W jednej ze spraw, S\u0105d I instancji musia\u0142 rozwa\u017cy\u0107 zasadno\u015b\u0107 pow\u00f3dztwa o nabycie w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci rolnej przez KOWR. W skr\u00f3cie, nabywca o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce nieruchomo\u015b\u0107 rolna wejdzie w sk\u0142ad prowadzonego przez niego gospodarstwa rolnego, jednak nied\u0142ugo potem sprzeda\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 nieruchomo\u015bci, wchodz\u0105cych w sk\u0142ad tego gospodarstwa. W sprawie znalaz\u0142 wi\u0119c zastosowanie art. 9 ust. 3 UKUR.<\/p>\n
S\u0105d I instancji oddali\u0142 pow\u00f3dztwo KOWR, dochodz\u0105c do przekonania, \u017ce nie ma podstaw do pozbawienia pozwanego w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci rolnej. Przede wszystkim stwierdzi\u0142, \u017ce w\u0105tpliwo\u015bci dotycz\u0105 konstytucyjno\u015bci przepis\u00f3w, na podstawie kt\u00f3rych KOWR zg\u0142osi\u0142 roszczenie o wykup spornej nieruchomo\u015bci rolnej, zw\u0142aszcza ich zgodno\u015bci z konstytucyjn\u0105 ochron\u0105 w\u0142asno\u015bci. W zwi\u0105zku z tym, mo\u017cliwo\u015b\u0107 nabycia nieruchomo\u015bci rolnej na podstawie art. 9 ust. 3 UKUR nale\u017cy przyjmowa\u0107 jedynie wtedy, gdy przemawia za tym wa\u017cny interes publiczny. Zgodno\u015b\u0107 takiego roszczenia nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c rozwa\u017cy\u0107 w kontek\u015bcie zasad wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego. W ocenie S\u0105du, KOWR nie wykaza\u0142, dlaczego nabycie nieruchomo\u015bci rolnej le\u017cy w interesie Skarbu Pa\u0144stwa.<\/p>\n
Co ciekawe, S\u0105d II instancji stwierdzi\u0142, \u017ce apelacja wniesiona przez KOWR zas\u0142ugiwa\u0142a na uwzgl\u0119dnienie, ale z innych przyczyn ni\u017c w niej wskazano. Okaza\u0142o si\u0119 bowiem, \u017ce S\u0105d I instancji nie uwzgl\u0119dni\u0142, \u017ce w sprawie znalaz\u0142y zastosowanie przepisy UKUR sprzed nowelizacji z dnia 26 czerwca 2019 r. Dlaczego ma to takie znaczenie dla sprawy? Poniewa\u017c w poprzednim brzmieniu, art. 9 ust. 3 UKUR, w przeciwie\u0144stwie do jego aktualnego brzmienia, nie uzale\u017cnia\u0142 wyst\u0105pienia z pow\u00f3dztwem od swobodnego uznania KOWR. Wobec tego, na gruncie sprawy nie powinny znale\u017a\u0107 zastosowania rozwa\u017cania dotycz\u0105ce zgodno\u015bci roszczenia KOWR z celami UKUR.<\/p>\n
Przepis UKUR w poprzednim brzmieniu przewidywa\u0142 przypadki, w kt\u00f3rych S\u0105d m\u00f3g\u0142 ewentualnie odst\u0105pi\u0107 od uwzgl\u0119dnienia \u017c\u0105dania. By\u0142y to: wa\u017cne wzgl\u0119dy gospodarcze, spo\u0142eczne lub losowe stoj\u0105ce na przeszkodzie stwierdzeniu nabycia w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci rolnej na rzecz KOWR. W konsekwencji, zdaniem S\u0105du II instancji, w sprawie nie powinna znale\u017a\u0107 zastosowania klauzula generalna dotycz\u0105ca sprzeczno\u015bci z zasadami wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego. S\u0105d I instancji roz\u0142o\u017cy\u0142 r\u00f3wnie\u017c nieprawid\u0142owo ci\u0119\u017car dowodu \u2013 w ocenie S\u0105du II instancji, to pozwany powinien wykaza\u0107, dlaczego w sprawie znalaz\u0142y zastosowanie okoliczno\u015bci stanowi\u0105ce przeszkod\u0119 do uwzgl\u0119dnienia \u017c\u0105dania KOWR.<\/p>\n
Tre\u015b\u0107 art. 9 ust. 3 UKUR sprzed nowelizacji by\u0142a nast\u0119puj\u0105ca:<\/p>\n
Je\u017celi nabywca nieruchomo\u015bci rolnej:<\/em><\/p>\n 1) w okresie, o kt\u00f3rym mowa w art. 2b ust. 1, nie podj\u0105\u0142 lub zaprzesta\u0142 prowadzenia gospodarstwa rolnego, a w przypadku osoby fizycznej osobistego prowadzenia gospodarstwa rolnego, w sk\u0142ad kt\u00f3rego wesz\u0142a nabyta nieruchomo\u015b\u0107 rolna,<\/em><\/p>\n 2) nie wykonuje zobowi\u0105zania, o kt\u00f3rym mowa w art. 2a ust. 4 pkt 2 lit. c<\/em><\/p>\n – s\u0105d, na wniosek Krajowego O\u015brodka, orzeka o nabyciu w\u0142asno\u015bci tej nieruchomo\u015bci przez Krajowy O\u015brodek dzia\u0142aj\u0105cy na rzecz Skarbu Pa\u0144stwa, za zap\u0142at\u0105 r\u00f3wnowarto\u015bci pieni\u0119\u017cnej odpowiadaj\u0105cej warto\u015bci rynkowej ustalonej stosownie do przepis\u00f3w o gospodarce nieruchomo\u015bciami, chyba \u017ce wa\u017cne wzgl\u0119dy gospodarcze, spo\u0142eczne lub losowe stoj\u0105 temu na przeszkodzie.<\/em><\/p>\n Natomiast, w dacie orzekania przez S\u0105d I instancji, art. 9 ust. 3 UKUR mia\u0142 nast\u0119puj\u0105ce brzmienie:<\/p>\n Je\u017celi nabywca nieruchomo\u015bci rolnej:<\/em><\/p>\n 1) w okresie, o kt\u00f3rym mowa w art. 2b ust. 1:<\/em><\/p>\n 2) nie wykonuje zobowi\u0105zania, o kt\u00f3rym mowa w art. 2a ust. 4 pkt 1 lit. b, pkt 2 lit. c lub pkt 3 lit. d,<\/em><\/p>\n 3) nie wykorzystuje nieruchomo\u015bci na cele rolnicze, w przypadku, o kt\u00f3rym mowa w art. 2a ust. 4 pkt 4 lit. b,<\/em><\/p>\n 4) nie rozpocznie albo nie zrealizuje inwestycji w terminach wskazanych w art. 2a ust. 4 pkt 5 lit. b oraz c <\/em><\/p>\n – Krajowy O\u015brodek mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 do s\u0105du o nabycie w\u0142asno\u015bci tej nieruchomo\u015bci przez Krajowy O\u015brodek dzia\u0142aj\u0105cy na rzecz Skarbu Pa\u0144stwa, za zap\u0142at\u0105 ceny odpowiadaj\u0105cej jej warto\u015bci rynkowej okre\u015blonej stosownie do przepis\u00f3w o gospodarce nieruchomo\u015bciami.<\/em><\/p>\n Na marginesie warto doda\u0107, \u017ce tre\u015b\u0107 przepisu art. 9 ust. 3 UKUR ponownie uleg\u0142a zmianie. O kontrowersjach z tym zwi\u0105zanych piszemy tutaj.<\/p>\n Z powzi\u0119tych informacji wynika, \u017ce po przekazaniu przez S\u0105d II instancji sprawy do ponownego rozpoznania, S\u0105d I instancji ponownie wyda\u0142 wyrok, kt\u00f3ry jest nieprawomocny. Aktualnie sprawa czeka na rozpoznanie przed S\u0105dem II instancji \u2013 nie wyznaczono jeszcze posiedzenia w tej sprawie.<\/p>\n Pe\u0142n\u0105 tre\u015b\u0107 orzeczenia wraz z rozwa\u017ceniami S\u0105du I i II instancji znajduje si\u0119 poni\u017cej.<\/p>\n <\/p>\n Przewodnicz\u0105cy: S\u0119dzia SA Marek Machnij.<\/p>\n S\u0105d Apelacyjny w Gda\u0144sku I Wydzia\u0142 Cywilny po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2022 r. w Gda\u0144sku<\/p>\n na posiedzeniu niejawnym<\/p>\n sprawy z pow\u00f3dztwa Krajowego O\u015brodka (…) w W. przeciwko R. C. z udzia\u0142em interwenienta ubocznego po stronie powodowej J. K. o nabycie nieruchomo\u015bci rolnej<\/p>\n na skutek apelacji powoda od wyroku S\u0105du Okr\u0119gowego w S\u0142upsku<\/p>\n z dnia 15 marca 2021 r. sygn. akt I C 1039\/19<\/p>\n uchyla zaskar\u017cony wyrok i przekazuje spraw\u0119 S\u0105dowi Okr\u0119gowemu w S\u0142upsku do ponownego rozpoznania, pozostawiaj\u0105c temu S\u0105dowi rozstrzygni\u0119cie o kosztach post\u0119powania apelacyjnego.<\/p>\n Pow\u00f3d Krajowy O\u015brodek (…) w W. wni\u00f3s\u0142 o nabycie na podstawie\u00a0art. 9 ust. 3\u00a0ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego (obecnie tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 461, powo\u0142ywanej dalej jako „u.k.u.r.” lub „ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r.”) na rzecz Skarbu Pa\u0144stwa od pozwanego R. C. nieruchomo\u015bci rolnej oznaczonej jako dzia\u0142ka nr (…) o powierzchni 1,51 ha, po\u0142o\u017conej w miejscowo\u015bci G., dla kt\u00f3rej prowadzona jest ksi\u0119ga wieczysta nr (…), za zap\u0142at\u0105 ceny odpowiadaj\u0105cej jej warto\u015bci okre\u015blonej stosownie do przepis\u00f3w o gospodarce nieruchomo\u015bciami. Pow\u00f3d twierdzi\u0142, \u017ce pozwany naby\u0142 t\u0119 nieruchomo\u015b\u0107 w dniu 19 lipca 2018 r., sk\u0142adaj\u0105c w akcie notarialnym m.in. o\u015bwiadczenie, \u017ce nabywana nieruchomo\u015b\u0107 wejdzie w sk\u0142ad prowadzonego przez niego gospodarstwa rolnego, ale nast\u0119pnie w dniu 20 grudnia 2018 r. sprzeda\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 nieruchomo\u015bci, wchodz\u0105cych w sk\u0142ad jego gospodarstwa, natomiast nale\u017c\u0105ce do niego pozosta\u0142e po tej sprzeda\u017cy nieruchomo\u015bci nie stanowi\u0105 nieruchomo\u015bci rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy, w zwi\u0105zku z czym nie mo\u017cna uzna\u0107, \u017ce prowadzi on gospodarstwo rolne o powierzchni nie mniejszej ni\u017c 1 ha, co oznacza, \u017ce po zawarciu umowy z dnia 20 grudnia 2018 r. zaprzesta\u0142 on osobistego prowadzenia gospodarstwa rolnego, w kt\u00f3rego sk\u0142ad wesz\u0142a nabyta nieruchomo\u015b\u0107 rolna, podczas gdy zgodnie z\u00a0art. 9 ust. 3\u00a0ustawy nabywca powinien przez co najmniej pi\u0119\u0107 lat prowadzi\u0107 gospodarstwo rolne, w sk\u0142ad kt\u00f3rego wesz\u0142a nabyta nieruchomo\u015b\u0107 rolna, wobec czego pow\u00f3d mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 do s\u0105du o nabycie tej nieruchomo\u015bci na zasadach wskazanych w tre\u015bci niniejszego \u017c\u0105dania.<\/p>\n Pozwany wni\u00f3s\u0142 o oddalenie pow\u00f3dztwa, kwestionuj\u0105c je co do zasady i co do wysoko\u015bci.\u00a0Twierdzi\u0142, \u017ce zby\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 swoich nieruchomo\u015bci, poniewa\u017c zmieni\u0142y si\u0119 jego cele \u017cyciowe, ale nadal jest rolnikiem, prowadz\u0105cym gospodarstwo rolne i op\u0142aca sk\u0142adki z tego tytu\u0142u.<\/p>\n Interwencj\u0119 uboczn\u0105 po stronie powoda zg\u0142osi\u0142a J. N., wskazuj\u0105c, \u017ce jako bezpo\u015bredni s\u0105siad spornej nieruchomo\u015bci ma interes prawny w uwzgl\u0119dnieniu pow\u00f3dztwa, poniewa\u017c jest rolnikiem zainteresowanym nabyciem tej nieruchomo\u015bci lub przynajmniej utrzymaniem jej rolnego charakteru.<\/p>\n S\u0105d Okr\u0119gowy w S\u0142upsku wyrokiem z dnia 15 marca 2021 r. oddali\u0142 pow\u00f3dztwo, zas\u0105dzi\u0142 od powoda na rzecz pozwanego kwot\u0119 5.417 z\u0142 tytu\u0142em zwrotu koszt\u00f3w procesu i nakaza\u0142 \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 od powoda na rzecz Skarbu Pa\u0144stwa nieuiszczone koszty s\u0105dowe w kwocie 95,92 z\u0142.<\/p>\n Z dokonanych przez S\u0105d Okr\u0119gowy ustale\u0144 faktycznych wynika, \u017ce w dniu 19 lipca 2018 r. pozwany naby\u0142 sporn\u0105 nieruchomo\u015b\u0107 za kwot\u0119 100.000 z\u0142, podaj\u0105c w umowie, \u017ce spe\u0142nia warunki indywidualnego rolnika, okre\u015blone w ww. ustawie, nabywana nieruchomo\u015b\u0107 jest po\u0142o\u017cona w gminie jego zamieszkania i wejdzie w sk\u0142ad prowadzonego ju\u017c przez niego gospodarstwa rolnego w obszarze W. – K. o powierzchni 3,7863 ha, \u0142\u0105czny obszar posiadanych przez niego u\u017cytk\u00f3w rolnych nie przekroczy 300 ha oraz posiada wykszta\u0142cenie zawodowe i co najmniej 5 lat sta\u017cu pracy w rolnictwie, gdy\u017c przez ten czas prowadzi\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 rolnicz\u0105 w swoim gospodarstwie rolnym. Na potwierdzenie swoich o\u015bwiadcze\u0144 przed\u0142o\u017cy\u0142 stosowne za\u015bwiadczenie w\u00f3jta gminy.<\/p>\n Nast\u0119pnie w dniu 20 grudnia 2018 r. pozwany sprzeda\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 swojego gospodarstwa rolnego, po\u0142o\u017conego w obszarze W. – K., o powierzchni 1,8961 ha, w zwi\u0105zku z czym pozosta\u0142o mu 1,4978 ha grunt\u00f3w, kt\u00f3re w planie zagospodarowania Gminy (…) oznaczone jako tereny zieleni parkowej, zabudowy zagrodowej i drogi. Z umowy tej wynika, \u017ce pow\u00f3d wyrazi\u0142 zgod\u0119 na nabycie obj\u0119tych ni\u0105 dzia\u0142ek z uwagi na ich rolny charakter.<\/p>\n W sk\u0142ad spornej nieruchomo\u015bci wchodz\u0105 obecnie grunty IV klasy bonitacyjnej, kt\u00f3rych warto\u015b\u0107, jako grunt\u00f3w rolnych, jest ni\u017csza od ceny zakupu zap\u0142aconej przez pozwanego. W ich okolicy pojawia si\u0119 jednak obr\u00f3t gruntami pod zabudow\u0119, aczkolwiek na dzia\u0142ki oferowane na ten cel przez Gmin\u0119 jak na razie nie ma widocznego popytu. Niemniej pozwany w 2018 r. wyst\u0105pi\u0142 o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla spornej nieruchomo\u015bci na dziesi\u0119\u0107 dom\u00f3w mieszkalnych jednorodzinnych. Post\u0119powanie w sprawie jej wydania jest nadal w toku, poniewa\u017c poprzednia decyzja zosta\u0142a uchylona, a obecnie interwenient uboczny, kt\u00f3ry pozostaje w sporze z pozwanym, stara si\u0119 uniemo\u017cliwi\u0107 mu realizacj\u0119 plan\u00f3w zabudowy spornej nieruchomo\u015bci.<\/p>\n S\u0105d Okr\u0119gowy ustali\u0142 ponadto, \u017ce pozwany zgodnie z ewidencj\u0105 podatkow\u0105 posiada gospodarstwo rolne, ale posiadany przez niego area\u0142 nie daje mu mo\u017cliwo\u015bci prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci rolniczej, w zwi\u0105zku z czym podj\u0105\u0142 inne zatrudnienie oraz rozwa\u017ca wykorzystanie posiadanej ziemi na specjalistyczn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 z zakresu rolnictwa, natomiast na spornej nieruchomo\u015bci podj\u0105\u0142 dzia\u0142ania zmierzaj\u0105ce do jej innego zagospodarowania, ale konflikt z interwenientem ubocznym utrudnia mu ich realizacj\u0119.<\/p>\n W \u015bwietle powy\u017cszych ustale\u0144 S\u0105d Okr\u0119gowy, \u017ce pow\u00f3dztwo nie zas\u0142ugiwa\u0142o na uwzgl\u0119dnienie.<\/p>\n W pierwszej kolejno\u015bci zauwa\u017cy\u0142, \u017ce w\u0105tpliwo\u015bci dotycz\u0105 konstytucyjno\u015bci przepis\u00f3w, na podstawie kt\u00f3rych pow\u00f3d zg\u0142osi\u0142 roszczenie o wykup spornej nieruchomo\u015bci, zw\u0142aszcza ich zgodno\u015bci z\u00a0art. 21\u00a0Konstytucji.\u00a0W zwi\u0105zku z tym mo\u017cliwo\u015b\u0107 nabycia nieruchomo\u015bci na podstawie\u00a0art. 9 ust. 3\u00a0ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. nale\u017cy przyjmowa\u0107 jedynie wtedy, gdy przemawia za tym wa\u017cny interes publiczny. Ponadto nale\u017cy rozwa\u017ca\u0107 zgodno\u015b\u0107 takiego roszczenia z\u00a0art. 5\u00a0k.c.<\/p>\n Z tego punktu widzenia S\u0105d Okr\u0119gowy uzna\u0142, \u017ce pow\u00f3d powinien wyja\u015bni\u0107, dlaczego w niniejszej sprawie zdecydowa\u0142 si\u0119 na wyst\u0105pienie z tym roszczeniem, skoro wcze\u015bniej nie kwestionowa\u0142 zakupu spornej nieruchomo\u015bci przez pozwanego oraz wyrazi\u0142 zgod\u0119 na zawarcie umowy umniejszaj\u0105cej area\u0142 jego gospodarstwa rolnego, a nast\u0119pnie uzasadnia\u0142 wyst\u0105pienie z pow\u00f3dztwem w\u0142a\u015bnie tak\u0105 okoliczno\u015bci\u0105. W ocenie ww. S\u0105du nie \u015bwiadczy to o realizacji cel\u00f3w ustawy w postaci zapewnienia grunt\u00f3w dla wy\u017cywienia i zr\u00f3wnowa\u017conego rolnictwa, zw\u0142aszcza \u017ce chodzi o grunty bez potencja\u0142u rolniczego i znajduj\u0105ce si\u0119 w zainteresowaniu budowlanym. Jednocze\u015bnie S\u0105d podkre\u015bli\u0142, \u017ce pow\u00f3d, mimo zobowi\u0105zania, nie przedstawi\u0142 okoliczno\u015bci umo\u017cliwiaj\u0105cych weryfikacj\u0119 przes\u0142anek przemawiaj\u0105cych za skorzystaniem z dochodzonego roszczenia. Nie zosta\u0142o te\u017c wykazane, dlaczego nabycie tej nieruchomo\u015bci le\u017cy w interesie Skarbu Pa\u0144stwa.<\/p>\n W konsekwencji S\u0105d Okr\u0119gowy uzna\u0142, \u017ce nie ma podstaw do stosowania wobec pozwanego przepis\u00f3w ustawy w spos\u00f3b formalistyczny i restrykcyjny.\u00a0S\u0105d zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce chocia\u017c nie s\u0105 wiarygodne twierdzenia pozwanego co do zamiar\u00f3w w zakresie sposobu zagospodarowania spornej nieruchomo\u015bci, to jej charakter nawet z posiadanymi ju\u017c wcze\u015bniej przez niego gruntami m\u00f3g\u0142 podawa\u0107 w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 realn\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 jej wykorzystania do prowadzenia na nich efektywnej dzia\u0142alno\u015bci rolniczej. W zwi\u0105zku z tym nie mo\u017cna rozwa\u017ca\u0107 odpowiedzialno\u015bci pozwanego za sam brak bie\u017c\u0105cego wykorzystania spornej nieruchomo\u015bci na cele rolnicze.<\/p>\n S\u0105d Okr\u0119gowy zwr\u00f3ci\u0142 przy tym uwag\u0119, \u017ce z uwagi na nisk\u0105 (tj. IV) klas\u0119 bonitacyjn\u0105 zmiana przeznaczenia grunt\u00f3w spornej dzia\u0142ki nie wymaga zgody i nie stanowi\u0142o to przeszkody na wydanie decyzji o warunkach zabudowy zgodnie z wnioskiem pozwanego.\u00a0Nie mo\u017cna wi\u0119c uzna\u0107, \u017ce za rygorystycznym zastosowaniem wobec pozwanego sankcji z\u00a0art. 9 ust. 3\u00a0ustawy maj\u0105 przemawia\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci co do jego nastawienia do realizacji obowi\u0105zk\u00f3w wynikaj\u0105cych z umowy.\u00a0Pozwany jako rolnik by\u0142 bowiem uprawniony do nabycia spornej nieruchomo\u015bci i nie mo\u017cna obci\u0105\u017ca\u0107 go skutkami dzia\u0142ania w ramach systemu prawa, zw\u0142aszcza \u017ce przewidziane w ustawie wymogi mia\u0142y charakter jedynie czasowy, natomiast obecnie, mimo podj\u0119tych przez pozwanego zaawansowanych dzia\u0142a\u0144 o zmian\u0119 rolniczego charakteru spornej dzia\u0142ki, nie jest wiadome, czy i kiedy do tego dojdzie.<\/p>\n W tym stanie rzeczy S\u0105d Okr\u0119gowy doszed\u0142 do przekonania, \u017ce nie ma podstaw do pozbawienia pozwanego w\u0142asno\u015bci przedmiotowej nieruchomo\u015bci.\u00a0W zwi\u0105zku z tym jedynie ubocznie zauwa\u017cy\u0142, \u017ce problematyczna jest tak\u017ce kwestia warto\u015bci tej nieruchomo\u015bci, kt\u00f3ra de facto nie ma potencja\u0142u rolniczego, lecz realny jest jej udzia\u0142 w obrocie gruntami pod zabudow\u0119 podmiejsk\u0105.\u00a0Nale\u017cy zatem mie\u0107 na uwadze jej potencja\u0142 rynkowy, a nie aktualny status, zw\u0142aszcza \u017ce z ustawy z dnia 11 kwietnie 2011 r. nie wynika, aby mia\u0142a ona wywo\u0142ywa\u0107 tak\u017ce dolegliwo\u015b\u0107 finansow\u0105.<\/p>\n Na koniec S\u0105d Okr\u0119gowy wskaza\u0142, \u017ce jego zdaniem niniejsza sprawa podlega\u0142a rozpoznaniu w trybie procesowym zgodnie z og\u00f3ln\u0105 zasad\u0105 przyj\u0119t\u0105 w\u00a0art. 13 \u00a7 1\u00a0k.p.c. jako sprawa o zobowi\u0105zanie do z\u0142o\u017cenia o\u015bwiadczenia woli.<\/p>\n Powy\u017cszy wyrok zosta\u0142 zaskar\u017cony w ca\u0142o\u015bci apelacj\u0105 przez powoda w oparciu o zarzuty:<\/p>\n 1) naruszenia prawa materialnego:<\/p>\n 2) naruszenia przepis\u00f3w prawa procesowego, maj\u0105cego istotny wp\u0142yw na wynik post\u0119powania, tj.\u00a0art. 233 \u00a7 1\u00a0k.p.c. przez niezasadne uznanie przez S\u0105d pierwszej instancji, \u017ce pow\u00f3d nie udowodni\u0142, \u017ce istniej\u0105 podstawy do wyst\u0105pienia przeciwko pozwanemu z pow\u00f3dztwem o nabycie spornej nieruchomo\u015bci na mocy\u00a0art. 9 ust. 3\u00a0u.k.u.r, w sytuacji gdy z za\u0142\u0105czonych do pozwu dokument\u00f3w ewidentnie wynika\u0142o (czego pozwany nie kwestionowa\u0142), \u017ce zby\u0142 on nieruchomo\u015b\u0107 stanowi\u0105c\u0105 jego dotychczasowe gospodarstwo rolne, w sk\u0142ad kt\u00f3rego wesz\u0142a nabyta nieruchomo\u015b\u0107 rolna, przed up\u0142ywem pi\u0119ciu lat od dnia jej nabycia, a tym samym zaprzesta\u0142 prowadzenia gospodarstwa rolnego, kt\u00f3re w przypadku osoby fizycznej powinno by\u0107 prowadzone osobi\u015bcie przez ni\u0105.<\/p>\n Na tych podstawach pow\u00f3d domaga\u0142 si\u0119 zmiany zaskar\u017conego wyroku przez orzeczenie zgodnie z \u017c\u0105daniem pozwu i zas\u0105dzenie od pozwanego na jego rzecz koszt\u00f3w procesu za obie instancje wed\u0142ug norm przepisanych, ewentualnie wnosi\u0142 o uchylenie wyroku oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania i rozstrzygni\u0119cia o kosztach procesu.<\/p>\n Pozwany wni\u00f3s\u0142 o oddalenie apelacji i zas\u0105dzenie od powoda na jego rzecz koszt\u00f3w post\u0119powania apelacyjnego wed\u0142ug norm przepisanych, natomiast interwenientka uboczna popar\u0142a apelacj\u0119.<\/p>\n S\u0105d Apelacyjny zwa\u017cy\u0142, co nast\u0119puje:<\/p>\n Apelacja zas\u0142ugiwa\u0142a na uwzgl\u0119dnienie, aczkolwiek nie tyle z przyczyn wynikaj\u0105cych z podniesionych przez powoda zarzut\u00f3w apelacyjnych, co ze stwierdzenia przez S\u0105d Apelacyjny, \u017ce S\u0105d pierwszej instancji nie rozpozna\u0142 istoty sprawy w stopniu uniemo\u017cliwiaj\u0105cym jej merytoryczne rozpoznanie w post\u0119powaniu apelacyjnym.\u00a0S\u0105d ten – poza bardzo og\u00f3lnymi ustaleniami faktycznymi oraz uwagami prawnymi na tle ustawy z 11 kwietnia 2003 r. – w gruncie rzeczy nie przedstawi\u0142 bowiem kompletnego i przekonuj\u0105cego wywodu pozwalaj\u0105cego uzna\u0107, \u017ce nale\u017cycie ustali\u0142 i rozwa\u017cy\u0142 wszystkie kwestie faktyczne i prawne maj\u0105ce istotne znaczenie dla rozstrzygni\u0119cia o dochodzonym przez powoda \u017c\u0105daniu.<\/p>\n W tym kontek\u015bcie zauwa\u017cy\u0107 wypada, \u017ce generalnie rozstrzygni\u0119cie ka\u017cdej sprawy wymaga uwzgl\u0119dnienia jedynie, a jednocze\u015bnie a\u017c dw\u00f3ch aspekt\u00f3w: faktycznego i prawnego.\u00a0Co do zasady pierwsze\u0144stwo ma przy tym aspekt faktyczny (inaczej ustalenie stanu faktycznego lub podstawy faktycznej rozstrzygni\u0119cia), poniewa\u017c aspekt prawny (inaczej ocena prawna lub podstawa prawna rozstrzygni\u0119cia) mo\u017ce i powinien odnosi\u0107 si\u0119 do ustalonego stanu faktycznego rozumianego jako ustalenie okoliczno\u015bci istotnych dla rozstrzygni\u0119cia. Doda\u0107 nale\u017cy, \u017ce w \u015bwietle\u00a0art. 227\u00a0k.p.c. nie chodzi o jakiekolwiek okoliczno\u015bci faktyczne ani o wszystkie okoliczno\u015bci faktyczne powo\u0142ywane przez strony, lecz wy\u0142\u0105cznie o takie okoliczno\u015bci, kt\u00f3re maj\u0105 istotne znaczenie dla rozstrzygni\u0119cia konkretnej sprawy.\u00a0W zwi\u0105zku z tym s\u0105d orzekaj\u0105cy powinien koncentrowa\u0107 si\u0119 jedynie na dokonywaniu istotnych ustale\u0144 z pomini\u0119ciem zagadnie\u0144 nieistotnych lub ubocznych. Podobnie powinien post\u0105pi\u0107 w zakresie rozwa\u017ca\u0144 prawnych, unikaj\u0105c zb\u0119dnych dygresji lub dywagacji.<\/p>\n Odnosz\u0105c te og\u00f3lne uwagi do niniejszej sprawy, w pierwszej kolejno\u015bci dostrzec trzeba, \u017ce S\u0105d pierwszej instancji nie dokona\u0142 wystarczaj\u0105cych ustale\u0144 faktycznych pozwalaj\u0105cych przej\u015b\u0107 do oceny prawnej przedmiotowego \u017c\u0105dania.\u00a0Natomiast w ramach oceny prawnej nie wzi\u0105\u0142 pod uwag\u0119 zasadniczej kwestii zwi\u0105zanej z analiz\u0105 tre\u015bci przepis\u00f3w prawnych maj\u0105cych zastosowanie do oceny tego \u017c\u0105dania, poniewa\u017c przede wszystkim nie zastanowi\u0142 si\u0119 nad tym, jakie brzmienie\u00a0art. 9 ust. 3\u00a0u.k.u.r.\u00a0ma w niniejszej sprawie zastosowanie do rozstrzygni\u0119cia o \u017c\u0105daniu powoda. Przyzna\u0107 zreszt\u0105 wypada, \u017ce kwestii tej nie dostrzegli tak\u017ce ani pow\u00f3d jako strona, kt\u00f3ra zainicjowa\u0142a post\u0119powanie, ani pozwany jako strona, kt\u00f3ra podj\u0119\u0142a obron\u0119 przed zg\u0142oszonym wobec niej \u017c\u0105daniem.<\/p>\n Kwestia ta ma wst\u0119pne i bardzo istotne znaczenie w rozstrzyganej sprawie z uwagi na to, \u017ce z dniem 26 czerwca 2019 r. wesz\u0142a w \u017cycie nowelizacja\u00a0art. 9 ust. 3\u00a0u.k.u.r., podczas gdy okoliczno\u015bci (zdarzenia prawne), z kt\u00f3rych pow\u00f3d wywodzi swoje \u017c\u0105danie (tj. nabycie spornych nieruchomo\u015bci przez pozwanego, jak i zbycie przez niego innych nieruchomo\u015bci, wchodz\u0105cych w sk\u0142ad jego gospodarstwa rolnego), nast\u0105pi\u0142y przed t\u0105 nowelizacj\u0105 (odpowiednio w dniu 19 lipca 2018 r. i w dniu 20 grudnia 2018 r.).\u00a0Pierwszoplanow\u0105 kwesti\u0105 by\u0142o wi\u0119c dokonanie tzw. krytyki przepis\u00f3w prawnych, czyli ustalenie, jaka jest tre\u015b\u0107 przepis\u00f3w prawnych maj\u0105cych zastosowanie w sprawie, a dopiero nast\u0119pnie mo\u017cna by\u0142o i nale\u017ca\u0142o przej\u015b\u0107 do dokonania ich wyk\u0142adni.<\/p>\n Wzi\u0105\u0107 trzeba pod uwag\u0119, \u017ce z dniem 26 czerwca 2019 r. tre\u015b\u0107\u00a0art. 9 ust. 3\u00a0u.k.u.r. uleg\u0142a zmianom, kt\u00f3re maj\u0105 istotne znaczenie dla zagadnie\u0144 rozstrzyganych w niniejszej sprawie, zw\u0142aszcza w aspekcie materialnoprawnym. Do ww. daty tre\u015b\u0107 tego przepisu mia\u0142a brzmienie:<\/p>\n „Je\u017celi nabywca nieruchomo\u015bci rolnej:<\/p>\n 1) w okresie, o kt\u00f3rym mowa w art. 2b ust. 1, nie podj\u0105\u0142 lub zaprzesta\u0142 prowadzenia gospodarstwa rolnego, a w przypadku osoby fizycznej osobistego prowadzenia gospodarstwa rolnego, w sk\u0142ad kt\u00f3rego wesz\u0142a nabyta nieruchomo\u015b\u0107 rolna,<\/p>\n 2) nie wykonuje zobowi\u0105zania, o kt\u00f3rym mowa w art. 2a ust. 4 pkt 2 lit. c – s\u0105d, na wniosek Krajowego O\u015brodka, orzeka o nabyciu w\u0142asno\u015bci tej nieruchomo\u015bci przez Krajowy O\u015brodek dzia\u0142aj\u0105cy na rzecz Skarbu Pa\u0144stwa, za zap\u0142at\u0105 r\u00f3wnowarto\u015bci pieni\u0119\u017cnej odpowiadaj\u0105cej warto\u015bci rynkowej ustalonej stosownie do przepis\u00f3w o gospodarce nieruchomo\u015bciami, chyba \u017ce wa\u017cne wzgl\u0119dy gospodarcze, spo\u0142eczne lub losowe stoj\u0105 temu na przeszkodzie.”.<\/p>\n Natomiast z dniem 26 czerwca 2019 r. przepis ten otrzyma\u0142 brzmienie:<\/p>\n „Je\u017celi nabywca nieruchomo\u015bci rolnej:<\/p>\n 1) w okresie, o kt\u00f3rym mowa w art. 2b ust. 1:<\/p>\n 2) nie wykonuje zobowi\u0105zania, o kt\u00f3rym mowa w art. 2a ust. 4 pkt 1 lit. b, pkt 2 lit. c lub pkt 3 lit. d,<\/p>\n 3) nie wykorzystuje nieruchomo\u015bci na cele rolnicze, w przypadku, o kt\u00f3rym mowa w art. 2a ust. 4 pkt 4 lit. b,<\/p>\n 4) nie rozpocznie albo nie zrealizuje inwestycji w terminach wskazanych w art. 2a ust. 4 pkt 5 lit. b oraz c – Krajowy O\u015brodek mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 do s\u0105du o nabycie w\u0142asno\u015bci tej nieruchomo\u015bci przez Krajowy O\u015brodek dzia\u0142aj\u0105cy na rzecz Skarbu Pa\u0144stwa, za zap\u0142at\u0105 ceny odpowiadaj\u0105cej jej warto\u015bci rynkowej okre\u015blonej stosownie do przepis\u00f3w o gospodarce nieruchomo\u015bciami.<\/p>\n Z por\u00f3wnania brzmienia tego przepisu sprzed i po tej nowelizacji – w zakresie istotnym dla rozstrzygni\u0119cia niniejszej sprawy, a zatem z pomini\u0119ciem okoliczno\u015bci, kt\u00f3re nie stanowi\u0105 podstawy dochodzonego \u017c\u0105dania – wynika, \u017ce zmiany sprowadza\u0142y si\u0119 do dw\u00f3ch zasadniczych kwestii: pomini\u0119cia w znowelizowanym brzmieniu okoliczno\u015bci mog\u0105cych przemawia\u0107 za nieuwzgl\u0119dnieniem takiego \u017c\u0105dania (tj. zwrotu „chyba \u017ce wa\u017cne wzgl\u0119dy gospodarcze, spo\u0142eczne lub losowe stoj\u0105 temu na przeszkodzie”) oraz nadania temu \u017c\u0105daniu charakteru fakultatywnego, co wyra\u017ca si\u0119 w sformu\u0142owaniu „Krajowy O\u015brodek mo\u017ce”, a nie jak by\u0142o poprzednio „s\u0105d (…) orzeka” przy jednoczesnym zast\u0105pieniu s\u0142\u00f3w „na wniosek” s\u0142owami „wyst\u0105pi\u0107 do s\u0105du”.<\/p>\n Prima facie wydawa\u0107 si\u0119 mo\u017ce, \u017ce ta nowelizacja mia\u0142a znaczenie zar\u00f3wno materialnoprawne, jak i procesowe.\u00a0Z\u00a0art. 9 ust. 3\u00a0u.k.u.r.\u00a0usuni\u0119te zosta\u0142y bowiem przes\u0142anki, mog\u0105ce skutkowa\u0107 nieuwzgl\u0119dnieniem \u017c\u0105dania (aspekt materialnoprawny), a jednocze\u015bnie pomini\u0119to w nim zwrot „na wniosek” (aspekt formalny), co da\u0142o podstaw\u0119 do wyra\u017cenia pogl\u0105du, \u017ce na og\u00f3lnych zasadach, wynikaj\u0105cych z\u00a0art. 13 \u00a7 1\u00a0k.p.c., takie \u017c\u0105danie podlega rozpoznaniu w trybie procesowym, aczkolwiek trafnie dostrze\u017cono, \u017ce w dalszym ci\u0105gu ustawodawca nie by\u0142 wystarczaj\u0105co jednoznaczny lub konsekwentny, poniewa\u017c nie pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 sformu\u0142owanym „mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 z pow\u00f3dztwem” lub innym zwrotem o podobnym sensie (znaczeniu).<\/p>\n Je\u015bli chodzi o t\u0119 ostatni\u0105 kwesti\u0119, w ocenie orzekaj\u0105cego sk\u0142adu S\u0105du Apelacyjnego, przychyli\u0107 si\u0119 mo\u017cna do pogl\u0105d\u00f3w wyra\u017canych jeszcze na tle poprzedniego brzmienia\u00a0art. 9 ust. 3\u00a0u.k.u.r., \u017ce mimo pos\u0142u\u017cenia si\u0119 w nim zwrotem „na wniosek” nie chodzi\u0142o o skierowanie takich \u017c\u0105da\u0144 do rozpoznania w trybie nieprocesowym (zob. \u0141obos – Kotowska D. J., Sta\u0144ko M., Ustawa o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego. Komentarz, Lexis-Nexis 2020, uwagi do art. 9). Na akceptacj\u0119 zas\u0142uguje argument, \u017ce samo pos\u0142u\u017cenie si\u0119 tym zwrotem bez jakiegokolwiek odes\u0142ania do post\u0119powania nieprocesowego, zw\u0142aszcza do kt\u00f3rego\u015b z post\u0119powa\u0144 uregulowanych kompleksowo w tym trybie, nie jest wystarczaj\u0105ce do uznania, \u017ce w ten spos\u00f3b ustawodawca chcia\u0142 odst\u0105pi\u0107 od zasady rozpoznawania spraw cywilnych w procesie. Bior\u0105c zatem pod uwag\u0119, \u017ce zagadnienie to mo\u017ce zosta\u0107 uznane za dyskusyjne, mo\u017cna dodatkowo pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 argumentem in dubio pro principio, zgodnie z kt\u00f3rym w razie w\u0105tpliwo\u015bci nale\u017cy opowiada\u0107 si\u0119 za zasad\u0105, czyli w tym przypadku za zasad\u0105 rozpoznania spraw w trybie procesowym, poniewa\u017c tryb nieprocesowy ma charakter wyj\u0105tkowy.<\/p>\n Bardziej donios\u0142a jest jednak pierwsza kwestia, a mianowicie to, jakie brzmienie\u00a0art. 9 ust. 3\u00a0u.k.u.r.\u00a0– w aspekcie materialnoprawnym – powinno mie\u0107 zastosowanie do oceny dochodzonego w niniejszej sprawie \u017c\u0105dania. W tym zakresie zauwa\u017cy\u0107 trzeba, \u017ce\u00a0ustawa\u00a0z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o kszta\u0142towaniu ustroju rolnego oraz niekt\u00f3rych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1080), kt\u00f3ra zmieni\u0142a brzmienie ww. przepisu, nie zawiera\u0142a jakichkolwiek przepis\u00f3w intertemporalnych reguluj\u0105cych skutki zdarze\u0144 prawnych zaistnia\u0142ych przez t\u0105 nowelizacj\u0105, w szczeg\u00f3lno\u015bci w zakresie dochodzenia wynikaj\u0105cego z niego \u017c\u0105dania w odniesieniu do zdarze\u0144 zaistnia\u0142ych przed jej wej\u015bciem w \u017cycie. Zawarte w niej przepisy intertemporalne (art. 5-13) w najmniejszym stopniu nie odnosz\u0105 si\u0119 bowiem do zagadnie\u0144, o kt\u00f3rych mowa w\u00a0art. 9 ust. 3\u00a0u.k.u.r.<\/p>\n W tej sytuacji, maj\u0105c na uwadze cywilnoprawny charakter przedmiotowego \u017c\u0105dania oraz kieruj\u0105c si\u0119 og\u00f3ln\u0105 zasad\u0105 niedzia\u0142ania prawa wstecz (por.\u00a0art. 3\u00a0k.c.), uzna\u0107 nale\u017cy, \u017ce powy\u017csz\u0105 w\u0105tpliwo\u015b\u0107 trzeba rozstrzygn\u0105\u0107 przy zastosowaniu powszechnie akceptowanej w prawie cywilnym zasady tempus regit actum, oznaczaj\u0105cej, \u017ce do okre\u015blenia i oceny skutk\u00f3w zdarze\u0144 prawnych w\u0142a\u015bciwe s\u0105 przepisy obowi\u0105zuj\u0105ce w chwili wyst\u0105pienia tych zdarze\u0144. Wyprowadza si\u0119 j\u0105 na og\u00f3\u0142 z\u00a0art. XXVI\u00a0ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Przepisy wprowadzaj\u0105ce kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 94 z p\u00f3\u017an. zm.), zgodnie z kt\u00f3rym do stosunk\u00f3w prawnych powsta\u0142ych przed wej\u015bciem w \u017cycie kodeksu cywilnego stosuje si\u0119 prawo dotychczasowe, chyba \u017ce przepisy poni\u017csze stanowi\u0105 inaczej. Przyjmuje si\u0119 bowiem, \u017ce przepis ten wyra\u017ca og\u00f3ln\u0105 zasad\u0119, kt\u00f3ra ma zastosowanie do stosunk\u00f3w cywilnoprawnych we wszystkich przypadkach zmiany obowi\u0105zuj\u0105cych przepis\u00f3w, je\u017celi przy ich nowelizacji w og\u00f3le nie ma przepis\u00f3w intertemporalnych lub nie wynika z nich co innego.<\/p>\n Pozwala to stwierdzi\u0107, \u017ce og\u00f3ln\u0105 zasad\u0105 w prawie cywilnym jest, \u017ce do oceny skutk\u00f3w prawnych zdarze\u0144 prawotw\u00f3rczych nale\u017cy stosowa\u0107 przepisy w brzmieniu obowi\u0105zuj\u0105cym w dacie wyst\u0105pienia (zaistnienia) tych zdarze\u0144.\u00a0W zwi\u0105zku z tym, mimo \u017ce pozew w niniejszej sprawie zosta\u0142 wniesiony w dniu 7 sierpnia 2019 r. (k. 37), a zatem ju\u017c pod rz\u0105dami znowelizowanego\u00a0art. 9 ust. 3\u00a0u.k.u.r., do oceny dochodzonego \u017c\u0105dania przepis ten powinien mie\u0107 zastosowanie w brzmieniu sprzed nowelizacji, poniewa\u017c wszystkie zdarzenia (okoliczno\u015bci) maj\u0105ce wp\u0142yw na powstanie tego \u017c\u0105dania mia\u0142y miejsce przed dniem 26 czerwca 2019 r.<\/p>\n Ma to bardzo istotne w rozstrzyganej sprawie, co niestety usz\u0142o uwadze S\u0105du pierwszej instancji, gdy\u017c – abstrahuj\u0105c od powi\u0105zanej z analizowanym zagadnieniem zmiany r\u00f3wnie\u017c\u00a0art. 2b ust. 1\u00a0u.k.u.r., polegaj\u0105cej na (nota bene korzystnym dla pozwanego) skr\u00f3ceniu okresu, w kt\u00f3rym nabywca nieruchomo\u015bci rolnej obowi\u0105zany jest do prowadzenia gospodarstwa rolnego, w kt\u00f3rego sk\u0142ad wesz\u0142a ta nieruchomo\u015b\u0107, z dziesi\u0119ciu do pi\u0119ciu lat – z poprzedniego brzmienia (kt\u00f3re ma zastosowanie w tej sprawie)\u00a0art. 9 ust. 3\u00a0u.k.u.r.\u00a0wynika\u0142o po pierwsze, \u017ce wyst\u0105pienie przez (…) z \u017c\u0105daniem nabycia nieruchomo\u015bci nie by\u0142o pozostawione uznaniu tego podmiotu, lecz mia\u0142o charakter obligatoryjny, a po wt\u00f3re – ju\u017c w tre\u015bci tego przepisu okre\u015blone by\u0142y przes\u0142anki, kt\u00f3re mog\u0142y skutkowa\u0107 nieuwzgl\u0119dnieniem takiego \u017c\u0105dania przez s\u0105d.<\/p>\n W konsekwencji bezprzedmiotowe by\u0142y uwagi S\u0105du pierwszej instancji odnosz\u0105ce si\u0119 do niewykazania przez powoda okoliczno\u015bci, kt\u00f3re spowodowa\u0142y, \u017ce w konkretnym przypadku zdecydowa\u0142 si\u0119 on na wyst\u0105pienie z tym \u017c\u0105daniem. O ile bowiem aktualnie wyst\u0105pienie z takim \u017c\u0105daniem co do zasady jest pozostawione uznaniu (…), to w poprzednim brzmieniu przepis\u00a0art. 9 ust. 3\u00a0u.k.u.r.\u00a0nie uzale\u017cnia\u0142 tego od swobodnego uznania powoda.\u00a0W tym kontek\u015bcie nie maj\u0105 wi\u0119c r\u00f3wnie\u017c znaczenia og\u00f3lne wywody tego S\u0105du na temat zgodno\u015bci wyst\u0105pienia z przedmiotowym \u017c\u0105daniem z celami ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. Kwestie te mog\u0142yby bowiem by\u0107 ewentualnie rozwa\u017cane co najwy\u017cej w ramach oceny przes\u0142anek nieuwzgl\u0119dnienia takiego \u017c\u0105dania wymienionych w poprzednim brzmieniu tego przepisu.<\/p>\n Chybiony by\u0142 tak\u017ce argument ww. S\u0105du, \u017ce pow\u00f3d nie powinien wyst\u0119powa\u0107 z takim \u017c\u0105daniem, skoro wcze\u015bniej nie sprzeciwia\u0142 si\u0119 ani nabyciu spornej nieruchomo\u015bci przez pozwanego na podstawie umowy z dnia 19 lipca 2018 r., ani zawarciu umowy z dnia 20 grudnia 2018 r., kt\u00f3rej skutkiem by\u0142o zmniejszenie area\u0142u gospodarstwa rolnego nale\u017c\u0105cego do pozwanego.\u00a0Zauwa\u017cy\u0107 trzeba, \u017ce w przypadku pierwszej z tych transakcji pow\u00f3d nie m\u00f3g\u0142 antycypowa\u0107, \u017ce pozwany nie wywi\u0105\u017ce si\u0119 z obowi\u0105zku wynikaj\u0105cego z\u00a0art. 2b ust. 1\u00a0u.k.u.r., o kt\u00f3rym zreszt\u0105 zosta\u0142 wyra\u017anie poinformowany ju\u017c w \u00a7 10 umowy z dnia 19 lipca 2018 r., jak r\u00f3wnie\u017c o skutkach niewywi\u0105zania si\u0119 z tego obowi\u0105zku (k. 14v – 15).<\/p>\n Je\u015bli natomiast chodzi o transakcj\u0119 z dnia 20 grudnia 2018 r., to wzi\u0105\u0107 trzeba pod uwag\u0119, \u017ce decyzja powoda nr (…) z dnia 28 listopada 2018 r., na kt\u00f3r\u0105 powo\u0142a\u0142 si\u0119 S\u0105d pierwszej instancji, wcale nie dotyczy\u0142a zgody na zbycie cz\u0119\u015bci swojego gospodarstwa rolnego przez pozwanego, lecz zgody na nabycie nieruchomo\u015bci rolnych przez nabywc\u0119 w osobie M. R., poniewa\u017c z umowy z dnia 20 grudnia 2018 r. nie wynika, aby ten nabywca posiada\u0142 kwalifikacje uprawniaj\u0105ce go do nabycia nieruchomo\u015bci rolnych (por. ww. umow\u0119, zw\u0142aszcza k. 18 i k. 18v).\u00a0Zbyt daleko id\u0105ce by\u0142o wi\u0119c dopatrywanie si\u0119 przez S\u0105d Okr\u0119gowy braku konsekwencji w zachowaniu powoda, maj\u0105cego przejawia\u0107 si\u0119 w zg\u0142oszeniu przedmiotowego \u017c\u0105dania z powodu zbycia przez pozwanego cz\u0119\u015bci swojego gospodarstwa mimo wcze\u015bniejszego wyra\u017cenia zgody na to zbycie.\u00a0Przedmiotem tej zgody nie by\u0142o bowiem zezwolenie na zbycie nieruchomo\u015bci przez pozwanego, lecz zezwolenie na ich nabycie przez osob\u0119 trzeci\u0105 niespe\u0142niaj\u0105c\u0105 ustawowych wymaga\u0144 niezb\u0119dnych do nabycia nieruchomo\u015bci rolnych.<\/p>\n Zastrze\u017cenia budzi tak\u017ce og\u00f3lnikowe powo\u0142anie si\u0119 przez S\u0105d pierwszej instancji na rzekom\u0105 sprzeczno\u015b\u0107 dochodzonego \u017c\u0105dania z\u00a0art. 5\u00a0k.c. W tym zakresie wskaza\u0107 nale\u017cy, \u017ce wprawdzie na tle obecnego brzmienia\u00a0art. 9 ust. 3\u00a0u.k.u.r.\u00a0w doktrynie pojawi\u0142y si\u0119 pogl\u0105dy dopuszczaj\u0105ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 zastosowania\u00a0art. 5\u00a0k.c. do \u017c\u0105dania dochodzonego przez (…) (zob. T. Czech, Kszta\u0142towanie ustroju rolnego. Komentarz, Wolters Kluwer Polska 2020, uwaga 50\u00a0art. 9\u00a0u.k.u.r.), ale \u0142\u0105czy\u0107 to nale\u017cy przede wszystkim z usuni\u0119ciem z tego przepisu przewidzianych w jego poprzednim brzmieniu przes\u0142anek, kt\u00f3re wprost okre\u015bla\u0142y, w jakich przypadkach s\u0105d mo\u017ce nie uwzgl\u0119dni\u0107 \u017c\u0105dania nabycia nieruchomo\u015bci przez (…).<\/p>\n Podkre\u015bli\u0107 trzeba, \u017ce wed\u0142ug powszechnie akceptowanego pogl\u0105du przepis\u00a0art. 5\u00a0k.c. odwo\u0142uje si\u0119 do tzw. klauzul generalnych, w zwi\u0105zku z czym powinien by\u0107 stosowany jedynie wtedy, gdy podobnych skutk\u00f3w nie mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 bezpo\u015brednio na podstawie przepis\u00f3w prawnych, kt\u00f3re maj\u0105 zastosowanie w konkretnym przypadku.\u00a0Skoro zatem\u00a0art. 9 ust. 3\u00a0u.k.u.r.\u00a0– w brzmieniu obowi\u0105zuj\u0105cym w chwili powstania po stronie (…) mo\u017cliwo\u015bci wyst\u0105pienia z \u017c\u0105daniem nabycia spornych nieruchomo\u015bci, czyli z dniem 20 grudnia 2018 r. – przewidywa\u0142, \u017ce takie \u017c\u0105danie mo\u017ce zosta\u0107 oddalone przez s\u0105d, je\u015bli b\u0119d\u0105 za tym przemawia\u0107 wa\u017cne wzgl\u0119dy gospodarcze, spo\u0142eczne lub losowe, to zb\u0119dne by\u0142o si\u0119ganie do przepisu\u00a0art. 5\u00a0k.c. lub do og\u00f3lnego powo\u0142ywania si\u0119 na wzgl\u0119dy spo\u0142eczne, maj\u0105ce wynika\u0107 z postulatu prokonstytucyjnej wyk\u0142adni\u00a0art. 9 ust. 3\u00a0u.k.u.r., skoro takie same lub bardzo zbli\u017cone wnioski mo\u017cna by\u0142o wyprowadzi\u0107 wprost z \u00f3wczesnej tre\u015bci tego przepisu, kt\u00f3ra zgodnie z zasad\u0105 tempus regit actum nadal powinna mie\u0107 zastosowanie do oceny przedmiotowego \u017c\u0105dania.<\/p>\n Zauwa\u017cy\u0107 jednocze\u015bnie trzeba, \u017ce S\u0105d pierwszej instancji b\u0142\u0119dnie uwa\u017ca\u0142, \u017ce to pow\u00f3d powinien wykaza\u0107, \u017ce w tym przypadku zachodzi wa\u017cny interes spo\u0142eczny uzasadniaj\u0105cy wyst\u0105pienie z przedmiotowym \u017c\u0105daniem. Z maj\u0105cej zastosowanie w tej sprawie redakcji\u00a0art. 9 ust. 3\u00a0u.k.u.r. (w brzmieniu sprzed 26 czerwca 2019 r.), tj. z pos\u0142u\u017cenia si\u0119 zwrotem „chyba \u017ce”, wynika bowiem, \u017ce ci\u0119\u017car wykazania okoliczno\u015bci stanowi\u0105cych przeszkod\u0119 do uwzgl\u0119dnienia takiego \u017c\u0105dania spoczywa na pozwanym, a nie na powodzie, poniewa\u017c takie sformu\u0142owanie jest u\u017cywane przez ustawodawc\u0119 w sytuacjach, w kt\u00f3rych dochodzi do tzw. przerzucenia ci\u0119\u017caru dowodu z powoda na pozwanego.\u00a0Tak\u017ce w tym zakresie – pomijaj\u0105c niedostrze\u017cenie, \u017ce przes\u0142anki ewentualnego nieuwzgl\u0119dnienia \u017c\u0105dania by\u0142y okre\u015blone wprost w maj\u0105cym zastosowanie brzmieniu\u00a0art. 9 ust. 3\u00a0u.k.u.r.\u00a0– S\u0105d pierwszej instancji niezasadnie uzna\u0142, \u017ce to pow\u00f3d powinien wykaza\u0107 dodatkowe okoliczno\u015bci przemawiaj\u0105ce za celowo\u015bci\u0105 lub konieczno\u015bci\u0105 orzeczenia o nabyciu spornych nieruchomo\u015bci przez powoda, podczas gdy w rzeczywisto\u015bci to pozwany m\u00f3g\u0142 powo\u0142a\u0107 si\u0119 na takie okoliczno\u015bci i w konsekwencji to on powinien je r\u00f3wnie\u017c udowodni\u0107.<\/p>\n Nie wdaj\u0105c si\u0119 obecnie szczeg\u00f3\u0142owo w ich analiz\u0119, poniewa\u017c nie jest to mo\u017cliwe z powodu wadliwego roz\u0142o\u017cenia przez ww. S\u0105d ci\u0119\u017caru dowodu mi\u0119dzy stronami, wskaza\u0107 generalnie nale\u017cy, \u017ce w\u015br\u00f3d powy\u017cszych okoliczno\u015bci mog\u0105 znale\u017a\u0107 si\u0119 zar\u00f3wno kwestie obiektywne, np. zwi\u0105zane z realn\u0105 mo\u017cliwo\u015bci\u0105 wykorzystania spornych grunt\u00f3w na cele rolnicze lub budowlane (w ramach oceny wzgl\u0119d\u00f3w gospodarczych lub spo\u0142ecznych), jak i kwestie subiektywne le\u017c\u0105ce po stronie pozwanego (w ramach tzw. wzgl\u0119d\u00f3w losowych).\u00a0Dopiero w\u0142a\u015bciwe ukszta\u0142towanie podstaw i zakresu oceny prawnej dochodzonego \u017c\u0105dania mo\u017ce pozwoli\u0107 na prawid\u0142owe rozstrzygni\u0119cie o przedmiotowym \u017c\u0105daniu.<\/p>\n Wskaza\u0107 ponadto trzeba, \u017ce powy\u017csze uwagi maj\u0105 istotne znaczenie tak\u017ce dla zakresu ustale\u0144 faktycznych, kt\u00f3re s\u0105 istotne dla rozstrzygni\u0119cia w niniejszej sprawie. Uwzgl\u0119dniaj\u0105c bowiem maj\u0105c\u0105 zastosowanie w sprawie tre\u015b\u0107\u00a0art. 9 ust. 3\u00a0u.k.u.r., stwierdzi\u0107 nale\u017cy, \u017ce w pierwszej kolejno\u015bci decyduj\u0105ce znaczenie ma w niej ustalenie, czy po sprzeda\u017cy w dniu 20 grudnia 2018 r. cz\u0119\u015bci swoich grunt\u00f3w, wchodz\u0105cych w sk\u0142ad jego gospodarstwa rolnego, pozwany – z pomini\u0119ciem spornych grunt\u00f3w – nadal posiada gospodarstwo rolne w rozumieniu\u00a0art. 2 pkt 2\u00a0u.k.u.r., czyli grunty rolne w rozumieniu Kodeksu cywilnego o \u0142\u0105cznej powierzchni nie mniejszej ni\u017c 1 ha.<\/p>\n W tym kontek\u015bcie zwr\u00f3ci\u0107 trzeba uwag\u0119, \u017ce dotychczasowe ustalenia S\u0105du pierwszej instancji w tej kwestii by\u0142y zbyt og\u00f3lnikowe i niekompletne. Z jednej strony S\u0105d ten ustali\u0142, \u017ce pozwany zgodnie z ewidencj\u0105 podatkow\u0105 posiada gospodarstwo rolne, ale nie wyja\u015bni\u0142, czy wynika to z posiadania przez niego spornych grunt\u00f3w rolnych, kt\u00f3re maj\u0105 \u0142\u0105czn\u0105 powierzchni\u0119 1,51 ha, a zatem ju\u017c tylko na tej podstawie pozwany mo\u017ce by\u0107 uwa\u017cany za osob\u0119 prowadz\u0105c\u0105 gospodarstwo rolne.\u00a0Jednak z\u00a0art. 9 ust. 3 pkt 1\u00a0u.k.u.r. w zw. z\u00a0art. 2b ust. 1\u00a0u.k.u.r.\u00a0wynika, \u017ce na u\u017cytek przedmiotowego \u017c\u0105dania uwzgl\u0119dni\u0107 nale\u017cy jedynie pozosta\u0142e grunty rolne, tworz\u0105ce gospodarstwo rolne, w sk\u0142ad kt\u00f3rego mia\u0142a wej\u015b\u0107 (przez okres co najmniej dziesi\u0119ciu lat, a od dnia 26 czerwca 2019 r. – co najmniej pi\u0119ciu lat) nabyta nieruchomo\u015b\u0107, wi\u0119c nie ma znaczenia, czy nabyta nieruchomo\u015b\u0107 samoistnie pozwala uzna\u0107 pozwanego za osob\u0119 prowadz\u0105c\u0105 gospodarstwo rolne.<\/p>\n Z drugiej strony zauwa\u017cy\u0107 trzeba, \u017ce z umowy z dnia 19 lipca 2018 r. wynika, \u017ce pozwany w chwili nabycia spornej nieruchomo\u015bci prowadzi\u0142 ju\u017c gospodarstwo rolne o powierzchni 3,7863 ha (k. 14), natomiast z twierdze\u0144 powoda, przytoczonych w pozwie i z do\u0142\u0105czonych przez niego dokument\u00f3w wynika, \u017ce w dniu 20 grudnia 2018 r. pozwany zby\u0142 grunty o \u0142\u0105cznej powierzchni 1,8961 ha, a zatem nadal pozosta\u0142y mu grunty – bez spornej nieruchomo\u015bci – o powierzchni 1,8902 ha. Tymczasem S\u0105d pierwszej instancji ustali\u0142, \u017ce powierzchnia pozosta\u0142ych grunt\u00f3w pozwanego wynosi tylko 1,4978 ha.\u00a0R\u00f3\u017cnica wynosi wprawdzie jedynie 0,3924 ha, czyli jest ni\u017csza od ustawowego minimum 1 ha grunt\u00f3w rolnych, wymaganego dla gospodarstwa rolnego, niemniej uzasadnione i konieczne by\u0142o jednoznaczne ustalenie tej okoliczno\u015bci, skoro zasadnicz\u0105 przes\u0142ank\u0105 \u017c\u0105dania z\u00a0art. 9 ust. 3\u00a0u.k.u.r.\u00a0jest zaprzestanie prowadzenia dotychczasowego gospodarstwa rolnego, czyli w tym przypadku spadek jego powierzchni poni\u017cej 1 ha.<\/p>\n Ustalenie powy\u017cszej okoliczno\u015bci co do zasady jest w pe\u0142ni wystarczaj\u0105ce do uwzgl\u0119dnienia dochodzonego \u017c\u0105dania, a przynajmniej z punktu widzenia powoda jest to jedyna okoliczno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 ma on obowi\u0105zek wykaza\u0107. Dopiero jej ustalenie otwiera drog\u0119, i to tylko na wniosek (zarzut) pozwanego, do ustalania, czy w rozstrzyganej sprawie przeszkody do uwzgl\u0119dnienia \u017c\u0105dania nie stanowi\u0105 wa\u017cne wzgl\u0119dy gospodarcze, spo\u0142eczne lub losowe, przy czym ich istnienie ma obowi\u0105zek wykaza\u0107 pozwany, a nie pow\u00f3d.\u00a0Jedynie w zupe\u0142nie wyj\u0105tkowych wypadkach, gdyby zachodzi\u0142a przes\u0142anka pozytywna (zaprzestanie przez pozwanego osobistego prowadzenia dotychczasowego gospodarstwa rolnego) i jednocze\u015bnie nie zachodzi\u0142yby przes\u0142anki negatywne (wa\u017cne wzgl\u0119dy gospodarcze, spo\u0142eczne lub losowe), mo\u017cna by\u0142oby ewentualnie rozwa\u017ca\u0107, czy przeciwko uwzgl\u0119dnieniu \u017c\u0105dania nie przemawiaj\u0105 okoliczno\u015bci, o kt\u00f3rych mowa w\u00a0art. 5\u00a0k.c.<\/p>\n Jednak w takim wypadku nale\u017ca\u0142oby szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 na to, czy powo\u0142ywane przez powoda okoliczno\u015bci subiektywne po stronie pozwanego, zwi\u0105zane z dzia\u0142aniem ze z g\u00f3ry podj\u0119tym zamiarem zaniechania prowadzenia gospodarstwa rolnego i przeznaczenia nabytej nieruchomo\u015bci na cele niezwi\u0105zane z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 rolnicz\u0105, nie wy\u0142\u0105czaj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci uznania, \u017ce pozwany nie tyle wykaza\u0142 si\u0119 operatywno\u015bci\u0105 w obrocie nieruchomo\u015bciami rolnymi, jak oceni\u0142 S\u0105d pierwszej instancji, co dzia\u0142a\u0142 co najmniej sprzecznie z zasadami wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego, wobec czego zgodnie z zasad\u0105 tzw. „czystych r\u0105k” – jako osoba, kt\u00f3ra sama naruszy\u0142a zasady wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego – nie mo\u017ce powo\u0142ywa\u0107 si\u0119 na ich ewentualne naruszenie przez drug\u0105 stron\u0119, tj. powoda.<\/p>\n W \u015bwietle powy\u017cszych uwag stwierdzi\u0107 nale\u017cy, \u017ce chocia\u017c zarzutom apelacyjnym powoda nie mo\u017cna odm\u00f3wi\u0107 racji, to jednocze\u015bnie nie mo\u017cna stanowczo orzec o ich merytorycznej zasadno\u015bci, poniewa\u017c wymaga to uprzedniego dokonania odpowiednich ustale\u0144 faktycznych i nast\u0119pnie dokonania ich oceny wed\u0142ug takiego brzmienia\u00a0art. 9 ust. 3\u00a0u.k.u.r., kt\u00f3re powinno mie\u0107 zastosowanie w niniejszej sprawie. Prowadzi to jednocze\u015bnie do wniosku, \u017ce S\u0105d pierwszej instancji, wychodz\u0105c z niew\u0142a\u015bciwej podstawy prawnej oraz dokonuj\u0105c nieodpowiednich lub co najmniej niewystarczaj\u0105cych ustale\u0144 faktycznych, nie rozpozna\u0142 istoty sprawy, co skutkuje konieczno\u015bci\u0105 uchylenia zaskar\u017conego wyroku i przekazania sprawy temu S\u0105dowi do ponownego rozpoznania z uwzgl\u0119dnieniem przedstawionych wy\u017cej rozwa\u017ca\u0144.<\/p>\n Na koniec wskaza\u0107 wypada, \u017ce w ocenie S\u0105du Apelacyjnego – w przypadku uznania dochodzonego \u017c\u0105dania po ponownym rozpoznaniu sprawy za uzasadnione – nie jest przekonuj\u0105ce stanowisko S\u0105du pierwszej instancji, \u017ce w niniejszej sprawie przedmiotem dochodzonego \u017c\u0105dania jest zobowi\u0105zanie do z\u0142o\u017cenia o\u015bwiadczenia woli. Zauwa\u017cy\u0107 trzeba, \u017ce nie wynika to z\u00a0art. 9 ust. 3\u00a0u.k.u.r., w kt\u00f3rym nie ma mowy o tym, aby do wywo\u0142ania skutku w postaci nabycia w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci rolnej przez powoda, dzia\u0142aj\u0105cego na rzecz Skarbu Pa\u0144stwa, konieczne by\u0142o z\u0142o\u017cenie jakiegokolwiek o\u015bwiadczenia przez pozwanego.\u00a0Wprawdzie w doktrynie mo\u017cna spotka\u0107 si\u0119 z takim pogl\u0105dem, ale wydaje si\u0119, \u017ce nie jest on wystarczaj\u0105co uzasadniony.\u00a0Nie wyja\u015bnia bowiem, czy wyrok uwzgl\u0119dniaj\u0105cy takie \u017c\u0105danie ma zast\u0105pi\u0107 jednocze\u015bnie o\u015bwiadczenia woli obu stron, czy jedynie pozwanego.\u00a0W ka\u017cdym razie nie wynika to z tre\u015bci\u00a0art. 9\u00a0u.k.u.r.\u00a0i wydaje si\u0119, \u017ce tak\u017ce pow\u00f3d w\u0142a\u015bnie w ten spos\u00f3b interpretuje swoje \u017c\u0105danie, poniewa\u017c nie domaga si\u0119 stwierdzenia, \u017ce wydany wyrok ma zast\u0105pi\u0107 o\u015bwiadczenia woli obu stron, w tym tak\u017ce niego.<\/p>\n Bardziej w\u0142a\u015bciwe wydaje si\u0119 wi\u0119c uznanie, \u017ce taki wyrok wprost, bez konieczno\u015bci odwo\u0142ania si\u0119 do konstrukcji rzekomego sk\u0142adania lub zast\u0119powania o\u015bwiadcze\u0144 woli stron, wywo\u0142uje skutek prawny w postaci nabycia nieruchomo\u015bci rolnej.\u00a0Przemawia za tym tak\u017ce argument, \u017ce skutek taki nast\u0119puje w gruncie rzeczy niezale\u017cnie od woli pozwanego, a nawet ca\u0142kowicie wbrew niej, wi\u0119c fikcyjne i niedorzeczne by\u0142oby przyjmowanie, \u017ce rzekomo jedynie zast\u0119puje jego wol\u0119.\u00a0W zwi\u0105zku z tym wskazuje si\u0119 niekiedy, \u017ce \u017c\u0105danie, o kt\u00f3rym mowa w powy\u017cszym przepisie, w sensie konstytucyjnym jest bardziej zbli\u017cone do wyw\u0142aszczenia w rozumieniu\u00a0art. 21 ust. 2\u00a0Konstytucji RP.<\/p>\n Z zagadnieniem charakteru (istoty) tego \u017c\u0105dania wi\u0105\u017ce si\u0119 ponadto kwestia sposobu sformu\u0142owania wyroku uwzgl\u0119dniaj\u0105cego takie \u017c\u0105danie.\u00a0W\u00a0art. 9 ust. 3\u00a0u.k.u.r.\u00a0tylko og\u00f3lnie jest bowiem mowa, \u017ce nabycie nieruchomo\u015bci rolnej przez (…), dzia\u0142aj\u0105cy na rzecz Skarbu Pa\u0144stwa, nast\u0119puje za zap\u0142at\u0105 r\u00f3wnowarto\u015bci pieni\u0119\u017cnej odpowiadaj\u0105cej warto\u015bci rynkowej ustalonej stosownie do przepis\u00f3w o gospodarce nieruchomo\u015bciami, ale z przepisu tego nie wynika, w jaki spos\u00f3b ma nast\u0105pi\u0107 rozstrzygni\u0119cie w wyroku o tej zap\u0142acie.<\/p>\n Og\u00f3lnie rzecz ujmuj\u0105c, mo\u017cliwe s\u0105 w tym zakresie dwa rozwi\u0105zania: zas\u0105dzenie powy\u017cszej r\u00f3wnowarto\u015bci od powoda na rzecz pozwanego lub pos\u0142u\u017cenie si\u0119 sformu\u0142owaniem „za jednoczesn\u0105 zap\u0142at\u0105” tej\u017ce r\u00f3wnowarto\u015bci.\u00a0Zalet\u0105 pierwszego rozwi\u0105zania jest wyra\u017ane przyznanie pozwanemu mo\u017cliwo\u015bci uzyskania zap\u0142aty r\u00f3wnowarto\u015bci nabytej od niego przez (…) na rzecz Skarbu Pa\u0144stwa nieruchomo\u015bci, poniewa\u017c takie orzeczenie mo\u017ce stanowi\u0107 tytu\u0142 egzekucyjny, umo\u017cliwiaj\u0105cy ewentualne przymusowe uzyskanie \u015bwiadczenia przez pozwanego.\u00a0Przeciwko temu przemawia jednak wzgl\u0105d na to, \u017ce przedmiotem sporu w tej sprawie w og\u00f3le nie jest jakiekolwiek roszczenie pozwanego, lecz jedynie \u017c\u0105danie powoda, a zupe\u0142nie inn\u0105 kwesti\u0105 jest to, \u017ce jest ono powi\u0105zane z obowi\u0105zkiem zap\u0142aty r\u00f3wnowarto\u015bci spornej nieruchomo\u015bci.\u00a0Nie tylko z materialnoprawnego, ale tak\u017ce i procesowego punktu widzenia trudno jest wi\u0119c znale\u017a\u0107 przekonuj\u0105ce uzasadnienie dla zas\u0105dzenia jakiejkolwiek kwoty na rzecz pozwanego od powoda, kt\u00f3ry wygra\u0142 proces, poniewa\u017c jego, i tylko jego, \u017c\u0105danie zosta\u0142o uwzgl\u0119dnione.<\/p>\n Mniej zastrze\u017ce\u0144 wywo\u0142uje zatem drugie rozwi\u0105zanie. Mo\u017cna w nim dopatrzy\u0107 si\u0119 podobie\u0144stwa do sytuacji spotykanej przy dochodzeniu \u015bwiadczenia z umowy wzajemnej, w kt\u00f3rej w wyroku zas\u0105dzaj\u0105cym \u015bwiadczenie mo\u017cna zastrzec jego spe\u0142nienie od r\u00f3wnoczesnego spe\u0142nienia przez drug\u0105 stron\u0119 swojego \u015bwiadczenia. Takie orzeczenie nie kreuje tytu\u0142u wykonawczego dla pozwanego i generalnie w og\u00f3le nie orzeka o jego \u017c\u0105daniu, lecz jedynie uzale\u017cnia korzystny dla powoda skutek od jego zachowania wskazanego bli\u017cej w tre\u015bci wyroku.\u00a0Koresponduje to jednocze\u015bnie z tre\u015bci\u0105\u00a0art. 786 \u00a7 1\u00a0k.p.c., w \u015bwietle kt\u00f3rego mo\u017cna uzna\u0107, \u017ce wykonanie wyroku uwzgl\u0119dniaj\u0105cego przedmiotowe \u017c\u0105danie (w szczeg\u00f3lno\u015bci dokonanie na jego podstawie wpisu w ksi\u0119dze wieczystej) mo\u017cna uzale\u017cni\u0107 od wykazania przez powoda, \u017ce zosta\u0142a dokonana na rzecz pozwanego zap\u0142ata r\u00f3wnowarto\u015bci nieruchomo\u015bci zgodnie z tre\u015bci\u0105 wyroku.<\/p>\n Ostatecznie jednak tak\u017ce w tym zakresie decyzj\u0119 powinien podj\u0105\u0107 samodzielnie S\u0105d pierwszej instancji po ponownym rozpoznaniu sprawy, jedynie posi\u0142kuj\u0105c si\u0119 ewentualnie przytoczonymi wy\u017cej argumentami.<\/p>\n Kieruj\u0105c si\u0119 powy\u017cszymi uwagami, S\u0105d Apelacyjny na mocy\u00a0art. 386 \u00a7 4\u00a0k.p.c. i\u00a0art. 108 \u00a7 2\u00a0k.p.c. orzek\u0142 jak w sentencji wyroku.<\/p>\n \u00a0– Wyrok S\u0105du Apelacyjnego w Gda\u0144sku z dnia 30 czerwca 2022 r., sygn. akt I ACa 360\/21, LEX nr 3520032<\/em><\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Je\u017celi KOWR stwierdzi, ze nabywca nie wywi\u0105zuje si\u0119 z obowi\u0105zk\u00f3w przewidzianych przepisami UKUR, w zale\u017cno\u015bci od stwierdzonych narusze\u0144, przys\u0142uguje mu mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyst\u0105pienia do s\u0105du z pow\u00f3dztwem o stwierdzenie niewa\u017cno\u015bci czynno\u015bci prawnej albo przymusowy wykup nieruchomo\u015bci rolnej na rzecz Skarbu Pa\u0144stwa. Zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyst\u0105pienia z pow\u00f3dztwem jest uprawnieniem KOWR, ale nie obowi\u0105zkiem. O […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[11,19],"tags":[],"class_list":["post-4899","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-orzecznictwo","category-ukur"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4899","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4899"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4899\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5224,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4899\/revisions\/5224"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4899"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4899"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.ukur.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4899"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n
Sk\u0142ad orzekaj\u0105cy<\/h5>\n
Sentencja<\/h5>\n
Uzasadnienie faktyczne<\/h5>\n
\n
Uzasadnienie prawne<\/h5>\n
\n