{"id":4891,"date":"2025-02-06T15:06:00","date_gmt":"2025-02-06T13:06:00","guid":{"rendered":"https:\/\/ukur.pl\/?p=4891"},"modified":"2026-01-20T11:14:56","modified_gmt":"2026-01-20T10:14:56","slug":"kontrowersyjny-wyrok-w-sporze-o-nieruchomosc-rolna-czyli-o-klopotach-sadu-ze-stosowaniem-ukur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/2025\/02\/06\/kontrowersyjny-wyrok-w-sporze-o-nieruchomosc-rolna-czyli-o-klopotach-sadu-ze-stosowaniem-ukur\/","title":{"rendered":"Kontrowersyjny wyrok w sporze o nieruchomo\u015b\u0107 roln\u0105 czyli o k\u0142opotach s\u0105du ze stosowaniem UKUR"},"content":{"rendered":"<h2><strong>Gdy w post\u0119powaniu s\u0105dowym oka\u017ce si\u0119, \u017ce sporna nieruchomo\u015b\u0107 ma charakter rolny, s\u0105d zobowi\u0105zany jest do weryfikacji obowi\u0105zk\u00f3w wynikaj\u0105cych z UKUR i poprawnego ich zastosowania. Niestety nie zawsze s\u0105dy poprawnie stosuj\u0105 przepisy UKUR, czego dowodem jest kontrowersyjny wyrok S\u0105du Okr\u0119gowego w Olsztynie z dnia 9 grudnia 2022 r., sygn. akt I C 750\/18.<br \/>\n<\/strong><\/h2>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Stan faktyczny<\/strong><\/p>\n<p>Stan faktyczny w sprawie by\u0142 nast\u0119puj\u0105cy. Powodowie P. N. i H. D. b\u0119d\u0105cy obywatelami niemieckimi, zlecili pozwanym J. T. i S. T. nabycie nieruchomo\u015bci na terenie Polski. W tamtym okresie, Polska nie przyst\u0105pi\u0142a jeszcze do Unii Europejskiej, a zatem obywatele niemieccy nie mogli sobie pozwoli\u0107 na swobodne nabycie nieruchomo\u015bci. W wykonaniu ustnej umowy, pozwani nabyli nieruchomo\u015b\u0107 i ustanowili na rzecz powod\u00f3w s\u0142u\u017cebno\u015b\u0107 osobist\u0105 polegaj\u0105c\u0105 na prawie korzystania z nieruchomo\u015bci nieodp\u0142atnie i na czas nieoznaczony. Umo\u017cliwi\u0142o to powodom m.in. na wzniesienie na terenie nieruchomo\u015bci gruntowej budynk\u00f3w mieszkalnych. Strony umowy postanowi\u0142y, \u017ce przeniesienie w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci nast\u0105pi, gdy stan prawny ulegnie zmianie i umo\u017cliwi na swobodniejsze nabywanie nieruchomo\u015bci rolnych przez cudzoziemc\u00f3w.<\/p>\n<p>Warto r\u00f3wnie\u017c doda\u0107, \u017ce pow\u00f3dka udzieli\u0142a \u201epo\u017cyczki\u201d na rzecz poznanego i jego ojca w kwocie po 49.000 z\u0142 na rzecz ka\u017cdego z nich \u2013 kwoty te stanowi\u0142y cen\u0119 spornej nieruchomo\u015bci i zosta\u0142y przekazane na pokrycie ceny zakupu nieruchomo\u015bci. Transakcja zosta\u0142a zabezpieczona hipotekami.<\/p>\n<h5>W zmodyfikowanym pozwie, powodowie ostatecznie za\u017c\u0105dali:<\/h5>\n<p>1) zobowi\u0105zania pozwanych do z\u0142o\u017cenia o\u015bwiadczenia woli, \u017ce dokonuj\u0105 przeniesienia prawa w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci po\u0142o\u017conej w P. o powierzchni 1.73 ha (KW (&#8230;)) w ten spos\u00f3b, by na ka\u017cdego z powod\u00f3w przeniesiony zosta\u0142 udzia\u0142 wynosz\u0105cy 1\/2 we wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci opisanej w pozwie,<\/p>\n<p>2) ewentualnie by na ka\u017cdego z powod\u00f3w zosta\u0142a przeniesiona w\u0142asno\u015b\u0107 cz\u0119\u015bci nieruchomo\u015bci o powierzchni 0,865 ha tytu\u0142em wykonania umowy zlecenia fiducjarnego nabycia nieruchomo\u015bci, okre\u015blonej przez bieg\u0142ego geodet\u0119,<\/p>\n<p>3) ewentualnie zas\u0105dzenia od pozwanych solidarnie na rzecz powod\u00f3w kwot: 98.000 z\u0142 &#8211; z tytu\u0142u zwrotu po\u017cyczki albo bezpodstawnego wzbogacenia i 617.700 z\u0142 &#8211; z tytu\u0142u niewykonania umowy zlecenia fiducjarnego nabycia nieruchomo\u015bci albo zwrotu \u015brodk\u00f3w uzyskanych w ramach zlecenia fiducjarnego nabycia nieruchomo\u015bci albo nak\u0142ad\u00f3w poniesionych na sporn\u0105 nieruchomo\u015b\u0107 albo bezpodstawnego wzbogacenia w przypadku uznania, \u017ce umowa zlecenia nie zosta\u0142a zawarta lub jest niewa\u017cna.<\/p>\n<p><strong>Jakie by\u0142o stanowisko S\u0105du?<\/strong><\/p>\n<p>S\u0105d Okr\u0119gowy w Olsztynie wyrokiem z dnia 9 grudnia 2022 r. zobowi\u0105za\u0142 pozwanych, <strong>pod warunkiem nieskorzystania przez KOWR z okre\u015blonego w art. 4 ust. 1 pkt 3 UKUR prawa nabycia <\/strong>ni\u017cej opisanej nieruchomo\u015bci S. T. i J. T. do z\u0142o\u017cenia powodom o\u015bwiadczenia woli, \u017ce dokonuj\u0105 przeniesienia na powod\u00f3w: P. N. i H. D. prawa w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci, w ten spos\u00f3b, aby:<\/p>\n<p>&#8211; na rzecz powoda P. N. przeniesiony zosta\u0142 udzia\u0142 wynosz\u0105cy 1\/2 we wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci tej nieruchomo\u015bci wraz z odpowiednim udzia\u0142em w budynkach mieszkalnych i gospodarczych,<\/p>\n<p>&#8211; na rzecz pow\u00f3dki H. D. przeniesiony zosta\u0142 udzia\u0142 wynosz\u0105cy 1\/2 we wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci tej nieruchomo\u015bci wraz z odpowiednim udzia\u0142em w budynkach mieszkalnych i gospodarczych.<\/p>\n<p>S\u0105d uzna\u0142, \u017ce sporna nieruchomo\u015b\u0107 ma charakter rolny w rozumieniu UKUR \u2013 jej powierzchnia wynosi powy\u017cej 0,3 ha, ponadto nieruchomo\u015b\u0107 spe\u0142nia definicj\u0119 gospodarstwa rolnego. S\u0105d podj\u0105\u0142 wi\u0119c pr\u00f3b\u0119 zastosowania przepis\u00f3w UKUR, odnosz\u0105c si\u0119 bezpo\u015brednio do prawa nabycia przys\u0142uguj\u0105ce KOWR. Tylko czy s\u0142usznie?<\/p>\n<h4><strong>Czy S\u0105d mia\u0142 racj\u0119?<\/strong><\/h4>\n<p>Nie b\u0119d\u0119 szczeg\u00f3lnie skupia\u0107 si\u0119 na cywilistycznych kwestiach zwi\u0105zanych z orzeczeniem s\u0105du stwierdzaj\u0105cym obowi\u0105zek danej osoby do z\u0142o\u017cenia o\u015bwiadczenia woli w trybie art. 64 KC, poniewa\u017c A. Bieranowski szczeg\u00f3\u0142owo om\u00f3wi\u0142 ten temat w swojej glosie. W moim opracowaniu skoncentruj\u0119 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na b\u0142\u0119dnym zastosowaniu UKUR przez S\u0105d.<\/p>\n<p>S\u0105d, na podstawie m.in. opinii bieg\u0142ego s\u0105dowego z zakresu geodezji, zakwalifikowa\u0142 sporn\u0105 nieruchomo\u015b\u0107 jako nieruchomo\u015b\u0107 roln\u0105 w rozumieniu UKUR. Zaktualizowa\u0142o to zatem obowi\u0105zek zastosowania przez niego przepis\u00f3w UKUR. W omawianym orzeczeniu, S\u0105d zastosowa\u0142 je niestety bardzo wybi\u00f3rczo. Zacznijmy wi\u0119c mo\u017ce od pocz\u0105tku.<\/p>\n<p>Zgodnie z art. 2a ust. 1 UKUR nieruchomo\u015bci rolne mog\u0105 by\u0107 nabywane wy\u0142\u0105cznie przez rolnik\u00f3w indywidualnych, z wyj\u0105tkami wskazanymi w ustawie. Przyjmuj\u0105c wi\u0119c, \u017ce s\u0105d mo\u017ce doprowadzi\u0107 do skutecznego zawarcia umowy przeniesienia w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci, zobowi\u0105zany jest zbada\u0107, czy powodowie (nabywcy):<\/p>\n<ul>\n<li>s\u0105 uznawani za rolnik\u00f3w indywidualnych w rozumieniu UKUR, ewentualnie<\/li>\n<li>czy legitymuj\u0105 si\u0119 decyzj\u0105 Dyrektora Generalnego KOWR zezwalaj\u0105c\u0105 na nabycie spornej nieruchomo\u015bci rolnej, ewentualnie<\/li>\n<li>czy zachodz\u0105 wy\u0142\u0105czania przewidziane w UKUR (osoba bliska itd.).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Je\u017celi s\u0105d dojdzie do przekonania, \u017ce powodowie nie spe\u0142niaj\u0105 powy\u017cszych wymaga\u0144, powinien oddali\u0107 pow\u00f3dztwo (tak: T. Czech). S\u0105d natomiast nie uczyni\u0142 ani jednego, ani drugiego, bezpo\u015brednio przechodz\u0105c do analizy prawa nabycia. Jednak tutaj S\u0105d poczyni\u0142 powa\u017cny b\u0142\u0105d. Jaki?<\/p>\n<p>Dla przypomnienia \u2013 S\u0105d zobowi\u0105za\u0142 pozwanych do z\u0142o\u017cenia o\u015bwiadczenia woli, <strong>pod warunkiem nieskorzystania przez KOWR z prawa nabycia.<\/strong> I ten dopisek \u201epod warunkiem\u201d. Co jest z nim nie tak?<\/p>\n<p>Ot\u00f3\u017c, aby KOWR m\u00f3g\u0142 skutecznie skorzysta\u0107 z prawa nabycia, musi doj\u015b\u0107 do bezwarunkowego przeniesienia nieruchomo\u015bci rolnej na rzecz nabywcy. Dopiero wtedy aktualizuje si\u0119 prawo nabycia przys\u0142uguj\u0105ce KOWR. Natomiast warunkowe przeniesienie w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci ma miejsce wy\u0142\u0105cznie przy prawie pierwokupu. S\u0105d zatem b\u0142\u0119dnie po\u0142\u0105czy\u0142 ze sob\u0105 instytucj\u0119 nabycia wraz z instytucj\u0105 pierwokupu, uniemo\u017cliwiaj\u0105c tym samym, po uprawomocnieniu si\u0119 wyroku, skuteczne nabycie nieruchomo\u015bci przez powod\u00f3w (nabywc\u00f3w). Warunek zawarty w orzeczeniu nie mo\u017ce si\u0119 zi\u015bci\u0107.<\/p>\n<h4><strong>Podsumowanie<\/strong><\/h4>\n<p>UKUR wywo\u0142uje liczne trudno\u015bci interpretacyjne, co jak wida\u0107, stanowi wyzwanie r\u00f3wnie\u017c dla samych s\u0105d\u00f3w. Mimo \u017ce wyrok jest oznaczony jako prawomocny w Portalu Orzecze\u0144 S\u0105d\u00f3w Powszechnych, nie m\u00f3g\u0142 skutecznie doprowadzi\u0107 do przeniesienia w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci rolnej na powod\u00f3w. Orzeczenie powinno by\u0107 przestrog\u0105 dla s\u0105d\u00f3w, jak nie nale\u017cy stosowa\u0107 UKUR.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/strong><\/p>\n<p>Ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego (Dz. U. 2024 r. poz. 423)<\/p>\n<ol>\n<li>Czech [w:] Kszta\u0142towanie ustroju rolnego. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2024, art. 2(a)<\/li>\n<li>Bieranowski, S\u0105dowa realizacja roszczenia o przeniesienie w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci rolnej na mandanta a prawo nabycia. Glosa do wyroku S\u0105du Okr\u0119gowego w Olsztynie \u2013 I Wydzia\u0142 Cywilny z 9.12.2022 r., I C 750\/18, Rejent, nr 5(385), s. 65-81<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h5>Pe\u0142n\u0105 tre\u015b\u0107 postanowienia wraz z uzasadnienia umieszczamy poni\u017cej.<\/h5>\n<p><em><strong>Sk\u0142ad orzekaj\u0105cy<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em>Przewodnicz\u0105cy: S\u0119dzia Rafa\u0142 Kubicki.<\/em><\/p>\n<p><em><strong>Sentencja<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em>S\u0105d Okr\u0119gowy w Olsztynie I Wydzia\u0142 Cywilny po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2022 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym<\/em><\/p>\n<p><em>w trybie art. 15 zzs2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczeg\u00f3lnych rozwi\u0105zaniach zwi\u0105zanych<\/em><\/p>\n<p><em>z zapobieganiem, przeciwdzia\u0142aniem i zwalczaniem (&#8230;)19, innych chor\u00f3b zaka\u017anych oraz wywo\u0142anych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, 567, 568 i 695) sprawy z pow\u00f3dztwa P. N. i H. D. przeciwko S. T., J. T. o zobowi\u0105zanie do z\u0142o\u017cenia o\u015bwiadczenia woli, ewentualnie o zap\u0142at\u0119<\/em><\/p>\n<ol>\n<li><em>pod warunkiem nieskorzystania przez Krajowy O\u015brodek (&#8230;) z okre\u015blonego w\u00a0art. 4 ust. 1 pkt 3\u00a0ustawy o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego (tekst jednolity z dnia 13 stycznia 2022 r., Dz. U. z 2022 r. poz. 461) prawa nabycia ni\u017cej opisanej nieruchomo\u015bci zobowi\u0105zuje pozwanych: S. T. i J. T. do z\u0142o\u017cenia powodom o\u015bwiadczenia woli, \u017ce dokonuj\u0105 przeniesienia na powod\u00f3w: P. N. i H. D. prawa w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci po\u0142o\u017conej pod adresem (&#8230;) w obr\u0119bie 13 &#8211; P. (Gmina M., powiat (&#8230;)) stanowi\u0105cej dzia\u0142k\u0119 geodezyjn\u0105 o numerze (&#8230;) o powierzchni 1,73 ha, dla kt\u00f3rej prowadzona jest ksi\u0119ga wieczysta KW Nr (&#8230;) &#8211; w ten spos\u00f3b, aby:<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p><em>&#8211; na rzecz powoda P. N. przeniesiony zosta\u0142 udzia\u0142 wynosz\u0105cy<\/em><\/p>\n<p><em>1\/2 we wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci tej nieruchomo\u015bci wraz z odpowiednim udzia\u0142em w budynkach mieszkalnych i gospodarczych,<\/em><\/p>\n<p><em>&#8211; na rzecz pow\u00f3dki H. D. przeniesiony zosta\u0142 udzia\u0142 wynosz\u0105cy 1\/2 we wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci tej nieruchomo\u015bci wraz z odpowiednim udzia\u0142em w budynkach mieszkalnych i gospodarczych,<\/em><\/p>\n<ol>\n<li><em>oddala pow\u00f3dztwo w pozosta\u0142ej cz\u0119\u015bci,<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p><em>III. zas\u0105dza od pozwanych: S. T. i J. T. na rzecz powod\u00f3w: P. N. i H. D. kwot\u0119 16.781,05 z\u0142 tytu\u0142em zwrotu koszt\u00f3w procesu z ustawowymi odsetkami za op\u00f3\u017anienie za okres od dnia uprawomocnienia si\u0119 tego orzeczenia o kosztach procesu do dnia zap\u0142aty,<\/em><\/p>\n<ol>\n<li><em>nakazuje \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 od pozwanych: S. T. i J. T. na rzecz Skarbu Pa\u0144stwa (S\u0105d Okr\u0119gowy w Olsztynie) kwot\u0119 288,51 z\u0142 tytu\u0142em poniesionych tymczasowo przez Skarb Pa\u0144stwa wydatk\u00f3w s\u0105dowych.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p><em><strong>Uzasadnienie faktyczne<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em>Powodowie: P. N. i H. D. (obywatele niemieccy, w zwi\u0105zku partnerskim) wnie\u015bli w pozwie o zobowi\u0105zanie pozwanych ma\u0142\u017conk\u00f3w: J. i S. T. do z\u0142o\u017cenia o\u015bwiadczenia woli, \u017ce dokonuj\u0105 przeniesienia prawa w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci po\u0142o\u017conej w P. (nr geod. (&#8230;)) o powierzchni 1.73 ha (KW (&#8230;)) w ten spos\u00f3b, by na ka\u017cdego z powod\u00f3w przeniesiony zosta\u0142 udzia\u0142 wynosz\u0105cy 1\/2 o powierzchni 0,865 ha, a ponadto o zas\u0105dzenie od pozwanych na rzecz powod\u00f3w kwoty 75.000 z\u0142 &#8222;jako cz\u0119\u015bci \u015brodk\u00f3w z tytu\u0142u niewykonania umowy zlecenia fiducjarnego nabycia nieruchomo\u015bci&#8221;. Pozew wniesiono 11 grudnia 2018 r.<\/em><\/p>\n<p><em>Pismem procesowym z 5 lutego 2019 r. (k. 74) powodowie rozszerzyli drugie z \u017c\u0105da\u0144 w ten spos\u00f3b, \u017ce za\u017c\u0105dali zas\u0105dzenia solidarnie od pozwanych na rzecz powod\u00f3w kwoty 98.000 z\u0142 tytu\u0142em &#8222;niewykonania umowy zlecenia fiducjarnego nabycia nieruchomo\u015bci&#8221; z ustawowymi odsetkami za op\u00f3\u017anienie za okres od 1 kwietnia 2017 r. do dnia zap\u0142aty.<\/em><\/p>\n<p><em>Pismem procesowym z 13 stycznia 2020 r. (k. 184-185) powodowie dokonali kolejnej modyfikacji pow\u00f3dztwa, polegaj\u0105cej na tym, \u017ce za\u017c\u0105dali:<\/em><\/p>\n<p><em>1) zobowi\u0105zania pozwanych do z\u0142o\u017cenia o\u015bwiadczenia woli, \u017ce dokonuj\u0105 przeniesienia prawa w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci po\u0142o\u017conej w P. o powierzchni 1.73 ha (KW (&#8230;)) w ten spos\u00f3b, by na ka\u017cdego z powod\u00f3w przeniesiony zosta\u0142 udzia\u0142 wynosz\u0105cy 1\/2 we wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci opisanej w pozwie,<\/em><\/p>\n<p><em>2) ewentualnie by na ka\u017cdego z powod\u00f3w zosta\u0142a przeniesiona w\u0142asno\u015b\u0107 cz\u0119\u015bci nieruchomo\u015bci o powierzchni 0,865 ha tytu\u0142em wykonania umowy zlecenia fiducjarnego nabycia nieruchomo\u015bci, okre\u015blonej przez bieg\u0142ego geodet\u0119,<\/em><\/p>\n<p><em>3) ewentualnie zas\u0105dzenia od pozwanych solidarnie na rzecz powod\u00f3w kwot: 98.000 z\u0142 &#8211; z tytu\u0142u zwrotu po\u017cyczki albo bezpodstawnego wzbogacenia i 617.700 z\u0142 &#8211; z tytu\u0142u niewykonania umowy zlecenia fiducjarnego nabycia nieruchomo\u015bci albo zwrotu \u015brodk\u00f3w uzyskanych w ramach zlecenia fiducjarnego nabycia nieruchomo\u015bci albo nak\u0142ad\u00f3w poniesionych na sporn\u0105 nieruchomo\u015b\u0107 albo bezpodstawnego wzbogacenia w przypadku uznania, \u017ce umowa zlecenia nie zosta\u0142a zawarta lub jest niewa\u017cna.<\/em><\/p>\n<p><em>Powodowie podj\u0119li jeszcze jedn\u0105 pr\u00f3b\u0119 modyfikacji pow\u00f3dztwa (pismem procesowym z 13 wrze\u015bnia 2022 r. &#8211; k. 599), ale nieskuteczn\u0105 &#8211; pismo to zosta\u0142o zwr\u00f3cone zarz\u0105dzeniem z 2 listopada 2022 r. (k. 613) i nie zosta\u0142o wniesione ponownie do zamkni\u0119cia rozprawy.<\/em><\/p>\n<p><em>W uzasadnieniu powodowie wskazali, \u017ce jako cudzoziemcy niemog\u0105cy w\u00f3wczas naby\u0107 spornej nieruchomo\u015bci zlecili to pozwanym w drodze fiducjarnego nabycia nieruchomo\u015bci. Pozwani, wykonuj\u0105c t\u0119 umow\u0119, nabyli nieruchomo\u015b\u0107 i ustanowili na rzecz powod\u00f3w s\u0142u\u017cebno\u015b\u0107 osobist\u0105 polegaj\u0105c\u0105 na prawie korzystania z nieruchomo\u015bci nieodp\u0142atnie i na czas nieoznaczony. Powodowie od lat korzystaj\u0105 z nieruchomo\u015bci jak wy\u0142\u0105czni w\u0142a\u015bciciele oraz czyni\u0105 na nieruchomo\u015bci nak\u0142ady, polegaj\u0105ce g\u0142\u00f3wnie na wzniesieniu budynk\u00f3w mieszkalnych i towarzysz\u0105cych. Ponadto pow\u00f3dka w dniu 5 czerwca 2003 r. udzieli\u0142a pozwanemu i jego ojcu po\u017cyczek w kwotach po 49.000 z\u0142, kt\u00f3re zosta\u0142y zabezpieczone hipotekami. Po\u017cyczki te stanowi\u0142y w istocie cen\u0119 spornej nieruchomo\u015bci gruntowej. Powodowie wskazali te\u017c, \u017ce w dokumencie z 17 marca 2009 r. pozwani potwierdzili wol\u0119 zbycia nieruchomo\u015bci. Powodowie stwierdzili ponadto, \u017ce sporna nieruchomo\u015b\u0107 nie jest nieruchomo\u015bci\u0105 roln\u0105 wobec jej wykorzystywania bez prowadzenia jakiejkolwiek dzia\u0142alno\u015bci rolniczej. Gdyby jednak uzna\u0107, \u017ce ma ona charakter rolny, mo\u017ce j\u0105 naby\u0107 osoba nieb\u0119d\u0105ca rolnikiem pod warunkiem, \u017ce (&#8230;) (obecnie: Krajowy O\u015brodek (&#8230;)) nie wykona prawa wykupu.<\/em><\/p>\n<p><em>Odpowiadaj\u0105c na pozew, pozwani wnie\u015bli o oddalenie pow\u00f3dztwa w ca\u0142o\u015bci, zarzucaj\u0105c powodom, \u017ce:<\/em><\/p>\n<p><em>1) nie dysponuj\u0105 wymaganym do nabycia nieruchomo\u015bci w Polsce zezwoleniem w\u0142a\u015bciwego ministra,<\/em><\/p>\n<p><em>2) &#8222;pow\u00f3dka nie przekaza\u0142a pozwanemu kwoty 44.000 z\u0142 tytu\u0142em po\u017cyczki pieni\u0119dzy, gdzie E. T. zwr\u00f3ci\u0142 pow\u00f3dce kwot\u0119 wynikaj\u0105c\u0105 z umowy po\u017cyczki&#8221;,<\/em><\/p>\n<p><em>3) kwestionuj\u0105 autentyczno\u015b\u0107 o\u015bwiadczenia zobowi\u0105zuj\u0105cego do przeniesienia w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci,<\/em><\/p>\n<p><em>4) &#8222;nie spos\u00f3b wywnioskowa\u0107 z projektu umowy przedwst\u0119pnej przeniesienia przedmiotowej nieruchomo\u015bci, i\u017c dosz\u0142o do umowy zlecenia, skoro projekt umowy traktuje o sprzeda\u017cy nieruchomo\u015bci za cen\u0119&#8221;,<\/em><\/p>\n<p><em>5) wzniesienie zabudowy siedliskowej nie powoduje, \u017ce nieruchomo\u015b\u0107 zmienia przeznaczenie, i pozosta\u0142a ona roln\u0105.<\/em><\/p>\n<p><em>Uzasadniaj\u0105c, zaprzeczyli, by zakupili nieruchomo\u015b\u0107 na zlecenie powod\u00f3w &#8211; kupili we w\u0142asnym imieniu i z w\u0142asnych \u015brodk\u00f3w ponie\u015bli nak\u0142ady. Pozwany &#8222;nie otrzyma\u0142 od powod\u00f3w kwoty 44.100 z\u0142 i w tym zakresie pow\u00f3dka pozostaje w zw\u0142oce&#8221;, jednocze\u015bnie &#8222;E. T. zwr\u00f3ci\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 po\u017cyczki&#8221;, co \u015bwiadczy o tym, \u017ce umowa po\u017cyczki nie by\u0142a cz\u0119\u015bci\u0105 umowy zlecenia i nie dosz\u0142o do zlecenia fiducjarnego. Pozwani ustanowili s\u0142u\u017cebno\u015b\u0107 na rzecz powod\u00f3w, ale w dow\u00f3d wdzi\u0119czno\u015bci za po\u017cyczk\u0119 na rzecz pozwanego i w wyniku za\u017cy\u0142ych stosunk\u00f3w. Pozwani liczyli na to, \u017ce powodowie b\u0119d\u0105 korzysta\u0107 z nieruchomo\u015bci tylko sezonowo w czasie wypoczynku.<\/em><\/p>\n<p><em>Pismem procesowym z 16 stycznia 2020 r. (k. 403), odpowiadaj\u0105c na rozszerzenie pow\u00f3dztwa, pozwani ponadto podnie\u015bli zarzut przedawnienia roszcze\u0144 powod\u00f3w, wskazuj\u0105c, \u017ce od 2003 r. min\u0119\u0142o do wniesienia pow\u00f3dztwa ponad 15 lat, powodowie w tym czasie nie \u017c\u0105dali przeniesienia w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci ani nie podj\u0119li w 2003 r. krok\u00f3w administracyjnoprawnych w kierunku uzyskania zezwolenia na nabycie nieruchomo\u015bci. Od 1 maja 2004 r. powodowie, b\u0119d\u0105cy obywatelami pa\u0144stwa cz\u0142onkowskiego UE mogli naby\u0107 nieruchomo\u015b\u0107 bez zezwolenia, Fakty istotne dla rozstrzygni\u0119cia W dniu 5 czerwca 2003 r. w G. w kancelarii notarialnej podpisane zosta\u0142y dwa osobne dokumenty zawieraj\u0105ce umowy w formie pisemnej z podpisami notarialnie po\u015bwiadczonymi: W pierwszej umowie &#8211; przedwst\u0119pnej sprzeda\u017cy &#8211; M. i M. K. zobowi\u0105zali si\u0119 sprzeda\u0107 E. i G. T. (1) udzia\u0142 1\/2 za cen\u0119 49.000 z\u0142, a S. i J. T. dalszy udzia\u0142 1\/2 za cen\u0119 49.000 z\u0142 &#8211; we wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci zabudowanej o powierzchni 1,73 ha (nr geod. 140) po\u0142o\u017conej w P., a kupuj\u0105cy zobowi\u0105zali si\u0119 tak oznaczon\u0105 nieruchomo\u015b\u0107 kupi\u0107. E. i G. T. (1) wp\u0142acili sprzedawcom zadatek 4.900 z\u0142. S. i J. T. wp\u0142acili zadatek w tej samej wysoko\u015bci. Termin zawarcia umowy przyrzeczonej okre\u015blono na 26.06,2003 r.<\/em><\/p>\n<p><em>W drugiej umowie &#8211; zatytu\u0142owanej umow\u0105 po\u017cyczki &#8211; H. D. (po\u017cyczkodawca) zawar\u0142a E. T. i S. T. (po\u017cyczkobiorcami) umow\u0119 po\u017cyczki tej tre\u015bci, \u017ce udziela im po\u017cyczek w kwotach po 49.000 z\u0142, a oni je przyjmuj\u0105 i potwierdzaj\u0105 odbi\u00f3r przedmiotu po\u017cyczek w kwotach po 4.900 z\u0142, za\u015b pozosta\u0142e cz\u0119\u015bci kwot po\u017cyczki po 44.100 z\u0142 zostan\u0105 im wyp\u0142acone do 26 czerwca 2003 r., po czym zwr\u00f3cone po\u017cyczkodawcy do 5 czerwca 2009 r. bez oprocentowania.<\/em><\/p>\n<p><em>W dniu 26 czerwca 2003 r. w G. w kancelarii notariusza J. C. aktem notarialnym Rep. A (&#8230;) M. i M. K. zawarli z E. T., S. T. i J. T. umow\u0119 sprzeda\u017cy tej tre\u015bci, \u017ce sprzedaj\u0105 E. T. udzia\u0142 1\/2 za cen\u0119 49.000 z\u0142, a S. i J. T. dalszy udzia\u0142 1\/2 za cen\u0119 49.000 z\u0142 &#8211; we wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci zabudowanej domem mieszkalnym i stodo\u0142\u0105 o powierzchni 1,73 ha (nr geod. 140) po\u0142o\u017conej w P., a kupuj\u0105cy o\u015bwiadczyli, \u017ce udzia\u0142y te kupuj\u0105 (E. T. z maj\u0105tku obj\u0119tego wsp\u00f3lno\u015bci\u0105 ma\u0142\u017ce\u0144sk\u0105 z G. T. (1)) z przeznaczeniem na cele rolne. Ceny sprzeda\u017cy strony okre\u015bli\u0142y jako uiszczone przed tym aktem. Rozwini\u0119ciem tej kwestii by\u0142 \u00a7 5, zgodnie z kt\u00f3rym kupuj\u0105cy okazali umow\u0119 po\u017cyczki zawart\u0105 5 czerwca 2003 r. zawart\u0105 przez kupuj\u0105cych z H. D., z kt\u00f3rej wynika\u0142o, \u017ce udzieli\u0142a ona kupuj\u0105cym po\u017cyczek w kwotach po 49.000 z\u0142. E. T. o\u015bwiadczy\u0142 jednocze\u015bnie, \u017ce ustanawia na udziale 1\/2 cz\u0119\u015bci w nabywanej nieruchomo\u015bci hipotek\u0119 umown\u0105 zwyk\u0142\u0105 w kwocie 49.000 z\u0142 na rzecz H. D. celem zabezpieczenia sp\u0142aty po\u017cyczki. Analogiczne o\u015bwiadczenie o ustanowieniu hipoteki z\u0142o\u017cyli w tym samym akcie S. T. i J. T. Do ksi\u0119gi wieczystej wpisani zostali nast\u0119pnie jako wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bciciele spornej nieruchomo\u015bci: E. i G. T. (1) &#8211; do 1\/2 cz\u0119\u015bci oraz S. i J. T. &#8211; r\u00f3wnie\u017c do 1\/2 cz\u0119\u015bci oraz dwie hipoteki (na obu udzia\u0142ach we wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci) w kwotach po 49.000 z\u0142 na rzecz H. D. z tytu\u0142u sp\u0142aty udzielonej po\u017cyczki.<\/em><\/p>\n<p><em>dow\u00f3d: umowa przedwst\u0119pna sprzeda\u017cy, umowa po\u017cyczki, umowa sprzeda\u017cy k. 19-25, zawiadomienie wieczystoksi\u0119gowe z 11 wrze\u015bnia 2003 r.<\/em><\/p>\n<p><em>W dniu 5 pa\u017adziernika 2004 r. w M. w kancelarii notariusza T. S. aktem notarialnym Rep. A (&#8230;) E. T. (dzia\u0142aj\u0105cy w imieniu w\u0142asnym i jako pe\u0142nomocnik \u017cony G. T. (1)), S. T. i J. T. oraz P. N. i H. D. zawarli umow\u0119 ustanowienia s\u0142u\u017cebno\u015bci osobistej tej tre\u015bci, \u017ce pierwsi czworo &#8211; jako wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bciciele nieruchomo\u015bci po\u0142o\u017conej w P. &#8211; numer dzia\u0142ki (&#8230;) o powierzchni 1,73 ha ustanowili nieodp\u0142atnie i na czas nieoznaczony s\u0142u\u017cebno\u015bci osobiste polegaj\u0105ce na prawie wy\u0142\u0105cznego korzystania przez uprawnionych P. N. i H. D. z ca\u0142ej nieruchomo\u015bci. Podobn\u0105 umow\u0119 te same osoby zawar\u0142y ju\u017c blisko rok wcze\u015bniej &#8211; 30 wrze\u015bnia 2003 r., lecz w\u00f3wczas w zwyk\u0142ej formie pisemnej, z tym \u017ce w niej opisany by\u0142 szczeg\u00f3\u0142owiej zakres uprawnie\u0144 wynikaj\u0105cych ze s\u0142u\u017cebno\u015bci: prawo korzystania z budynk\u00f3w, przygotowywania posi\u0142k\u00f3w, przechowywania rzeczy osobistych, pojazd\u00f3w, \u017cywno\u015bci, p\u0142od\u00f3w rolnych, zapas\u00f3w zb\u00f3\u017c, sadzonek, nawoz\u00f3w, maszyn rolniczych i narz\u0119dzi, prawo instalowania wszelkich niezb\u0119dnych urz\u0105dze\u0144 sanitarnych oraz urz\u0105dze\u0144 gospodarstwa domowego, wnoszenia i korzystania z w\u0142asnych mebli, przyjmowania go\u015bci i samodzielnego planowania sposobu zagospodarowania nieruchomo\u015bci gruntowych. Umowa pisemna przewidywa\u0142a te\u017c prawo pierwokupu przys\u0142uguj\u0105ce uprawnionym do s\u0142u\u017cebno\u015bci za kwot\u0119, za jak\u0105 w\u0142a\u015bciciele nabyli j\u0105 od swoich poprzednik\u00f3w prawnych, a ponadto &#8211; w razie zmiany przepis\u00f3w w wyniku wst\u0105pienia Polski do Unii Europejskiej &#8211; uprawnieni b\u0119d\u0105 mogli \u017c\u0105da\u0107 przeniesienia na nich w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci w zwi\u0105zku z uzyskaniem karty sta\u0142ego pobytu lub z nieprzerwan\u0105 upraw\u0105 ziemi rolnej.<\/em><\/p>\n<p><em>dow\u00f3d: umowy ustanowienia s\u0142u\u017cebno\u015bci k. 27-36<\/em><\/p>\n<p><em>W dniu 29 listopada 2007 r. w M. w kancelarii notariusza T. S. aktem notarialnym Rep. A (&#8230;) E. T., G. T. (1), S. T. i J. T. zawarli umow\u0119 darowizny tej tre\u015bci, \u017ce E. T. i G. T. (1) sw\u00f3j udzia\u0142 we wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci po\u0142o\u017conej w P. &#8211; numer dzia\u0142ki (&#8230;) o powierzchni 1,73 ha darowali S. T. i J. T. dow\u00f3d: umowy darowizny k. 37-38<\/em><\/p>\n<p><em>W dniu 17 marca 2009 r. S. T. i J. T. podpisali dokument zatytu\u0142owany &#8222;O\u015bwiadczenie zobowi\u0105zuj\u0105ce&#8221; tej tre\u015bci, \u017ce jako w\u0142a\u015bciciele nieruchomo\u015bci po\u0142o\u017conej w (&#8230;) &#8211; numer dzia\u0142ki (&#8230;) o powierzchni 1,73 ha, zamieszkali pod innym adresem (P. 47A) &#8222;kiedy R. D. i P. N. (ewentualnie w r\u00f3\u017cnym czasie) b\u0119d\u0105 mogli nabywa\u0107 w spos\u00f3b nieograniczony na w\u0142asno\u015b\u0107 nieruchomo\u015bci gruntowe i domy w Polsce, zawnioskujemy niezw\u0142ocznie o przepisanie nieruchomo\u015bci gruntowej (&#8230;) wraz z jej zabudow\u0105 w ksi\u0119dze wieczystej na R. D. i P. N.&#8221;.<\/em><\/p>\n<p><em>dow\u00f3d: uwierzytelnione t\u0142umaczenie z j\u0119zyka niemieckiego k. 39, uwierzytelniony przez adwokata odpis oryginalnej wersji niemieckoj\u0119zycznej o\u015bwiadczenia k. 118<\/em><\/p>\n<p><em>W sierpniu 2015 r. pozwani wyjechali z zamiarem sta\u0142ego pobytu do Stan\u00f3w Zjednoczonych Ameryki. Powodowie wyst\u0105pili przeciwko pozwanym z wnioskiem o zawezwanie do pr\u00f3by ugodowej z 21 grudnia 2016 r. w sprawie przeniesienia w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci pod adresem: (&#8230;). Do ugody nie dosz\u0142o wskutek niestawiennictwa zawezwanych.<\/em><\/p>\n<p><em>dow\u00f3d: pismo procesowe adw. M. D. do SR w (&#8230;)- I Co (&#8230;)- k. 46, zawezwanie do pr\u00f3by ugodowej k. 48-51, protok\u00f3\u0142 posiedzenia pojednawczego k. 52<\/em><\/p>\n<p><em>Pozwani s\u0105 nadal jedynymi wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielami spornej nieruchomo\u015bci.<\/em><\/p>\n<p><em>dow\u00f3d: wydruk tre\u015bci ksi\u0119gi wieczystej KW Nr (&#8230;) &#8211; k. 55-62<\/em><\/p>\n<p><em>Bezspornie powodowie nie dysponuj\u0105 zezwoleniem na nabycie spornej nieruchomo\u015bci wydanym zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o nabywaniu nieruchomo\u015bci przez cudzoziemc\u00f3w.<\/em><\/p>\n<p><em>Okoliczno\u015bci powstania tych dokument\u00f3w by\u0142y nast\u0119puj\u0105ce. W roku 2002 powodowie przyjechali z Niemiec do M. i szukali pokoju, w kt\u00f3rym mo\u017cna b\u0119dzie przenocowa\u0107 z psem. W hotelu polecono im E. i S. T. z P. i zawieziono ich do nich. Powodowie zaprzyja\u017anili si\u0119 z S. T., kt\u00f3ry m\u00f3wi\u0142 po niemiecku. J. T. poznali 2-3 lata p\u00f3\u017aniej. Za pierwszym razem go\u015bcili u nich 10 dni, a p\u00f3\u017aniej wr\u00f3cili do Niemiec. Ponownie przyjechali do pa\u0144stwa T. w maju nast\u0119pnego roku, ale w mi\u0119dzyczasie wymieniali korespondencj\u0119. Do pierwszych um\u00f3w ustnych dosz\u0142o w maju 2003 r. Powodowie um\u00f3wili si\u0119 z S. T., \u017ce ten rozejrzy dla powod\u00f3w za jakim\u015b domem pod lasem, w jakim\u015b \u0142adnym miejscu, gdzie powodowie b\u0119d\u0105 mogli zamieszka\u0107 na staro\u015b\u0107. Pomi\u0119dzy pierwszym, a drugim pobytem powod\u00f3w w Polsce S. T. znalaz\u0142 powodom dost\u0119pn\u0105 na sprzeda\u017c konkretn\u0105 dzia\u0142k\u0119 w P. (sporn\u0105 w tej sprawie). By\u0142a to dzia\u0142ka zabudowana, by\u0142a tam szopa i ma\u0142y domek mieszkalny, kt\u00f3ry nast\u0119pnie zosta\u0142 zburzony. Powodowie wyrazili ch\u0119\u0107 zakupu nieruchomo\u015bci, ale zdawali sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce w obecnym w\u00f3wczas stanie prawnym nie mog\u0105 dokona\u0107 zakupu jako cudzoziemcy. W 2003 r. um\u00f3wili si\u0119 wi\u0119c z E. i S. T., \u017ce dadz\u0105 im pieni\u0105dze na cen\u0119 zakupu, a oni dokonaj\u0105 zakupu, a nast\u0119pnie nieodp\u0142atnie przenios\u0105 nieruchomo\u015b\u0107 na powod\u00f3w, gdy zaistnieje taka prawna mo\u017cliwo\u015b\u0107. Dzia\u0142ka mia\u0142a kosztowa\u0107 98.000 z\u0142. Poniewa\u017c by\u0142a ograniczona kwota, kt\u00f3r\u0105 powodowie mogli codziennie wybra\u0107 z bankomatu, sukcesywnie wyp\u0142acali, a\u017c uzbierali 9.800 z\u0142 i wr\u0119czyli je S. i E. Suma ta to dwukrotno\u015b\u0107 kwoty 4.900 z\u0142, kt\u00f3r\u0105 zgodnie z &#8222;umow\u0105 po\u017cyczki&#8221; z 5 czerwca 2003 r. powodowie wr\u0119czyli po\u017cyczkobiorcom. Reszt\u0119 kwot wynikaj\u0105cych z &#8222;umowy po\u017cyczki&#8221; powodowie jeszcze w 2003 r. przelali na konto bankowe E. &#8211; siostry S. T., kt\u00f3ra mieszka\u0142a w Niemczech, kt\u00f3ra kilka dni p\u00f3\u017aniej pojecha\u0142a do Polski i przekaza\u0142a te pieni\u0105dze po\u017cyczkobiorcom. Nast\u0119pnie powodowie zlecili S. T. wzniesienie na tej dzia\u0142ce istniej\u0105cych do dzi\u015b budynk\u00f3w, za co otrzymywa\u0142 od powod\u00f3w (przebywaj\u0105cych w Niemczech) wynagrodzenie. By\u0142o tak przez 3 lata miesi\u0119cznie po 400 euro. Wszelkie koszty robocizny i materia\u0142\u00f3w zwi\u0105zane ze wzniesieniem budynk\u00f3w pochodzi\u0142y od powod\u00f3w i przekazywane by\u0142y S. T. Budowa zako\u0144czy\u0142a si\u0119 w 2008 lub 2009 r. i odt\u0105d powodowie nieprzerwanie tam mieszkaj\u0105 i korzystaj\u0105 z nieruchomo\u015bci jak wy\u0142\u0105czni w\u0142a\u015bciciele. Dopiero w 2016 r. uzgodnienia ustne zosta\u0142y zakwestionowane &#8211; w ten spos\u00f3b, \u017ce S. T. poinformowa\u0142 powod\u00f3w, \u017ce przeniesienie na ich rzecz ca\u0142ej nieruchomo\u015bci nie jest mo\u017cliwe i \u017ce mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 tylko w cz\u0119\u015bci stanowi\u0105cej 60 ar\u00f3w (po 30 ar\u00f3w na osob\u0119). Ani E. T., ani S. T. nie zwr\u00f3cili powodom w \u017cadnej cz\u0119\u015bci tego, \u017ce otrzymali od nich w ramach &#8222;umowy po\u017cyczki&#8221;.<\/em><\/p>\n<p><em>dow\u00f3d: zeznania powod\u00f3w k. 180-182<\/em><\/p>\n<p><em>Nieruchomo\u015b\u0107 sporna w tej sprawie jest nieruchomo\u015bci\u0105 roln\u0105 i spe\u0142nia definicj\u0119 gospodarstwa rolnego.<\/em><\/p>\n<p><em>dow\u00f3d: opinia bieg\u0142ego s\u0105dowego z zakresu geodezji, klasyfikacji grunt\u00f3w i rolnictwa &#8211; dra A. B. &#8211; k. 472-478<\/em><\/p>\n<p><em>\u015aredni rynkowy koszt robocizny i materia\u0142\u00f3w potrzebnych do wzniesienia wszystkich budynk\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 na spornej dzia\u0142ce wynosi 946.600 z\u0142.<\/em><\/p>\n<p><em>dow\u00f3d: opinia bieg\u0142ego s\u0105dowego z zakresu budownictwa l\u0105dowego i rzeczoznawstwa maj\u0105tkowego &#8211; D. K. &#8211; k. 546-556<\/em><\/p>\n<p><em>Rozwa\u017cania Niemal ca\u0142\u0105 inicjatyw\u0119 dowodow\u0105 w sprawie wykazali powodowie. Odpowied\u017a na pozew zawiera\u0142a niemal wy\u0142\u0105cznie argumentacj\u0119 prawn\u0105, a dowody wskazane by\u0142y tylko w trzech punktach (V-VII) i dotyczy\u0142y: opinii bieg\u0142ego na okoliczno\u015b\u0107 charakteru spornej nieruchomo\u015bci (dow\u00f3d przeprowadzony), zobowi\u0105zania powod\u00f3w do z\u0142o\u017cenia dokumentu z 17 marca 2009 r. zawieraj\u0105cego zobowi\u0105zanie pozwanych do przeniesienia w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci (powodowie z\u0142o\u017cyli w wyniku tego uwierzytelniony odpis oryginalnego niemieckoj\u0119zycznego dokumentu, do kt\u00f3rego pozwani nie kierowali ju\u017c zastrze\u017ce\u0144 &#8211; nie podwa\u017cyli w szczeg\u00f3lno\u015bci autentyczno\u015bci) oraz pokwitowania sp\u0142aty po\u017cyczki przez E. T. &#8211; dokument ten mia\u0142 zosta\u0107 z\u0142o\u017cony zgodnie z zapowiedzi\u0105 odpowiedzi na pozew przez pozwanych w p\u00f3\u017aniejszym terminie, lecz z\u0142o\u017cony nie zosta\u0142, a nawet w odpowiedzi na pozew nie zosta\u0142 opisany, z czego nie mo\u017cna wysnu\u0107 innego wniosku ni\u017c ten, \u017ce dow\u00f3d taki po prostu nie istnieje. Bior\u0105c pod uwag\u0119 fakt, \u017ce przeprowadzona opinia bieg\u0142ego na okoliczno\u015b\u0107 charakteru rolnego spornej nieruchomo\u015bci mia\u0142a niewielki wp\u0142yw na rozstrzygni\u0119cie sprawy (wp\u0142yn\u0119\u0142a tylko na dodanie do wyroku zastrze\u017ceniu o prawie Krajowego O\u015brodka (&#8230;) do wykupu nieruchomo\u015bci), nale\u017cy stwierdzi\u0107 w podsumowaniu inicjatywy dowodowej pozwanych, \u017ce by\u0142a ona \u015bladowa i niewiele znacz\u0105ca dla wyroku.<\/em><\/p>\n<p><em>S\u0105d opar\u0142 wyrok na wiarygodnych opiniach bieg\u0142ych s\u0105dowych: z zakresu geodezji, klasyfikacji grunt\u00f3w i rolnictwa &#8211; A. B. i z zakresu budownictwa l\u0105dowego i rzeczoznawstwa maj\u0105tkowego &#8211; D. K. Druga z tych opinii nie by\u0142a kwestionowana przez strony. Pierwsza za\u015b spotka\u0142a si\u0119 z pismem powod\u00f3w z 16 kwietnia 2021 r. (k. 515), zatytu\u0142owanym &#8222;zastrze\u017cenia do opinii bieg\u0142ego&#8221;, lecz wbrew tytu\u0142owi niezawieraj\u0105cym \u017cadnych zastrze\u017ce\u0144. Powodowie nie zakwestionowali \u017cadnego ustalenia ani wniosku bieg\u0142ego, a swoje pismo ograniczyli do zadania bieg\u0142emu trzech pyta\u0144, bez wyja\u015bnienia, jakie znaczenie pytania te maj\u0105 dla wniosk\u00f3w opinii. S\u0105d uzna\u0142 te pytania za nieistotne i pomin\u0105\u0142 wniosek o zasi\u0119gni\u0119cie opinii uzupe\u0142niaj\u0105cej.<\/em><\/p>\n<p><em>S\u0105d pomin\u0105\u0142 ponadto jako nieistotne wnioski powod\u00f3w o zasi\u0119gni\u0119cie opinii bieg\u0142ego geodety dla wyznaczenia po\u0142\u00f3wek nieruchomo\u015bci maj\u0105cych przypa\u015b\u0107 powodom &#8211; poniewa\u017c to powodowie, a nie bieg\u0142y winni byli wskaza\u0107 w swym \u017c\u0105daniu dotycz\u0105cym fizycznych po\u0142\u00f3wek nieruchomo\u015bci, jak powinny by\u0107 one wyznaczone i kt\u00f3remu powodowi przypa\u015b\u0107 (bieg\u0142y nie mo\u017ce zast\u0119powa\u0107 stron w formu\u0142owaniu ich twierdze\u0144 oraz \u017c\u0105da\u0144), a tak\u017ce o zasi\u0119gni\u0119cie opinii bieg\u0142ego z zakresu ksi\u0119gowo\u015bci dla ustalenia &#8222;warto\u015bci przelew\u00f3w&#8221;, poniewa\u017c do podsumowania kwot przelew\u00f3w bankowych nie jest potrzebna wiedza specjalna, nie by\u0142a to zreszt\u0105 okoliczno\u015b\u0107 istotna dla rozstrzygni\u0119cia wobec uwzgl\u0119dnienia \u017c\u0105dania g\u0142\u00f3wnego powod\u00f3w.<\/em><\/p>\n<p><em>W tej sytuacji mo\u017cna uog\u00f3lni\u0107, \u017ce stan faktyczny w sprawie zosta\u0142 ustalony na podstawie wiarygodnego materia\u0142u dowodowego przedstawionego przez powod\u00f3w, w tym na podstawie wiarygodnych zezna\u0144 powod\u00f3w, przy czym jako dowody we wcze\u015bniejszej cz\u0119\u015bci uzasadnienia zosta\u0142y wymienione tylko te dokumenty z\u0142o\u017cone przez powod\u00f3w, kt\u00f3re S\u0105d uzna\u0142 za istotne dla sprawy &#8211; chodzi g\u0142\u00f3wnie o wi\u0119kszo\u015b\u0107 za\u0142\u0105cznik\u00f3w do pozwu.<\/em><\/p>\n<p><em>\u015awiadkowie: E. T. i G. T. (2) (poprzednio: T.) jako rodzice pozwanego i te\u015bciowie pozwanej odm\u00f3wili sk\u0142adania zezna\u0144 (protok\u00f3\u0142 rozprawy k. 179). S\u0105d dopu\u015bci\u0142 dow\u00f3d z przes\u0142uchania stron, za aprobat\u0105 pe\u0142nomocnik\u00f3w stron organizuj\u0105c ten dow\u00f3d w ten spos\u00f3b, \u017ce przes\u0142uchanie powod\u00f3w nast\u0105pi\u0142o bezpo\u015brednio na rozprawie (zeznania ich by\u0142y t\u0142umaczone przez t\u0142umacza przysi\u0119g\u0142ego j\u0119zyka niemieckiego), za\u015b przes\u0142uchanie pozwanych (przebywaj\u0105cych stale w Stanach Zjednoczonych Ameryki) mia\u0142o odby\u0107 si\u0119 pisemnie, jednak pozwani nie z\u0142o\u017cyli pisemnych zezna\u0144 mimo zakre\u015blenia im terminu 30-dniowego. Braku zezna\u0144 nie usprawiedliwili ani bezpo\u015brednio, ani poprzez reprezentuj\u0105cego ich radc\u0119 prawnego, dlatego S\u0105d ograniczy\u0142 dow\u00f3d z przes\u0142uchania stron do z\u0142o\u017conych na rozprawie wiarygodnych zezna\u0144 powod\u00f3w.<\/em><\/p>\n<p><em>Uzasadniaj\u0105c t\u0119 wiarygodno\u015b\u0107, nale\u017cy odnie\u015b\u0107 si\u0119 do stanowiska faktycznego podanego przez pozwanych &#8211; kt\u00f3re S\u0105d ocenia bardzo krytycznie, uznaj\u0105c je za nielogiczne, niekiedy wr\u0119cz absurdalne i naiwne w swej pr\u00f3bie przekonania do niego S\u0105du. Przypomnijmy: pozwani zarzucili powodom, \u017ce: &#8222;pow\u00f3dka nie przekaza\u0142a pozwanemu kwoty 44.000 z\u0142 tytu\u0142em po\u017cyczki pieni\u0119dzy, gdzie E. T. zwr\u00f3ci\u0142 pow\u00f3dce kwot\u0119 wynikaj\u0105c\u0105 z umowy po\u017cyczki&#8221;, ponadto \u017ce kwestionuj\u0105 autentyczno\u015b\u0107 o\u015bwiadczenia zobowi\u0105zuj\u0105cego do przeniesienia w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci Zaprzeczyli, by zakupili nieruchomo\u015b\u0107 na zlecenie powod\u00f3w. Stwierdzili, \u017ce kupili we w\u0142asnym imieniu i z w\u0142asnych \u015brodk\u00f3w ponie\u015bli nak\u0142ady. Pozwany &#8222;nie otrzyma\u0142 od powod\u00f3w kwoty 44.100 z\u0142 i w tym zakresie pow\u00f3dka pozostaje w zw\u0142oce&#8221;, jednocze\u015bnie &#8222;E. T. zwr\u00f3ci\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 po\u017cyczki&#8221;, co \u015bwiadczy o tym, \u017ce umowa po\u017cyczki nie by\u0142a cz\u0119\u015bci\u0105 umowy zlecenia i nie dosz\u0142o do zlecenia fiducjarnego. Pozwani ustanowili s\u0142u\u017cebno\u015b\u0107 na rzecz powod\u00f3w, ale w dow\u00f3d wdzi\u0119czno\u015bci za po\u017cyczk\u0119 na rzecz pozwanego i w wyniku za\u017cy\u0142ych stosunk\u00f3w. Pozwani liczyli na to, \u017ce powodowie b\u0119d\u0105 korzysta\u0107 z nieruchomo\u015bci tylko sezonowo w czasie wypoczynku.<\/em><\/p>\n<p><em>Zarzuty te nie daj\u0105 si\u0119 pogodzi\u0107 z zasadami logicznego rozumowania. Potwierdzeniem przekazania przez powod\u00f3w obu pe\u0142nych sum okre\u015blonych jako &#8222;po\u017cyczki&#8221; s\u0105 nie tylko wiarygodne zeznania powod\u00f3w, ale przede wszystkim dokumenty, a w\u015br\u00f3d nich ustanowienie hipotek na zabezpieczenie pe\u0142nych, a nie cz\u0119\u015bciowych sum &#8222;po\u017cyczek&#8221; oraz o\u015bwiadczenie pa\u0144stwa T. (kupuj\u0105cych) zawarte w akcie notarialnym nabycia spornej nieruchomo\u015bci z 26 czerwca 2003 r. (\u00a7 5), zgodnie z kt\u00f3rym kupuj\u0105cy okazali umow\u0119 po\u017cyczki zawart\u0105 5 czerwca 2003 r. zawart\u0105 przez kupuj\u0105cych z H. D., z kt\u00f3rej wynika\u0142o, \u017ce udzieli\u0142a ona kupuj\u0105cym &#8222;po\u017cyczek&#8221;<\/em><\/p>\n<p><em>w kwotach po 49.000 z\u0142. Tym samym pozwani uzasadnili otrzymaniem &#8222;po\u017cyczek&#8221;<\/em><\/p>\n<p><em>w pe\u0142nej wysoko\u015bci posiadanie \u015brodk\u00f3w finansowych na pokrycie ceny sprzeda\u017cy przed notariuszem, a po\u015brednio i przed urz\u0119dem skarbowym. Ra\u017c\u0105ce by\u0142o powo\u0142anie si\u0119 przez pozwanych w odpowiedzi na pozew na dokument maj\u0105cy potwierdza\u0107 dokonanie zwrotu przez E. T. ca\u0142o\u015bci lub cz\u0119\u015bci (tego pozwani nie wyja\u015bniaj\u0105) &#8222;po\u017cyczki&#8221; &#8211; pozwani dokumentu tego nie opisali i wbrew zapowiedziom nie z\u0142o\u017cyli go do akt sprawy, co nale\u017cy odczytywa\u0107 jako wskazanie na nieprawdziwo\u015b\u0107 twierdze\u0144 odpowiedzi na pozew. Naiwno\u015bci\u0105 za\u015b razi stwierdzenie, \u017ce pozwani liczyli na to, \u017ce powodowie b\u0119d\u0105 korzysta\u0107 z nieruchomo\u015bci tylko sezonowo w czasie wypoczynku &#8211; je\u015bli zestawi\u0107 je z dokumentem w postaci zwyk\u0142ej pisemnej umowy ustanowienia s\u0142u\u017cebno\u015bci (w tym miejscu nie chodzi o form\u0119 umowy, lecz o niezaprzeczon\u0105 tre\u015b\u0107 o\u015bwiadczenia pozwanych w niej zawartego) &#8211; w niej opisany by\u0142 szczeg\u00f3\u0142owiej zakres uprawnie\u0144 wynikaj\u0105cych ze s\u0142u\u017cebno\u015bci: prawo korzystania z budynk\u00f3w, przygotowywania posi\u0142k\u00f3w, przechowywania rzeczy osobistych, pojazd\u00f3w, \u017cywno\u015bci, p\u0142od\u00f3w rolnych, zapas\u00f3w zb\u00f3\u017c, sadzonek, nawoz\u00f3w, maszyn rolniczych i narz\u0119dzi, prawo instalowania wszelkich niezb\u0119dnych urz\u0105dze\u0144 sanitarnych oraz urz\u0105dze\u0144 gospodarstwa domowego, wnoszenia i korzystania z w\u0142asnych mebli, przyjmowania go\u015bci i samodzielnego planowania sposobu zagospodarowania nieruchomo\u015bci gruntowych. By\u0142y to wszystkie atrybuty w\u0142a\u015bcicielskie, a nie cechy korzystania sezonowego.<\/em><\/p>\n<p><em>W ocenie S\u0105du, stanowisko faktyczne powod\u00f3w potwierdza ju\u017c sama tre\u015b\u0107 opisanych wy\u017cej dokument\u00f3w do\u0142\u0105czonych do pozwu. Dodatkowym tylko uzupe\u0142nieniem s\u0105 zeznania powod\u00f3w. S\u0105d jest przekonany, \u017ce strony zawar\u0142y ustn\u0105 umow\u0119 fiducjarnego zlecenia nabycia nieruchomo\u015bci. Dokonuj\u0105c tych ustale\u0144 i zawieraj\u0105c &#8222;umow\u0119 po\u017cyczki&#8221; strony nie by\u0142y w pe\u0142ni reprezentowane przez zawodowych pe\u0142nomocnik\u00f3w &#8211; i tym nale\u017cy t\u0142umaczy\u0107 fakt, \u017ce umowy tej nie zawar\u0142y na pi\u015bmie (bezspornie zreszt\u0105 przyja\u017ani\u0142y si\u0119, co uzasadnia dodatkowo nieformalno\u015b\u0107 pocz\u0105tkowych czynno\u015bci) i \u017ce sumy wr\u0119czone pa\u0144stwu T. nazwane zosta\u0142y mylnie po\u017cyczk\u0105. Nie o po\u017cyczk\u0119 stronom faktycznie chodzi\u0142o, lecz o przekazanie zleceniobiorcom pieni\u0119dzy na pokrycie ceny zakupu nieruchomo\u015bci. B\u0142\u0119dne nazwanie tej czynno\u015bci &#8222;po\u017cyczk\u0105&#8221; nie wp\u0142ywa na wa\u017cno\u015b\u0107 tej czynno\u015bci prawnej. Nie by\u0142a to czynno\u015b\u0107 pozorna, by\u0142a to czynno\u015b\u0107 niew\u0142a\u015bciwie nazwana z prawnego punktu widzenia. Czynno\u015b\u0107 nazwana przez strony &#8222;umow\u0105 po\u017cyczki&#8221; sta\u0142a si\u0119 zawartym w formie pisemnej elementem ustnej umowy powierniczego zlecenia nabycia nieruchomo\u015bci.<\/em><\/p>\n<p><em>Pozorna ani zmierzaj\u0105ca do obej\u015bcia prawa nie by\u0142a te\u017c umowa ustna zlecenia jako ca\u0142o\u015b\u0107, zawarta w 2003 r. Umowa zlecenia nabycia nieruchomo\u015bci nie jest podstaw\u0105 wpisu zleceniobiorcy do ksi\u0119gi wieczystej, zatem forma pisemna z podpisem notarialnie po\u015bwiadczonym (art. 31 ust. 1\u00a0ustawy o ksi\u0119gach wieczystych i hipotece) nie jest to konieczna (S. G., Powiernicze (fiducjarne) zlecenie nabycia w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci, (&#8230;) nr (&#8230;)). Wa\u017cna jest taka umowa zawarta ustnie. Obej\u015bcie prawa polega na tym, \u017ce czynno\u015b\u0107 prawna jako taka nie jest obj\u0119ta zakazem prawnym, ale zostaje przedsi\u0119wzi\u0119ta dla osi\u0105gni\u0119cia celu prawnie zakazanego, a nie jest tak\u0105 umowa nienakierowana na skutek w postaci nabycia przez powoda, jako cudzoziemca, nieruchomo\u015bci bez stosownego zezwolenia (wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z 7 kwietnia 2016 r.,\u00a0II CSK 230\/15). Umowa jest wa\u017cna, poniewa\u017c jej celem by\u0142o nie przeniesienie w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci wbrew obowi\u0105zuj\u0105cemu w\u00f3wczas zakazowi, lecz przeniesienie w\u0142asno\u015bci w sytuacji prawnej to dopuszczaj\u0105cej, co wprost wynika z dokument\u00f3w towarzysz\u0105cych zawarciu ustnego porozumienia.<\/em><\/p>\n<p><em>Roszczenia powod\u00f3w nie przedawni\u0142y si\u0119, licz\u0105c obowi\u0105zuj\u0105cy w tamtym okresie 10-letni termin przedawnienia, poniewa\u017c umowa zawarta zosta\u0142a w maju 2003 r., a w dniu 17 marca 2009 r. pozwani przerwali bieg przedawnienia, sporz\u0105dzaj\u0105c i wr\u0119czaj\u0105c powodom pisemne o\u015bwiadczenie, kt\u00f3re nale\u017cy traktowa\u0107 jako uznanie d\u0142ugu. Kolejne przerwanie terminu nast\u0105pi\u0142o poprzez zawezwanie do pr\u00f3by ugodowej i ponownie poprzez wniesienie pozwu.<\/em><\/p>\n<p><em>S\u0105d Najwy\u017cszy w wyroku z dnia 20 marca 2014 r. (sygn. akt\u00a0II CSK 292\/13, OSNC 2015\/4\/44) wprost wskaza\u0142, \u017ce brak w umowie przedwst\u0119pnej zastrze\u017cenia o nieskorzystaniu przez uprawnionego z ustawowego prawa pierwokupu nieruchomo\u015bci nie powoduje niewa\u017cno\u015bci tej umowy. Podkre\u015bli\u0142, \u017ce s\u0105d ustala tre\u015b\u0107 umowy przyrzeczonej na podstawie postanowie\u0144 zawartych w umowie przedwst\u0119pnej, ale w razie potrzeby uzupe\u0142nia ich tre\u015b\u0107 postanowieniami wynikaj\u0105cymi z obowi\u0105zuj\u0105cego stanu prawnego i rezultat\u00f3w wyk\u0142adni postanowie\u0144 umowy przedwst\u0119pnej z uwzgl\u0119dnieniem zasad wynikaj\u0105cych z\u00a0<a href=\"https:\/\/sip.lex.pl\/#\/document\/16785996?unitId=art(65)&amp;cm=DOCUMENT\">art. 65<\/a>\u00a0k.c. Ustawowe prawo pierwokupu jest konstrukcj\u0105 maj\u0105c\u0105 zastosowanie do umowy sprzeda\u017cy nieruchomo\u015bci osobie trzeciej o skutku zobowi\u0105zuj\u0105cym, a nie do zawartej przez strony umowy przedwst\u0119pnej. Ustawowe prawo pierwokupu nie jest bowiem elementem przedmiotowo istotnym przyrzeczonej umowy sprzeda\u017cy, a jedynie warunkiem prawnym, kt\u00f3ry strony umowy przedwst\u0119pnej musz\u0105 uwzgl\u0119dnia\u0107 i przy jej zawieraniu i kt\u00f3ry wp\u0142ywa na spos\u00f3b wykonania zobowi\u0105za\u0144 wynikaj\u0105cych z umowy przedwst\u0119pnej, ale nie na sam\u0105 wa\u017cno\u015b\u0107 tej\u017ce umowy przedwst\u0119pnej. Brak o\u015bwiadczenia uprawnionego z ustawowego prawa pierwokupu o skorzystaniu z tego prawa do chwili nadej\u015bcia terminu zawarcia umowy przyrzeczonej oznacza tylko tyle, \u017ce zobowi\u0105zanie z umowy przedwst\u0119pnej nie b\u0119dzie mog\u0142o by\u0107 wykonane, a skutki jego niewykonania b\u0119d\u0105 podlega\u0142y ocenie na podstawie tre\u015bci umowy przedwst\u0119pnej i obowi\u0105zuj\u0105cych przepis\u00f3w. Umowa przedwst\u0119pna zobowi\u0105zuje jedynie do zawarcia umowy przyrzeczonej, natomiast zachowania stron okre\u015bla dopiero umowa przyrzeczona i to z uwzgl\u0119dnieniem ogranicze\u0144 wynikaj\u0105cych z obowi\u0105zuj\u0105cego stanu prawnego (wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 14 czerwca 2013 r., sygn. akt\u00a0V CSK 389\/12, wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 30 marca 2011 r., sygn. akt\u00a0III CSK 171\/10). wyroku S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt\u00a0V CSK 163\/09).<\/em><\/p>\n<p><em>W przypadku rozpatrywanym w tej sprawie mamy do czynienia nie tyle z umow\u0105 przyrzeczon\u0105, co z umow\u0105 powierniczego zlecenia nabycia nieruchomo\u015bci &#8211; zobowi\u0105zuj\u0105c\u0105 nie tylko do nabycia, ale i do przeniesienia w\u0142asno\u015bci na zleceniodawc\u00f3w w umo\u017cliwiaj\u0105cej to sytuacji prawnej, umo\u017cliwiaj\u0105cej nabycie.<\/em><\/p>\n<p><em>Poniewa\u017c umowa powierniczego zlecenia nabycia nieruchomo\u015bci, nawet zawarta ustnie, zobowi\u0105zuje do przeniesienia na zleceniodawc\u00f3w nabytej w\u0142asno\u015bci, i nie jest to typ umowy nazwanej (skodyfikowanej), podstaw\u0105 prawn\u0105 uwzgl\u0119dnienia \u017c\u0105dania powod\u00f3w jest przepis przewiduj\u0105cy zasad\u0119 swobody um\u00f3w &#8211;\u00a0art. 353<sup>1<\/sup>\u00a0k.c. Przeniesienie w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci zgodnie z umow\u0105 powinno nast\u0105pi\u0107 nieodp\u0142atnie. Powodowie w zeznaniach wspomnieli (mimo \u017ce pozwani nie stawiali takiego twierdzenia), \u017ce po zawarciu umowy trwa\u0142y mi\u0119dzy stronami rozmowy na temat odp\u0142atno\u015bci przeniesienia na nich w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci, jednak nie zako\u0144czy\u0142y si\u0119 \u017cadnymi ustaleniami, wi\u0119c nie mog\u0105 by\u0107 traktowane jako zmiana umowy. Doda\u0107 trzeba, \u017ce cena nabycia nieruchomo\u015bci zosta\u0142a pokryta w ca\u0142o\u015bci ze \u015brodk\u00f3w pochodz\u0105cych z maj\u0105tku powod\u00f3w, podobnie jak koszt wzniesienia i wyposa\u017cenia budynk\u00f3w, a dodatkowo pozwany za pomoc w budowie otrzymywa\u0142 wynagrodzenie. Nie ma wi\u0119c mowy o sprzeczno\u015bci \u017c\u0105dania powod\u00f3w z zasadami wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego czy z celem spo\u0142eczno-gospodarczym ich prawa, nie zachodzi te\u017c nadu\u017cycie ich prawa podmiotowego.<\/em><\/p>\n<p><em>Co do kr\u0119gu os\u00f3b zobowi\u0105zanych z umowy, wskaza\u0107 trzeba, \u017ce pocz\u0105tkowo byli to pozwany i jego ojciec, jednak kr\u0105g ten zmieni\u0142 si\u0119 po zawarciu umowy. Dosz\u0142o do darowizny udzia\u0142\u00f3w w nieruchomo\u015bci, w wyniku kt\u00f3rej wy\u0142\u0105cznymi wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielami stali si\u0119 pozwani, a pozwana podpisa\u0142a o\u015bwiadczenie &#8211; zobowi\u0105zanie do przeniesienia w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci. Okoliczno\u015bci sprawy wskazuj\u0105 na to, \u017ce w ten spos\u00f3b strony zwolni\u0142y z d\u0142ugu rodzic\u00f3w pozwanego, a w ich miejsce wsp\u00f3\u0142d\u0142u\u017cnikiem pozwanego sta\u0142a si\u0119 pozwana.<\/em><\/p>\n<p><em>Zasady nabywania nieruchomo\u015bci przez cudzoziemc\u00f3w reguluje\u00a0ustawa\u00a0z dnia 20 lutego 2004 r. o zmianie ustawy o nabywaniu nieruchomo\u015bci przez cudzoziemc\u00f3w oraz ustawy o op\u0142acie skarbowej (Dz. U. Nr 49, poz. 466), kt\u00f3ra wesz\u0142a w \u017cycie 26 kwietnia 2004 r., natomiast cze\u015b\u0107 przepis\u00f3w ustawy wesz\u0142a w \u017cycie z dniem 1 maja 2004 r.<\/em><\/p>\n<p><em>Ustawa ta dostosowuj\u0105c prawodawstwo Polski do prawodawstwa Unii Europejskiej, wprowadza zmiany do obowi\u0105zuj\u0105cej do niedawna ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomo\u015bci przez cudzoziemc\u00f3w, kt\u00f3ra w art. 8 ogranicza zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania poprzez wy\u0142\u0105czenie obowi\u0105zku uzyskiwania zezwolenia przez okre\u015blone osoby lub w okre\u015blonych przypadkach. Z dniem akcesji Polski do Unii Europejskiej usuni\u0119te zosta\u0142y ograniczenia dotycz\u0105ce nabywania nieruchomo\u015bci przez obywateli i przedsi\u0119biorc\u00f3w Europejskiego Obszaru Gospodarczego, kt\u00f3re nie wynikaj\u0105 z prawa wsp\u00f3lnotowego oraz nie s\u0105 obj\u0119te okresami przej\u015bciowymi. Oznacza to, \u017ce z dniem 1 maja 2004 r. nie jest wymagane uzyskanie zezwolenia Ministra Spraw Wewn\u0119trznych i Administracji przez cudzoziemc\u00f3w, b\u0119d\u0105cych obywatelami lub przedsi\u0119biorcami pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego, z wyj\u0105tkiem nabycia:<\/em><\/p>\n<p><em>1) nieruchomo\u015bci rolnych i le\u015bnych, przez okres 12 lat od dnia przyst\u0105pienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej;<\/em><\/p>\n<p><em>2) drugiego domu, przez okres 5 lat od dnia przyst\u0105pienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej.<\/em><\/p>\n<p><em>W rozpoznawanym w tej sprawie przypadku nie zachodzi \u017caden z tych wyj\u0105tk\u00f3w &#8211; doda\u0107 tu nale\u017cy, \u017ce pierwszy z nich nie zachodzi z uwagi na up\u0142yw przewidzianego w nim okresu 12-letniego. To oznacza, \u017ce brak obywatelstwa polskiego nie jest dla powod\u00f3w przeszkod\u0105 w uzyskaniu wyroku uwzgl\u0119dniaj\u0105cego ich \u017c\u0105danie g\u0142\u00f3wne.<\/em><\/p>\n<p><em>Spo\u015br\u00f3d dw\u00f3ch zaproponowanych przez powod\u00f3w \u017c\u0105da\u0144 niepieni\u0119\u017cnych S\u0105d wybra\u0142 jako w\u0142a\u015bciwsze to pierwsze &#8211; przewiduj\u0105ce przeniesienie w\u0142asno\u015bci udzia\u0142\u00f3w po 1\/2 we w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci na powod\u00f3w, a nie przeniesienie w\u0142asno\u015bci podzielonych fizycznie cz\u0119\u015bci nieruchomo\u015bci. Wydaje si\u0119, \u017ce warunki ustnych ustale\u0144 stron dokonanych w 2003 r. bli\u017csze s\u0105 w\u0142a\u015bnie temu pierwszemu rozwi\u0105zaniu.<\/em><\/p>\n<p><em>Mimo powy\u017cszego uwzgl\u0119dnienie \u017c\u0105dania g\u0142\u00f3wnego powod\u00f3w nast\u0105pi\u0142o nie w ca\u0142o\u015bci (w znaczeniu: bezwarunkowo), lecz z zastrze\u017ceniem warunku, \u017ce Krajowy O\u015brodek (&#8230;) nie skorzysta z prawa nabycia spornej nieruchomo\u015bci. Dlatego pow\u00f3dztwo w pozosta\u0142ej cz\u0119\u015bci nale\u017ca\u0142o oddali\u0107 na podstawie\u00a0art. 353<sup>1<\/sup>\u00a0k.c. w zwi\u0105zku z przepisami tu omawianymi. Ot\u00f3\u017c z\u00a0art. 4 ust. 1 pkt 3\u00a0ustawy o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego wynika, \u017ce je\u017celi nabycie nieruchomo\u015bci rolnej nast\u0119puje w wyniku orzeczenia s\u0105du, Krajowy O\u015brodek dzia\u0142aj\u0105cy na rzecz Skarbu Pa\u0144stwa mo\u017ce z\u0142o\u017cy\u0107 o\u015bwiadczenie o nabyciu tej nieruchomo\u015bci za zap\u0142at\u0105 ceny tej nieruchomo\u015bci. Ust. 2 przewiduje rozwi\u0105zanie sytuacji, w kt\u00f3rej cena nie wynika z czynno\u015bci prawna (jak w tej sprawie). Wyj\u0105tki przewidziane w ust. 4 nie maj\u0105 tu zastosowania. Odnosz\u0105c si\u0119 do art. 1a pkt 1 lit. b omawianej ustawy, trzeba wskaza\u0107, \u017ce sporna nieruchomo\u015b\u0107 rolna ma wi\u0119ksz\u0105 powierzchni\u0119 ni\u017c 0,3 ha.<\/em><\/p>\n<p><em>Uwzgl\u0119dniaj\u0105c \u017c\u0105danie g\u0142\u00f3wne, cho\u0107 z poczynionym zastrze\u017ceniem, S\u0105d nie mia\u0142 obowi\u0105zku rozpoznawania \u017c\u0105da\u0144 zg\u0142oszonych jako ewentualne. Mo\u017cna jednak og\u00f3lnie wskaza\u0107, \u017ce gdyby nast\u0105pi\u0142o rozpoznanie \u017c\u0105da\u0144 pieni\u0119\u017cnych, to powinny by\u0107 one uwzgl\u0119dnione do wysoko\u015bci \u017c\u0105danej &#8211; jako ni\u017cszej od wyniku ustale\u0144 bieg\u0142ego rzeczoznawcy, kt\u00f3ry ustali\u0142 warto\u015b\u0107 rynkow\u0105 nak\u0142ad\u00f3w powod\u00f3w, wyznaczaj\u0105c\u0105 jednocze\u015bnie warto\u015b\u0107 bezpodstawnego wzbogacenia pozwanych kosztem powod\u00f3w (art. 410\u00a0k.c. w zw. z\u00a0art. 405\u00a0k.c.). O zwrocie po\u017cyczki nie ma mowy, poniewa\u017c &#8211; jak wynika z wcze\u015bniejszych wniosk\u00f3w &#8211; strony w istocie nie zawar\u0142y umowy po\u017cyczki.<\/em><\/p>\n<p><em>O kosztach procesu mi\u0119dzy stronami orzeczono na podstawie\u00a0art. 98\u00a0k.p.c., zas\u0105dzaj\u0105c je stronie wygrywaj\u0105cej proces. Na koszty te sk\u0142adaj\u0105 si\u0119: op\u0142ata od pozwu 3.750 z\u0142, wynagrodzenie adwokackie wg stawki minimalnej w\u0142a\u015bciwej dla warto\u015bci przedmiotu sporu z op\u0142at\u0105 od pe\u0142nomocnictwa 5.417 z\u0142 i wykorzystana zaliczka na koszt wynagrodzenia bieg\u0142ych 3.500 z\u0142.<\/em><\/p>\n<p><em>O poniesionych tymczasowo przez Skarb Pa\u0144stwa kosztach s\u0105dowych orzeczono na podstawie\u00a0art. 113\u00a0ustawy o kosztach s\u0105dowych w sprawach cywilnych.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gdy w post\u0119powaniu s\u0105dowym oka\u017ce si\u0119, \u017ce sporna nieruchomo\u015b\u0107 ma charakter rolny, s\u0105d zobowi\u0105zany jest do weryfikacji obowi\u0105zk\u00f3w wynikaj\u0105cych z UKUR i poprawnego ich zastosowania. Niestety nie zawsze s\u0105dy poprawnie stosuj\u0105 przepisy UKUR, czego dowodem jest kontrowersyjny wyrok S\u0105du Okr\u0119gowego w Olsztynie z dnia 9 grudnia 2022 r., sygn. akt I C 750\/18. &nbsp; Stan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[11,19],"tags":[],"class_list":["post-4891","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-orzecznictwo","category-ukur"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4891","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4891"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4891\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5226,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4891\/revisions\/5226"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4891"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4891"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4891"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}