k.u.r. w zw. z art. 598 \u00a7 1 k.c. z sankcj\u0105 za jego niewykonanie wynikaj\u0105c\u0105 z art. 9 ust. 1 u.k.u.r., zdaniem S\u0105du Okr\u0119gowego, w praktyce najbli\u017csze jest bezskuteczno\u015bci zawieszonej dokonanej czynno\u015bci, kt\u00f3ra nie jest czynno\u015bci\u0105 dokonan\u0105 pod warunkiem, tylko uzyskuj\u0105c\u0105 pe\u0142n\u0105 skuteczno\u015b\u0107 z chwil\u0105 zaistnienia w przysz\u0142o\u015bci okre\u015blonego zdarzenia (zawiadomienia (…)), a w przypadku jego niezaistnienia okazuje si\u0119 niewa\u017cna od pocz\u0105tku. Wa\u017cno\u015b\u0107 umowy nabycia nieruchomo\u015bci rolnej zale\u017cy bowiem od p\u00f3\u017aniejszego zdarzenia jakim jest w\u0142a\u015bnie to zawiadomienie. W klasycznym uj\u0119ciu stan bezskuteczno\u015bci zawieszonej, okre\u015blany tak\u017ce jako „zawieszona niewa\u017cno\u015b\u0107” dotyczy um\u00f3w niezupe\u0142nych (najcz\u0119\u015bciej wymagaj\u0105cych zgody innej osoby np. przedstawiciela ustawowego – art. 18 k.c.). Przewa\u017ca stanowisko, \u017ce „bezskuteczno\u015b\u0107” oznacza, i\u017c czynno\u015b\u0107 nie jest od razu niewa\u017cna, lecz nie wywo\u0142uje skutk\u00f3w prawnych, mo\u017ce natomiast przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w niewa\u017cno\u015b\u0107 czynno\u015bci prawnej. Skutki tej czynno\u015bci mog\u0105 powsta\u0107, pozostaj\u0105 jednak w zawieszeniu do czasu zaistnienia w przysz\u0142o\u015bci okre\u015blonego zdarzenia. W \u015blad za stanowiskiem S\u0105du Najwy\u017cszego zawartym w ww. postanowieniach zapad\u0142ych w sprawach IV CK 121\/04 i V CK 249\/05, zdaniem S\u0105du Okr\u0119gowego w niniejszym sk\u0142adzie, mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce skutki czynno\u015bci prawnej innej ni\u017c sprzeda\u017c nieruchomo\u015bci rolnej nast\u0119puj\u0105 dopiero z chwil\u0105 wype\u0142nienia obowi\u0105zku niezw\u0142ocznego zawiadomienia (…) o nabyciu (zatem do wniosku wieczystoksi\u0119gowego nale\u017cy do\u0142\u0105czy\u0107, opr\u00f3cz dokumentu tej czynno\u015bci prawnej, tak\u017ce dow\u00f3d wype\u0142nienia obowi\u0105zku zawiadomienia (…) o nabyciu). Na przeszkodzie takiej interpretacji nie stoi regulacja art. 157 \u00a7 1 k.c., bowiem dotyczy ona warunku formu\u0142owanego przez strony umowy (zastrzegania przez strony takiego warunku), nie za\u015b uregulowa\u0144 ustawowych, od kt\u00f3rych spe\u0142nienia uzale\u017cnione jest przeniesienie w\u0142asno\u015bci. Przepis ten nie dotyczy warunk\u00f3w prawnych (conditio iuris) – tak te\u017c M. F., M. H. (red.) Kodeks cywilny. Komentarz. Tom II. W\u0142asno\u015b\u0107 i inne prawa rzeczowe, (…) 2018, komentarz do art. 157 k.c.). W aktualnym stanie prawnym jest to tym \u0142atwiejsze do obrony, \u017ce obecnie to notariusz dokonuje zawiadomienia (podobnie jak powinien zawiadomi\u0107 nadle\u015bniczego), zatem tym \u0142atwiej mo\u017ce „dopilnowa\u0107” wype\u0142nienia tego obowi\u0105zku.<\/strong> Taka zak\u0142adana kolejno\u015b\u0107 czynno\u015bci z pewno\u015bci\u0105 daje wi\u0119ksze bezpiecze\u0144stwo obrotu nieruchomo\u015bciami ni\u017c wpisywanie jako w\u0142a\u015bciciela nabywcy nieruchomo\u015bci rolnej w oparciu o wniosek z\u0142o\u017cony przez notariusza ju\u017c w dniu sporz\u0105dzenia aktu notarialnego, bez sprawdzenia przez s\u0105d wieczystoksi\u0119gowy wype\u0142nienia nast\u0119pczego obowi\u0105zku zawiadomienia (…), opatrzonego jednak rygorem bezwzgl\u0119dnej niewa\u017cno\u015bci czynno\u015bci prawnej.<\/strong> Eliminuje bowiem ryzyko dokonywania wpis\u00f3w niezgodnych z rzeczywistym stanem prawnym, gdy dosz\u0142o do zawarcia niewa\u017cnej umowy przeniesienia w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci rolnej, przy czym pami\u0119ta\u0107 nale\u017cy, \u017ce r\u0119kojmia wiary publicznej ksi\u0105g wieczystych nie chroni przed niewa\u017cno\u015bci\u0105 umowy. Zamiast zatem zobowi\u0105zywa\u0107 notariusza do z\u0142o\u017cenia wniosku wieczystoksi\u0119gowego (tak w \u00a7 17.1 przedmiotowego aktu notarialnego), skar\u017c\u0105ca Gmina W. mog\u0142a po zawarciu przedmiotowej umowy najpierw wype\u0142ni\u0107 obowi\u0105zek wynikaj\u0105cy z <\/strong>art. 4 ust. 5 u.k.u.r. w zw. z art. 598 \u00a7 1 k.c. oraz zobowi\u0105za\u0107 notariusza do wype\u0142nienia obowi\u0105zku z art. 37b ust. 1 ustawy o lasach i dopiero po dokonaniu tych czynno\u015bci, dysponuj\u0105c dowodami zawiadomie\u0144, z\u0142o\u017cy\u0107 wniosek wieczystoksi\u0119gowy.<\/strong> Doda\u0107 nale\u017cy, \u017ce przy takim za\u0142o\u017ceniu notariusz nie mia\u0142by obowi\u0105zku z\u0142o\u017cenia wniosku wieczystoksi\u0119gowego wcze\u015bniej ni\u017c po uzyskaniu dowodu tych zawiadomie\u0144, zatem nie sk\u0142adaj\u0105c tego wniosku w dniu sporz\u0105dzenia przedmiotowego aktu notarialnego nie narusza\u0142by obowi\u0105zku wynikaj\u0105cego <\/strong>art. 92 \u00a7 4 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie, Dz. U. 2022.1799 t.j. Przepis ten nawi\u0105zuje do aktu notarialnego zawieraj\u0105cego przeniesienie, zmian\u0119 lub zrzeczenie si\u0119 prawa ujawnionego w ksi\u0119dze wieczystej albo ustanowienie prawa, kt\u00f3re mo\u017ce by\u0107 ujawnione w ksi\u0119dze wieczystej b\u0105d\u017a obejmuj\u0105cego czynno\u015b\u0107 przenosz\u0105c\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107 nieruchomo\u015bci, co mo\u017cna rozumie\u0107 jako czynno\u015b\u0107 wa\u017cn\u0105, w pe\u0142ni skuteczn\u0105, kt\u00f3ra ju\u017c z chwil\u0105 zawarcia tego aktu notarialnego doprowadzi\u0142a do przesuni\u0119cia w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci bez dalszych „warunk\u00f3w”. Tymczasem przeniesienie w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci rolnej, z uwagi na obowi\u0105zek niezw\u0142ocznego zawiadomienia (…) o tej czynno\u015bci, opatrzony rygorem jej niewa\u017cno\u015bci, mo\u017ce by\u0107 rozumiane jako umowa wprawdzie nie warunkowa (co przes\u0105dzi\u0142 S\u0105d Najwy\u017cszy w przywo\u0142anych postanowieniach), ale wywo\u0142uj\u0105ca zak\u0142adany skutek prawny dopiero w przypadku zawiadomienia (…) o nabyciu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Nawet gdyby w mog\u0105cych budzi\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci kwestiach wynikaj\u0105cych z przeanalizowanych wy\u017cej przepis\u00f3w, dotycz\u0105cych zawiadomienia (…) i nadle\u015bniczego o nabyciu oraz kognicji s\u0105du wieczystoksi\u0119gowego, wyrazi\u0107 stanowisko odmienne od zaprezentowanego przez S\u0105d Okr\u0119gowy w niniejszym uzasadnieniu, to nie skutkowa\u0142oby to uwzgl\u0119dnieniem apelacji i dokonaniem wnioskowanych wpis\u00f3w w przedmiotowej ksi\u0119dze wieczystej. Zasz\u0142a bowiem w tej sprawie dalej id\u0105ca (bo nie podlegaj\u0105c\u0105 tego rodzaju w\u0105tpliwo\u015bciom) przyczyna niewa\u017cno\u015bci przedmiotowej umowy datio in solutum, polegaj\u0105ca na naruszeniu <\/strong>art. 2b ust. 2 u.k.u.r., czego S\u0105d Rejonowy nie dostrzeg\u0142, ale co S\u0105d Okr\u0119gowy zobowi\u0105zany by\u0142 uwzgl\u0119dni\u0107 z urz\u0119du w ramach obowi\u0105zku stosowania z urz\u0119du przepis\u00f3w prawa materialnego, w szczeg\u00f3lno\u015bci tych \u015bwiadcz\u0105cych o niewa\u017cno\u015bci czynno\u015bci prawnej<\/strong>. Nie budzi w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce s\u0105d wieczystoksi\u0119gowy, oceniaj\u0105c zasadno\u015b\u0107 wniosku o dokonanie zmiany w\u0142a\u015bciciela na podstawie przed\u0142o\u017conej do wniosku umowy, musi dokona\u0107 oceny czynno\u015bci prawnej z perspektywy jej wa\u017cno\u015bci (zgodno\u015bci z bezwzgl\u0119dnie obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami). W granicach swojej kognicji (art. 6268<\/sup> \u00a7 2 k.p.c.) s\u0105d w post\u0119powaniu wieczystoksi\u0119gowym bada, czy nie dosz\u0142o do naruszenia zakazu okre\u015blonego w art. 2b ust. 2 u.k.u.r., a w rezultacie – do niewa\u017cno\u015bci czynno\u015bci prawnej (art. 9 ust. 1 u.k.u.r.). Opiera si\u0119 na tre\u015bci ksi\u0119gi wieczystej (z uwzgl\u0119dnieniem informacji o podstawie nabycia nieruchomo\u015bci i jej dacie) oraz tre\u015bci dokument\u00f3w za\u0142\u0105czonych do wniosku. Je\u017celi spe\u0142niono przes\u0142anki okre\u015blone w art. 2b ust. 3 lub 4 u.k.u.r., wnioskodawca powinien je wykaza\u0107 w post\u0119powaniu wieczystoksi\u0119gowym za pomoc\u0105 dokument\u00f3w za\u0142\u0105czonych do wniosku, ewentualnie – wyj\u0105tkowo – o\u015bwiadcze\u0144 z\u0142o\u017conych w akcie notarialnym, chyba \u017ce okoliczno\u015bci te mo\u017cna wywie\u015b\u0107 z tre\u015bci ksi\u0119gi wieczystej. Je\u015bli po tej analizie s\u0105d dojdzie do wniosku, \u017ce dosz\u0142o do naruszenia zakazu okre\u015blonego w art. 2b ust. 2 u.k.u.r., to w konsekwencji powinien oddali\u0107 wniosek, poniewa\u017c brakuje odpowiedniej podstawy wpisu (art. 6269<\/sup> k.p.c.) – (tak te\u017c Tomasz Czech, op. cit.). (…) sp. z o.o. z siedzib\u0105 w W. naby\u0142a w\u0142asno\u015b\u0107 przedmiotowej nieruchomo\u015bci na podstawie umowy przeniesienia w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci tytu\u0142em aportu, obj\u0119tej aktem notarialnym z dnia 16 kwietnia 2020 r., Rep. A Nr 555\/2020, wymienionym tak\u017ce w \u00a7 10.2 (i) aktu notarialnego z dnia 13 wrze\u015bnia 2022 r. (por. te\u017c zawiadomienie o zmianie w\u0142a\u015bciciela k. 261-262). Skoro tak, to staj\u0105c do umowy zbycia tej nieruchomo\u015bci w dniu 13 wrze\u015bnia 2022 r. powinna dysponowa\u0107 decyzj\u0105 administracyjn\u0105 stanowi\u0105c\u0105 zgod\u0119 Generalnego Dyrektora (…) na to zbycie, a sk\u0142adaj\u0105c wniosek o wpis skar\u017c\u0105ca nie wykaza\u0142a posiadania takiej zgody, skoro nie wymieniono jej ani w tre\u015bci przedmiotowego aktu notarialnego, ani te\u017c nie do\u0142\u0105czono do wniosku wieczystoksi\u0119gowego o dokonanie wpisu w\u0142a\u015bciciela (przy czym z kopii dokumentu do\u0142\u0105czonego do pisma syndyka T. S. datowanego na 16 grudnia 2022 r. wynika, \u017ce (…) Sp. z o.o. nie by\u0142a stron\u0105 post\u0119powania administracyjnego, o kt\u00f3rym mowa w art. 2b ust. 3 u.k.u.r. i nie wyst\u0119powa\u0142a o wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie wyra\u017cenia zgody na zbycie m.in. nieruchomo\u015bci obj\u0119tej ksi\u0119g\u0105 wieczyst\u0105 (…) – por. kopia pisma Departamentu Kszta\u0142towania Ustroju Rolnego z dnia 13 grudnia 2022 r. – k. 541). Zgodnie z art. 2b ust. 1 u.k.u.r., nabywca nieruchomo\u015bci rolnej jest obowi\u0105zany prowadzi\u0107 gospodarstwo rolne, w sk\u0142ad kt\u00f3rego wesz\u0142a nabyta nieruchomo\u015b\u0107 rolna, przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia przez niego tej nieruchomo\u015bci, a w przypadku osoby fizycznej prowadzi\u0107 to gospodarstwo osobi\u015bcie. Z art. 2b ust. 2 u.k.u.r. wynika, \u017ce w okresie, o kt\u00f3rym mowa w ust. 1, nabyta nieruchomo\u015b\u0107 nie mo\u017ce by\u0107 zbyta ani oddana w posiadanie innym podmiotom. Wreszcie, z art. 2b ust. 3 u.k.u.r. wynika, \u017ce Dyrektor Generalny Krajowego O\u015brodka, na wniosek nabywcy nieruchomo\u015bci rolnej, wyra\u017ca zgod\u0119, w drodze decyzji administracyjnej, na dokonanie czynno\u015bci, o kt\u00f3rych mowa w ust. 2, przed up\u0142ywem okresu 5 lat od dnia przeniesienia w\u0142asno\u015bci tej nieruchomo\u015bci, w przypadkach uzasadnionych wa\u017cnym interesem nabywcy nieruchomo\u015bci rolnej lub interesem publicznym. Wym\u00f3g uzyskania zgody Dyrektora Generalnego na zbycie nie dotyczy jedynie \u015bci\u015ble okre\u015blonych przypadk\u00f3w, nie podlegaj\u0105cych wyk\u0142adni rozszerzaj\u0105cej (obecnie art. 2b ust. 4 i 5 u.k.u.r., a w dacie nabycia przez Gmin\u0119 W. art. 2b ust. 4 tej ustawy). W\u015br\u00f3d tych wyj\u0105tk\u00f3w nie ma przypadku zbycia nieruchomo\u015bci osobie prawnej dzia\u0142aj\u0105cej na podstawie przepis\u00f3w o stosunku Pa\u0144stwa do Ko\u015bcio\u0142a (…) w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Pa\u0144stwa do innych ko\u015bcio\u0142\u00f3w i zwi\u0105zk\u00f3w wyznaniowych oraz o gwarancjach wolno\u015bci sumienia i wyznania. Taka osoba prawna jest wprawdzie na gruncie tej ustawy w pewien spos\u00f3b uprzywilejowana, bowiem nie musi spe\u0142nia\u0107 wymog\u00f3w okre\u015blonych w art. 2a ust. 1 i 2 u.k.u.r. (por. art. 2a ust. 3 pkt 1d, odwo\u0142uj\u0105cy si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do ust. 1 i 2), ale na tym si\u0119 ko\u0144cz\u0105 te uprzywilejowania w rozwa\u017canej obecnie sprawie. To, \u017ce osoba prawna b\u0119d\u0105ca zwi\u0105zkiem wyznaniowym nie musi uzyskiwa\u0107 zgody Dyrektora Generalnego na nabycie nieruchomo\u015bci, nie oznacza, \u017ce zbywca nieruchomo\u015bci rolnej nie musi uzyskiwa\u0107 zgody na zbycie, w przypadku gdy planuje t\u0119 czynno\u015b\u0107 przed up\u0142ywem 5 lat od nabycia tej nieruchomo\u015bci. Takie stanowisko, wyra\u017anie rozr\u00f3\u017cniaj\u0105ce zgod\u0119 na zbycie od zgody na nabycie jest utrwalone w judykaturze i w pi\u015bmiennictwie<\/strong> (tak cho\u0107by Tomasz Czech, op. cit., por. pkt 158 i 159 komentarza do art. 2b). Autor tego komentarza trafnie wskaza\u0142, \u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 nabycia nieruchomo\u015bci przez nabywc\u0119, ustalana zgodnie z art. 2a ustawy, oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 jej zbycia przez zbywc\u0119 ustalana na gruncie art. 2b ustawy, podlegaj\u0105 przy ka\u017cdej transakcji odr\u0119bnemu rozstrzyganiu. St\u0105d tak\u017ce wydana przez Dyrektora Generalnego (…) w trybie art. 2b ust. 3 ustawy zgoda na zbycie nieruchomo\u015bci oraz wydana przez niego w trybie art. 2a ust. 4 ustawy zgoda na nabycie nieruchomo\u015bci, mimo wydawania ich przez ten sam organ, stanowi\u0105 osobne instrumenty ustawowe wydawane wedle odmiennych procedur i przes\u0142anek. W konsekwencji, je\u015bli w danym wypadku wymagana jest zar\u00f3wno zgoda na nabycie, jak te\u017c na zbycie, konieczne jest uzyskanie dw\u00f3ch zg\u00f3d. Niemo\u017cliwe jest uznanie, \u017ce jedna z przywo\u0142anych zg\u00f3d „zast\u0119puje” drug\u0105 (tak te\u017c Wsp\u00f3lne S…., pkt IV.1). Oznacza to tak\u017ce, \u017ce brak obowi\u0105zku uzyskania zgody na jedn\u0105 z tych czynno\u015bci (na nabycie lub na zbycie) nie prowadzi do braku obowi\u0105zku uzyskania zgody na drug\u0105 z nich. R\u00f3wnie\u017c same sprawy, kt\u00f3re dotycz\u0105 wydania obu powy\u017cszych zg\u00f3d, s\u0105 odr\u0119bnymi sprawami administracyjnymi. Rozpatrywane s\u0105 w osobnych post\u0119powaniach, kt\u00f3re zasadniczo wie\u0144czy wydanie dw\u00f3ch odr\u0119bnych decyzji administracyjnych.<\/p>\n\n\n\n U\u017cyte w art. 2b ust. 2 okre\u015blenie „zbyta” jest poj\u0119ciem szerokim. Niew\u0105tpliwie mieszcz\u0105 si\u0119 w nim nie tylko takie najcz\u0119\u015bciej spotykane umowy jak sprzeda\u017c, darowizna, czy zamiana; ale i umowy sp\u00f3\u0142ek kapita\u0142owych z wniesieniem nieruchomo\u015bci rolnej jako aportu; czy umowa datio in solutum<\/strong> (tak wprost P. B. (2), W. G., Ustawa o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego. Komentarz, (…) 2020). W literaturze trafnie podnosi si\u0119, \u017ce na potrzeby stosowania art. 2b ust. 1 i 2 u.k.u.r. zasadniczo nie ma znaczenia status nabywcy nieruchomo\u015bci rolnej (z zastrze\u017ceniem wyj\u0105tk\u00f3w przewidzianych w art. 2b ust. 4 u.k.u.r.). Przyjmuje si\u0119, \u017ce komentowany przepis zostaje naruszony r\u00f3wnie\u017c wtedy, gdy nabytej nieruchomo\u015bci nie w\u0142\u0105czono do gospodarstwa rolnego nabywcy albo nie wykorzystuje si\u0119 jej do prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci rolniczej. Wskazuje si\u0119 tak\u017ce, \u017ce notariusz, kt\u00f3ry sporz\u0105dza akt notarialny obejmuj\u0105cy zbycie nieruchomo\u015bci rolnej albo czynno\u015b\u0107 prawn\u0105, w wyniku kt\u00f3rej nast\u0119puje przeniesienie jej posiadania na inn\u0105 osob\u0119, powinien – z zachowaniem szczeg\u00f3lnej staranno\u015bci – sprawdzi\u0107, czy czynno\u015b\u0107 taka nie narusza zakazu wyp\u0142ywaj\u0105cego z komentowanego przepisu. W zwi\u0105zku z tym ma obowi\u0105zek m.in. ustali\u0107 podstaw\u0119 prawn\u0105 oraz dat\u0119, w kt\u00f3rej aktualny w\u0142a\u015bciciel naby\u0142 nieruchomo\u015b\u0107. Je\u017celi planowana czynno\u015b\u0107 narusza\u0142aby omawiany zakaz, notariusz powinien odm\u00f3wi\u0107 sporz\u0105dzenia aktu notarialnego (art. 81 Prawa o notariacie). Podkre\u015bla si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce w granicach swojej kognicji (art. 6268<\/sup> \u00a7 2 k.p.c.) s\u0105d w post\u0119powaniu wieczystoksi\u0119gowym bada, czy nie dosz\u0142o do naruszenia zakazu okre\u015blonego w art. 2b ust. 2 u.k.u.r., a w rezultacie – do niewa\u017cno\u015bci czynno\u015bci prawnej (art. 9 ust. 1 u.k.u.r.). Utrwalone jest tak\u017ce stanowisko, \u017ce art. 2b ust. 4 u.k.u.r. ma charakter wyj\u0105tkowy. Nie powinien podlega\u0107 wyk\u0142adni rozszerzaj\u0105cej (arg. exceptiones non sunt extendae) – por. T. C., op. cit., komentarz do art. 2b u.k.u.r.<\/p>\n\n\n\n Skoro w tym wypadku obowi\u0105zywa\u0142 zakaz zbycia przedmiotowej nieruchomo\u015bci wynikaj\u0105cy z art. 2b ust. 2 w zw. z ust. 1 u.k.u.r., a nie wykazano, aby zbywczyni ((…) Sp. z o.o. w W.) uzyska\u0142a zgod\u0119 Dyrektora Generalnego, o kt\u00f3rej mowa w art. 2b ust. 3 u.k.u.r., to przedmiotowa umowa przeniesienia w\u0142asno\u015bci z dnia 13 wrze\u015bnia 2022 r. jest niewa\u017cna w ca\u0142o\u015bci, co wyklucza\u0142o mo\u017cliwo\u015b\u0107 uwzgl\u0119dnienia wniosku o dokonanie w oparciu o ni\u0105 wpisu skar\u017c\u0105cej Gminy W. jako w\u0142a\u015bciciela.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dla kompletno\u015bci wywod\u00f3w dotycz\u0105cych przeszk\u00f3d do dokonania wpisu nale\u017cy wreszcie odnie\u015b\u0107 si\u0119 do brak\u00f3w dowodowych innej natury, zwi\u0105zanych z ograniczeniem si\u0119 przez notariusza do nades\u0142ania opr\u00f3cz przedmiotowego aktu notarialnego jedynie trzech dokument\u00f3w wymienionych w elektronicznym wniosku o wpis (por. kopia tego wniosku k. 701-703 i przes\u0142ane w \u015blad za nim dokumenty k. 705, kt\u00f3rych orygina\u0142y znajduj\u0105 si\u0119 w aktach ksi\u0119gi wieczystej nr (…)), tj. za\u015bwiadczenia Ministra Spraw Wewn\u0119trznych i Administracji z dnia 5 kwietnia 2022 r., dekretu o powo\u0142aniu Gminy W. S. w S. i za\u015bwiadczenia o numerze identyfikacji REGON – wszystkich dotycz\u0105cych tej Gminy W. W podstawie faktycznej wniosku wieczystoksi\u0119gowego zabrak\u0142o dokument\u00f3w uchwa\u0142 nr 3 i nr 6 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Wsp\u00f3lnik\u00f3w (…) Sp. z o.o. w W., obj\u0119tych aktami notarialnymi wymienionymi na stronie 7 aktu notarialnego Rep. (…), a kt\u00f3re to uchwa\u0142y mia\u0142y stanowi\u0107 podstaw\u0119 materialnoprawn\u0105 dokonanego przesuni\u0119cia maj\u0105tkowego. Podkre\u015bli\u0107 nale\u017cy, \u017ce zapis \u00a7 11.1 przedmiotowego aktu notarialnego w zakresie causae tej czynno\u015bci prawnej jest lakoniczny, bowiem ogranicza si\u0119 do okre\u015blenia „w celu zwolnienia si\u0119 z zobowi\u0105zania z tytu\u0142u zap\u0142aty wynagrodzenia na rzecz wsp\u00f3lnika, w zwi\u0105zku z dobrowolnym umorzeniem udzia\u0142\u00f3w (zgodnie z art. 453 k.c.)”. Z aktu tego nie wynika jednoznacznie tre\u015b\u0107 tego zobowi\u0105zania, \u017ar\u00f3d\u0142o jego istnienia, dokonanie tych czynno\u015bci w spos\u00f3b zgodny z przepisami um\u00f3w obu sp\u00f3\u0142ek oraz k.s.h. Kwestii tych prawdopodobnie dotyczy\u0142y uchwa\u0142y nr 3 i nr 6, kt\u00f3rych tre\u015b\u0107 nie jest znana s\u0105dowi wieczystoksi\u0119gowemu, bowiem nie do\u0142\u0105czono ich odpis\u00f3w do akt ksi\u0119gi wieczystej KI1L\/00045945\/0. Uchwa\u0142a nr 3 mia\u0142a dotyczy\u0107 wyra\u017cenia zgody przez Zgromadzenie Wsp\u00f3lnik\u00f3w (…) Sp. z o.o. w W. na nabycie udzia\u0142\u00f3w w celu umorzenia, za\u015b uchwa\u0142a nr 6 zgody Zgromadzenia Wsp\u00f3lnik\u00f3w tej Sp\u00f3\u0142ki na umorzenie udzia\u0142\u00f3w i obni\u017cenie kapita\u0142u zak\u0142adowego. R\u00f3wnie\u017c umowy nabycia udzia\u0142\u00f3w w celu umorzenia, przywo\u0142anej na stronie 7 tego aktu notarialnego in fine, nie z\u0142o\u017cono wraz z wnioskiem wieczystoksi\u0119gowym. W aktach ksi\u0119gi wieczystej nie ma te\u017c (…) Sp. z o.o. w W., przywo\u0142anego w \u00a7 10.1d), z kt\u00f3rego-wedle o\u015bwiadczenia zbywczyni-mia\u0142o wynika\u0107 umocowanie Zarz\u0105du tej Sp\u00f3\u0142ki do dokonania czynno\u015bci zbycia nieruchomo\u015bci bez uchwa\u0142y Zgromadzenia Wsp\u00f3lnik\u00f3w. Co istotne, fakt podj\u0119cia uchwa\u0142, zawarcia umowy nabycia udzia\u0142\u00f3w w celu umorzenia, czy umocowania do dokonania czynno\u015bci zbycia nieruchomo\u015bci zosta\u0142y wedle tego aktu notarialnego obj\u0119te jedynie o\u015bwiadczeniami i zapewnieniami stron tego aktu (por. \u00a7 3, \u00a7 5-10). Z \u00a7 10.2 wynika wprawdzie, \u017ce notariuszowi okazano pewne dokumenty, w tym uchwa\u0142y nr 3 i 6, umow\u0119 zbycia udzia\u0142\u00f3w w celu umorzenia, Akt Za\u0142o\u017cycielski Sp\u00f3\u0142ki, czy wypisy z rejestru grunt\u00f3w, jednak\u017ce oczywistym jest, \u017ce z tego okazania nie mo\u017cna wyprowadza\u0107 wniosku o urz\u0119dowym potwierdzeniu przez notariusza zgodno\u015bci tych o\u015bwiadcze\u0144 i zapewnie\u0144 stron z prawd\u0105. Potwierdza to zreszt\u0105 ju\u017c cho\u0107by proste zestawienie o\u015bwiadcze\u0144 i zapewnie\u0144 zbywczyni dotycz\u0105cych przedmiotowej nieruchomo\u015bci, \u017ce nieruchomo\u015b\u0107 nie stanowi lasu w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach z tre\u015bci\u0105 wypisu z rejestru grunt\u00f3w dotycz\u0105cego tej nieruchomo\u015bci, z kt\u00f3rego niew\u0105tpliwie wynika, \u017ce ka\u017cda z dzia\u0142ek stanowi w cz\u0119\u015bci las w rozumieniu tej ustawy – por.k. 580-583 i pkt 10.2. (g) przedmiotowego aktu notarialnego. Podkre\u015bli\u0107 nale\u017cy, \u017ce charakter dokumentu urz\u0119dowego (i domniemania z tego wynikaj\u0105ce – art. 244 \u00a7 1 k.p.c. w zw. z art. 252 k.p.c.) przypisuje si\u0119 aktom notarialnym w cz\u0119\u015bci opisowej wy\u0142\u0105cznie w takim zakresie, w kt\u00f3rym stanowi\u0105 o\u015bwiadczenia wiedzy wystawcy tego dokumentu, wobec czego nie obejmuj\u0105 one o\u015bwiadcze\u0144 wiedzy os\u00f3b stawaj\u0105cych przed wystawc\u0105 dokumentu, kt\u00f3re on utrwala. Oznacza to, \u017ce dokument urz\u0119dowy stanowi dow\u00f3d tego, co w nim urz\u0119dowo za\u015bwiadczono (art. 244 \u00a7 1 k.p.c.), tylko w granicach, w kt\u00f3rych o czym\u015b za\u015bwiadcza i tylko w odniesieniu do stanowi\u0105cego tre\u015b\u0107 tego za\u015bwiadczenia o\u015bwiadczenia wiedzy wystawcy dokumentu. W tych wy\u0142\u0105cznie granicach – w odniesieniu do prawdziwo\u015bci o\u015bwiadczenia wiedzy wystawcy dokumentu – dzia\u0142a regu\u0142a ci\u0119\u017caru dowodu, kt\u00f3r\u0105 okre\u015bla art. 252 k.p.c. (por. wyroki S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 12 lutego 2010 r., I CSK 340\/09, OSNC-ZD 2010, nr C, poz. 97; z dnia 4 czerwca 2014 r., II CSK 460\/13; z dnia 18 wrze\u015bnia 2014 r., V CSK 563\/13 oraz z dnia 9 sierpnia 2019 r., II CSK 341\/18). W tym zatem wypadku domniemaniem tym nie s\u0105 obj\u0119te o\u015bwiadczenia wiedzy pochodz\u0105ce od stron tego aktu notarialnego, w tym zawarte w \u00a7 3 i dalszych, zawieraj\u0105cych o\u015bwiadczenia i zapewnienia stron. Z tych przyczyn przywo\u0142anie w tre\u015bci tego aktu notarialnego takich o\u015bwiadcze\u0144 i zapewnie\u0144, a nawet okazanie pewnych dokument\u00f3w notariuszowi, nie prowadzi do urz\u0119dowego potwierdzenia przez notariusza, \u017ce takie czynno\u015bci zosta\u0142y dokonane i to zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami (co dotyczy w szczeg\u00f3lno\u015bci wspomnianych uchwa\u0142 czy umowy nabycia udzia\u0142\u00f3w w celu umorzenia). Podkre\u015bli\u0107 przy tym nale\u017cy, \u017ce w ramach obowi\u0105zku oceny przez s\u0105d wieczystoksi\u0119gowy czy czynno\u015b\u0107 prawna wywo\u0142a\u0142a skutek materialnoprawny przeniesienia w\u0142asno\u015bci mie\u015bci si\u0119 tak\u017ce badanie causae czynno\u015bci prawnej. Na potwierdzenie tego stanowiska mo\u017cna przywo\u0142a\u0107 postanowienie S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 18 pa\u017adziernika 2006 r., II CSK 99\/06, w kt\u00f3rym stwierdzono, \u017ce umowa o przeniesieniu prawa w\u0142asno\u015bci lokalu stanowi\u0105cego odr\u0119bn\u0105 nieruchomo\u015b\u0107 w celu uzyskania sp\u00f3\u0142dzielczego lokatorskiego prawa do lokalu z braku wa\u017cnej kauzy jest niewa\u017cna i tym samym nie stanowi materialnoprawnej podstawy wpisu, a badanie tej kauzy mie\u015bci si\u0119 w ramach przys\u0142uguj\u0105cej s\u0105dowi wieczystoksi\u0119gowemu kognicji na podstawie art. 6268<\/sup> \u00a7 2 k.p.c. (por. tak\u017ce postanowienie S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 22 czerwca 2017 r., III CSK 256\/16). Zgodnie z regulacj\u0105 art. 156 k.c., je\u017celi zawarcie umowy przenosz\u0105cej w\u0142asno\u015b\u0107 nast\u0119puje w wykonaniu zobowi\u0105zania wynikaj\u0105cego z uprzednio zawartej umowy zobowi\u0105zuj\u0105cej do przeniesienia w\u0142asno\u015bci, z zapisu zwyk\u0142ego, z bezpodstawnego wzbogacenia lub z innego zdarzenia, wa\u017cno\u015b\u0107 umowy przenosz\u0105cej w\u0142asno\u015b\u0107 zale\u017cy od istnienia tego zobowi\u0105zania. Specyfika post\u0119powania wieczystoksi\u0119gowego oznacza, \u017ce t\u0119 kauzalno\u015b\u0107 (w tym samo istnienie zobowi\u0105zania) ocenia si\u0119 w oparciu o do\u0142\u0105czone dokumenty, a je\u015bli ze z\u0142o\u017conych dokument\u00f3w takie zobowi\u0105zanie nie wynika, to s\u0105d powinien odm\u00f3wi\u0107 wpisu. W tym wypadku tym „zobowi\u0105zaniem” jest przywo\u0142ane w tre\u015bci przedmiotowego aktu notarialnego „rozliczenie” wyst\u0119puj\u0105cego wsp\u00f3lnika (kt\u00f3ry zby\u0142 udzia\u0142y na rzecz sp\u00f3\u0142ki). Prawid\u0142owo\u015b\u0107 kauzy dotyczy zar\u00f3wno przypadk\u00f3w, w kt\u00f3rych przyczyna prawna przysporzenia umowy o podw\u00f3jnym skutku, tj. umowy zobowi\u0105zuj\u0105co-rozporz\u0105dzaj\u0105cej, wynika z tre\u015bci tej umowy, jak i takich gdy umowa zobowi\u0105zuj\u0105ca i umowa rozporz\u0105dzaj\u0105ca zosta\u0142y wol\u0105 stron rozdzielone w czasie. Do tej drugiej grupy bli\u017cej jest umowie datio in solutum, kt\u00f3rej podstaw\u0105 jest istniej\u0105ce wcze\u015bniej zobowi\u0105zanie, kt\u00f3rego wykonanie nast\u0119puje w spos\u00f3b odmienny od tre\u015bci tego zobowi\u0105zania (w tym wypadku nie przez zap\u0142at\u0119 okre\u015blonej kwoty pieni\u0119\u017cnej, tylko przez przeniesienie w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci). W takiej sytuacji zrozumia\u0142ym jest, \u017ce od wa\u017cno\u015bci tego zobowi\u0105zania zale\u017cy te\u017c byt ko\u0144cowego przeniesienia w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci. Nieprzed\u0142o\u017cenie przez wnioskodawczyni\u0119 dokument\u00f3w maj\u0105cych stanowi\u0107 o prawid\u0142owo\u015bci kauzy przedmiotowej umowy datio in solutum, stanowi\u0142o dodatkow\u0105 okoliczno\u015bci wykluczaj\u0105c\u0105 uwzgl\u0119dnienie wniosku o wpis.<\/strong> S\u0105d wieczystoksi\u0119gowy nie m\u00f3g\u0142 bowiem przyj\u0105\u0107 prawid\u0142owo\u015bci tej kauzy, og\u00f3lnikowo tylko przywo\u0142anej w \u00a7 11.1 przedmiotowego aktu notarialnego. Nie dysponuj\u0105c uchwa\u0142ami Zgromadzenia Wsp\u00f3lnik\u00f3w z dnia 13 wrze\u015bnia 2022 r. s\u0105d wieczystoksi\u0119gowy nie m\u00f3g\u0142 ustali\u0107 kto bra\u0142 udzia\u0142 w tym Zgromadzeniu, czy zosta\u0142o prawid\u0142owo zwo\u0142ane, czy uchwa\u0142a zosta\u0142a w og\u00f3le podj\u0119ta i to wymagan\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w, co nie jest bez znaczenia w kontek\u015bcie zarzut\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 w pismach syndyka masy upad\u0142o\u015bci (…) sp. z o.o. o braku udzia\u0142u w tym Zgromadzeniu, wynikaj\u0105cym z braku powiadomienia go o jego terminie (a to w odwo\u0142aniu do art. 186 Prawa upad\u0142o\u015bciowego, zgodnie z kt\u00f3rym po og\u0142oszeniu upad\u0142o\u015bci wszelkie uprawnienia upad\u0142ego zwi\u0105zane z uczestnictwem w sp\u00f3\u0142kach wykonuje syndyk – por. zw\u0142aszcza pismo syndyka z dnia 23 listopada 2022 r. k. 433-436). Z kolei nie dysponuj\u0105c umow\u0105 zbycia udzia\u0142\u00f3w w celu umorzenia nie spos\u00f3b ustali\u0107 jej tre\u015bci, prawid\u0142owo\u015bci jej zawarcia, w tym cho\u0107by tego czy jej strony by\u0142y prawid\u0142owo reprezentowane. Doda\u0107 nale\u017cy, \u017ce s\u0105d wieczystoksi\u0119gowy nie mo\u017ce prowadzi\u0107 post\u0119powania dowodowego charakterystycznego dla post\u0119powania procesowego, bowiem swoje rozstrzygni\u0119cie mo\u017ce oprze\u0107 wy\u0142\u0105cznie na tre\u015bci wniosku, za\u0142\u0105czonych do\u0144 dokumentach oraz tre\u015bci ksi\u0119gi wieczystej. Je\u017celi zatem z przedstawionych przez wnioskodawc\u0119 (czy uczestnik\u00f3w) dokument\u00f3w wynikaj\u0105 szcz\u0105tkowe czy niezupe\u0142ne informacje, nie daj\u0105ce pe\u0142nego obrazu stanu prawnego nieruchomo\u015bci, dokonywanej czynno\u015bci, to nie jest mo\u017cliwe uwzgl\u0119dnienie wniosku.<\/p>\n\n\n\n Uzasadnieniem rygoryzmu post\u0119powania wieczystoksi\u0119gowego jest zachowanie pewno\u015bci obrotu nieruchomo\u015bciami, jako dobrami podlegaj\u0105cymi szczeg\u00f3lnej ochronie prawnej, co wynika z odmienno\u015bci jego regulacji prawnych od regulacji dotycz\u0105cej obrotu rzeczami ruchomymi zawartych czy to w kodeksie cywilnym, czy to w ustawie o ksi\u0119gach wieczystych i hipotece czy te\u017c w innych ustawach szczeg\u00f3lnych. S\u0105d wieczystoksi\u0119gowy musi mie\u0107 zatem pewno\u015b\u0107 co do prawid\u0142owo\u015bci danych wpisywanych do ksi\u0105g wieczystych i jakiekolwiek w\u0105tpliwo\u015bci w tym zakresie powinny powodowa\u0107 oddalenie wniosku o wpis (por. postanowienie S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 15 grudnia 2021 r., IV CSKP 182\/21).<\/p>\n\n\n\n Uwypukli\u0107 przy tym nale\u017cy, \u017ce sprawdzenie istnienia kauzy by\u0142o w tym wypadku tym istotniejsze, \u017ce z akt ksi\u0119gi wieczystej wynika, \u017ce toczy si\u0119 post\u0119powanie upad\u0142o\u015bciowe obejmuj\u0105ce tak\u017ce przedmiotow\u0105 nieruchomo\u015b\u0107 <\/strong>(por. liczne pisma syndyka masy upad\u0142o\u015bci (…) Sp. z o.o. w upad\u0142o\u015bci oraz z\u0142o\u017cone przez niego dokumenty). Wymieni\u0107 nale\u017cy przede wszystkim uznanie za bezskuteczne w stosunku do masy upad\u0142o\u015bci (…) Sp. z o.o. (nast\u0119pca prawny Drogowiec-PL (…). z o.o.) czynno\u015bci z dnia 16 kwietnia 2020 r., tj. o\u015bwiadczenia z\u0142o\u017conego przez K. o przyst\u0105pieniu do sp\u00f3\u0142ki (…). o.o. z siedzib\u0105 w W. i pokryciu obejmowanych udzia\u0142\u00f3w wk\u0142adem niepieni\u0119\u017cnym (aportem) w postaci m.in. nieruchomo\u015bci obj\u0119tej ksi\u0119g\u0105 wieczyst\u0105 (…) oraz umowy przeniesienia w\u0142asno\u015bci tej nieruchomo\u015bci (por. postanowienie s\u0119dziego komisarza S\u0105du Rejonowego w Kielcach z dnia 1 grudnia 2020 r., V GUp 285\/20 wraz z postanowieniem tego S\u0105du z dnia 9 marca 2021 r. oddalaj\u0105cym za\u017calenie uczestnika (…) Sp. z o.o. w W.). W wyniku tej stwierdzonej prawomocnie bezskuteczno\u015bci, (…) Sp. z o.o. w W. powinna przekaza\u0107 przedmiotow\u0105 nieruchomo\u015b\u0107 do masy upad\u0142o\u015bci, zgodnie z <\/strong>art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upad\u0142o\u015bciowe, Dz. U. 2022.1520 t.j., a tym samym powstrzyma\u0107 si\u0119 od czynno\u015bci, kt\u00f3re mog\u0142yby utrudni\u0107 prowadzone post\u0119powanie upad\u0142o\u015bciowe.<\/strong> Skutek wyroku orzekaj\u0105cego bezskuteczno\u015b\u0107 wzgl\u0119dn\u0105 (a obecnie skutek postanowienia s\u0119dziego komisarza) jest \u015bci\u015ble egzekucyjny: mo\u017cna prowadzi\u0107 egzekucj\u0119, mimo \u017ce rzecz lub prawo, kt\u00f3re zosta\u0142o z pokrzywdzeniem wierzyciela przeniesione na osob\u0119 trzeci\u0105 pozostaje w\u0142asno\u015bci\u0105 tej osoby. Dla potrzeb tocz\u0105cego si\u0119 post\u0119powania egzekucyjnego ta rzecz lub prawo jest traktowana jako maj\u0105tek d\u0142u\u017cnika. Brak upadku skutku rzeczowego mi\u0119dzy stronami umowy uznanej za bezskuteczn\u0105 powoduje, \u017ce przewidziany w art. 134 Prawa upad\u0142o\u015bciowego powr\u00f3t do masy upad\u0142o\u015bci nie oznacza i oznacza\u0107 nie mo\u017ce powstania po stronie syndyka roszczenia o zobowi\u0105zanie nabywcy do z\u0142o\u017cenia o\u015bwiadczenia woli o zwrotnym przeniesieniu w\u0142asno\u015bci (por. wyroki S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 6 wrze\u015bnia 2013 r., V CSK 454\/12; z dnia 4 wrze\u015bnia 2014 r., II CSK 609\/13; postanowienie S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 23 lutego 2017 r., V CSK 297\/16). Okoliczno\u015b\u0107, \u017ce umowa z dnia 13 wrze\u015bnia 2022 r. nawet s\u0142owem nie wspomnia\u0142a o roszczeniach os\u00f3b trzecich wynikaj\u0105cych z tocz\u0105cego si\u0119 post\u0119powania upad\u0142o\u015bciowego, mimo \u017ce zbywczyni doskonale o nich wiedzia\u0142a, skoro skar\u017cy\u0142a postanowienie s\u0119dziego komisarza z dnia 1 grudnia 2020 r., tym bardziej nakazywa\u0142a s\u0105dowi wieczystoksi\u0119gowemu ostro\u017cno\u015b\u0107 w badaniu prawid\u0142owej kauzy dokonanej czynno\u015bci oraz oceny jej wa\u017cno\u015bci tak\u017ce z tej perspektywy. Na zamiar utrudnienia tego post\u0119powania upad\u0142o\u015bciowego konsekwentnie powo\u0142ywa\u0142 si\u0119 syndyk w licznych pismach z\u0142o\u017conych do akt przedmiotowej ksi\u0119gi wieczystej, podkre\u015blaj\u0105c m.in. rol\u0119 T. D., Prze\u0142o\u017conego Gminy W. S., jak\u0105 pe\u0142ni\u0142 w przesz\u0142o\u015bci m.in. w Sp\u00f3\u0142ce (…) i innych sp\u00f3\u0142kach<\/strong> (por. pismo syndyka z dnia 23 listopada 2022 r. k. 433-436 i do\u0142\u0105czone do niego dokumenty potwierdzaj\u0105ce funkcje T. D.). Doda\u0107 nale\u017cy, \u017ce do \u015bwiadczenia w miejsce wykonania maj\u0105 zastosowanie og\u00f3lne przes\u0142anki wa\u017cno\u015bci czynno\u015bci prawnych. Umowa co do \u015bwiadczenia w miejsce wykonania mo\u017ce by\u0107 wi\u0119c w konkretnych okoliczno\u015bciach niewa\u017cna, m.in. z powodu sprzeczno\u015bci z zasadami wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego lub dlatego, \u017ce mia\u0142a na celu obej\u015bcie ustawy (wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 20 marca 2003 r., III CKN 84\/00).<\/p>\n\n\n\n Z uwagi na to, \u017ce ka\u017cda z dzia\u0142ek obj\u0119tych przedmiotow\u0105 ksi\u0119g\u0105 wieczyst\u0105 jest w cz\u0119\u015bci dzia\u0142k\u0105 roln\u0105 a w cz\u0119\u015bci le\u015bn\u0105, a jak wy\u017cej wskazano nieruchomo\u015b\u0107 o przeznaczeniu mieszanym powinna by\u0107 w ca\u0142o\u015bci traktowana jako obj\u0119ta ustaw\u0105 o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego i wynikaj\u0105cymi z niej ograniczeniami, naruszenie wskazanych przepis\u00f3w tej ustawy skutkowa\u0142o niemo\u017cno\u015bci\u0105 uwzgl\u0119dnienia wniosku o wpis w ca\u0142o\u015bci, zatem i w zakresie cz\u0119\u015bci o przeznaczeniu le\u015bnym. Zreszt\u0105 uwagi poczynione na gruncie brak\u00f3w dowodowych i niewykazania prawid\u0142owej kauzy czynno\u015bci prawnej zachowuj\u0105 pe\u0142n\u0105 aktualno\u015b\u0107 tak\u017ce w odniesieniu do cz\u0119\u015bci le\u015bnej przedmiotowych dzia\u0142ek. Podobnie aktualna na gruncie art. 37b ustawy o lasach by\u0142aby wyk\u0142adnia prawa nabycia dokonana na gruncie art. 4 ust. 5 u.k.u.r., nawet gdyby pr\u00f3bowa\u0107 „wydzieli\u0107” te cz\u0119\u015bci le\u015bne (co z uwagi na specyfik\u0119 post\u0119powania wieczystoksi\u0119gowego oczywi\u015bcie nie by\u0142o mo\u017cliwe, tym bardziej, \u017ce musia\u0142oby si\u0119 \u0142\u0105czy\u0107 z fizycznym podzia\u0142em ka\u017cdej z dzia\u0142ek ewidencyjnych i wydzieleniem z niej cz\u0119\u015bci le\u015bnej przed sporz\u0105dzeniem przedmiotowego aktu notarialnego).<\/p>\n\n\n\n Z tych przyczyn S\u0105d Okr\u0119gowy orzek\u0142 o oddaleniu apelacji na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 \u00a7 2 k.p.c. Orzeczenie o kosztach post\u0119powania apelacyjnego oparto na regulacji art. 520 \u00a7 1 k.p.c.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Prawo nabycia przez KOWR jest jednym z ogranicze\u0144 w obrocie nieruchomo\u015bciami rolnymi. W przypadku zawarcia umowy innej ni\u017c umowa sprzeda\u017cy albo dokonania jednostronnej czynno\u015bci prawnej, do zawiadomienia o tym prawie, w poprzednim stanie prawnym, zobowi\u0105zany by\u0142 nabywca gruntu (nowy w\u0142a\u015bciciel). Obecnie obowi\u0105zek ten ci\u0105\u017cy na notariuszu. Zawiadomienia nale\u017cy dokona\u0107 niezw\u0142ocznie. Po zawarciu umowy nale\u017cy z\u0142o\u017cy\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[11,19],"tags":[],"class_list":["post-4760","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-orzecznictwo","category-ukur"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4760","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4760"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4760\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5254,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4760\/revisions\/5254"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4760"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4760"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4760"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}UZASADNIENIE<\/h4>\n\n\n\n
Sentencja<\/strong><\/h5>\n\n\n\n
Uzasadnienie faktyczne<\/strong><\/h5>\n\n\n\n
Uzasadnienie prawne<\/strong><\/h5>\n\n\n\n