W przypadku, gdy cena sprzedawanej nieruchomo\u015bci ra\u017c\u0105co odbiega od jej warto\u015bci rynkowej, KOWR wykonuj\u0105cy prawo pierwokupu mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 do s\u0105du o ustalenie ceny tej nieruchomo\u015bci. Ma na to 14 dni od dnia z\u0142o\u017cenia o\u015bwiadczenia o wykonaniu prawa pierwokupu. W\u00f3wczas s\u0105d ustala cen\u0119 nieruchomo\u015bci odpowiadaj\u0105c\u0105 jej warto\u015bci rynkowej. Stosuje przy tym sposoby okre\u015blenia warto\u015bci nieruchomo\u015bci przewidziane w przepisach o gospodarce nieruchomo\u015bciami z uwzgl\u0119dnieniem jej obci\u0105\u017ce\u0144. Wi\u0119cej na temat uprawnienia KOWR do kwestionowania wysoko\u015bci ustalonej przez strony ceny pisali\u015bmy tutaj: https:\/\/test.ukur.pl\/opinie\/kowr-moze-kwestionowac-cene-nieruchomosci-rolnej-przy-wykonaniu-prawa-pierwokupu\/<\/a>.<\/p>\n Legitymacj\u0119 czynn\u0105 w procesie o ustalenie ceny nieruchomo\u015bci tocz\u0105cym si\u0119 na podstawie art. 3 ust. 9 UKUR posiada KOWR, a nie oddzia\u0142 terenowy KOWR-u w\u0142a\u015bciwy ze wzgl\u0119du na miejsce po\u0142o\u017cenia nieruchomo\u015bci. KOWR jest pa\u0144stwow\u0105 osob\u0105 prawn\u0105. Jest wyposa\u017cony w zdolno\u015b\u0107 s\u0105dow\u0105 i procesow\u0105. Oddzia\u0142 terenowy KOWR-u nie ma zdolno\u015bci s\u0105dowej, a zatem nie mo\u017ce by\u0107 stron\u0105 post\u0119powania s\u0105dowego.<\/p>\n Z regu\u0142y w praktyce sprawy s\u0105dowe prowadzone s\u0105 przez poszczeg\u00f3lne oddzia\u0142y terenowe na podstawie stosownych pe\u0142nomocnictw. W sprawach tych niekiedy przy oznaczeniu stron post\u0119powania pojawia si\u0119 oddzia\u0142 terenowy i jego adres, jako adres strony. W orzecznictwie mo\u017cna znale\u017a\u0107 nieskuteczne pr\u00f3by podnoszenia w takich sytuacjach zarzutu braku legitymacji czynnej powoda.<\/p>\n Przyk\u0142adowo w S\u0105d Apelacyjny w Bia\u0142ymstoku w wyroku z 19 czerwca 2020 r. (I ACa 54\/20, Legalis) wskaza\u0142:<\/p>\n \u201eOdnosz\u0105c si\u0119 w pierwszej kolejno\u015bci do kwestii niewa\u017cno\u015bci post\u0119powania z uwagi na brak legitymacji czynnej powoda, S\u0105d odwo\u0142awczy za s\u0142uszne uznaje w tym wzgl\u0119dzie stanowisko zaprezentowane w odpowiedzi na apelacj\u0119, \u017ce stron\u0105 niniejszego post\u0119powania jest (…) w W. \u2013 b\u0119d\u0105cy pa\u0144stwow\u0105 osob\u0105 prawn\u0105 wyposa\u017con\u0105 w zdolno\u015b\u0107 s\u0105dow\u0105 i procesow\u0105, a nie Oddzia\u0142 Terenowy w O. jako taki. Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce oddzia\u0142y KOWR-u jako cz\u0119\u015bci osoby prawnej, nie maj\u0105 samodzielnych zada\u0144, niezale\u017cnych od kompetencji KOWR-u. <\/em><\/p>\n Zadania jednostek organizacyjnych s\u0105 wprost emanacj\u0105 zada\u0144 samego KOWR-u, a powo\u0142anie (wyodr\u0119bnienie) ich w strukturze tego podmiotu ma na celu jedynie funkcjonaln\u0105 decentralizacj\u0119 gospodarowania ZWRSP w powi\u0105zaniu z pewnym zakresem terytorialnym (tj. ze wzgl\u0119du na usytuowanie okre\u015blonych nieruchomo\u015bci Skarbu Pa\u0144stwa). <\/em><\/p>\n W ocenie SA samo u\u017cycie dodatkowego elementu w postaci \u201eOddzia\u0142 Terenowy w O.\u201d \u2013 w ca\u0142okszta\u0142cie okoliczno\u015bci tej sprawy \u2013 nie mo\u017ce by\u0107 rozpatrywane w takim kontek\u015bcie jak podnosi to strona skar\u017c\u0105ca, tj. \u017ce podmiotem dochodz\u0105cym roszcze\u0144 w niniejszym procesie jest Oddzia\u0142 Terenowy KOWR-u, a nie sam O\u015brodek, co \u2013 wed\u0142ug pozwanej \u2013 winno skutkowa\u0107 niewa\u017cno\u015bci\u0105 post\u0119powania. <\/em><\/p>\n Jakkolwiek trzeba przyzna\u0107, \u017ce zb\u0119dne by\u0142o tutaj dodatkowe oznaczenie powoda poprzez wskazanie jego oddzia\u0142u terenowego, to jednocze\u015bnie nie spos\u00f3b zaakceptowa\u0107 stanowiska, jakoby podmiotem inicjuj\u0105cym proces (a zatem dochodz\u0105cym roszcze\u0144 we w\u0142asnym imieniu i na w\u0142asn\u0105 rzecz) by\u0142 Oddzia\u0142 Terenowy w O. <\/em><\/p>\n Zdaniem SA, zar\u00f3wno spos\u00f3b oznaczenia powoda w pozwie (Nr NIP i wzmianka o nast\u0119pstwie prawnym po ANR), jak te\u017c tre\u015b\u0107 przepis\u00f3w ustawy z 10.2.2017 r. o (…) oraz stosowne zapisy Statutu tego O\u015brodka (rozporz\u0105dzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 21.4.2017 r.), wskazuj\u0105, \u017ce inicjatorem obecnego post\u0119powania mo\u017ce by\u0107 jedynie (i de facto jest) (…) w W. \u2013 nast\u0119pca prawny ANR. <\/em><\/p>\n Potwierdzaj\u0105 to z\u0142o\u017cone do akt sprawy, za\u0142\u0105czone do pozwu pe\u0142nomocnictwa \u2013 najpierw Dyrektor Generalny (p.o.) (…) udzieli\u0142 umocowania Dyrektorowi Oddzia\u0142u Terenowego w O. do reprezentowania (…) (k. 234), ten za\u015b, na podstawie pe\u0142nomocnictwa Dyrektora Generalnego, udzieli\u0142 pe\u0142nomocnictwa radcy prawnemu wyst\u0119puj\u0105cemu w sprawie do prowadzenia spraw (…) w zakresie zwi\u0105zanym z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 Oddzia\u0142u Terenowego w O. (k. 233). <\/em><\/p>\n Tre\u015b\u0107 tych pe\u0142nomocnictw jednoznacznie wskazuje, \u017ce dzia\u0142aj\u0105cy w sprawie pe\u0142nomocnik m\u00f3g\u0142 dzia\u0142a\u0107 i dzia\u0142a\u0142 wy\u0142\u0105cznie w imieniu (…) za\u015b oznaczenie oddzia\u0142u terenowego w pozwie mia\u0142o s\u0142u\u017cy\u0107 wy\u0142\u0105cznie doprecyzowaniu kwestii dor\u0119cze\u0144. Na uwag\u0119 zas\u0142uguje r\u00f3wnie\u017c fakt, \u017ce obie strony w dalszych pismach procesowych pos\u0142u\u017cy\u0142y si\u0119 prawid\u0142owym oznaczeniem, tj. (…) w W. (pismo powoda z 10.9.2019 r., k. 318 i pismo pozwanej z 19.9.2019 r., k. 343), co mo\u017ce sugerowa\u0107, \u017ce w trakcie post\u0119powania nie by\u0142o w\u0105tpliwo\u015bci co do tego, jaki w istocie podmiot dochodzi roszcze\u0144 w niniejszym procesie.<\/em><\/p>\n Z uwagi na powy\u017csze bezzasadne okaza\u0142y si\u0119 zarzuty naruszenia art. 379 pkt 2 , art. 196 \u00a7 2 KPC, art. 64 i 65 KC oraz art. 2 ustawy o (…) Wadliwe okre\u015blenie powoda w zaskar\u017conym wyroku nale\u017ca\u0142o natomiast skorygowa\u0107 jako oczywist\u0105 omy\u0142k\u0119, na podstawie art. 350\u00a7 1 KPC\u201d.<\/em><\/p>\n Wobec tego zasadno\u015b\u0107 podniesienia zarzutu braku legitymacji czynnej powoda b\u0119dzie uzale\u017cniona od okoliczno\u015bci konkretnej sprawy. Zasadniczo legitymacja czynna w sprawie o ustalenie ceny nieruchomo\u015bci przys\u0142uguje KOWR-owi jako pa\u0144stwowej osobie prawnej. Oznaczenie w pozwie oddzia\u0142u terenowego samo w sobie nie musi przes\u0105dza\u0107 o braku legitymacji. Kluczowe jest, \u017ceby inne okoliczno\u015bci i dokumenty jednoznacznie wskazywa\u0142y, \u017ce dzia\u0142a KOWR.<\/p>\n Warto jednak ka\u017cdorazowo zweryfikowa\u0107 t\u0119 kwesti\u0119 i nie pomija\u0107 jej w analizie. W okre\u015blonych okoliczno\u015bciach zarzut braku legitymacji czynnej oddzia\u0142u terenowego KOWR mo\u017ce bowiem okaza\u0107 si\u0119 skuteczny.<\/p>\nLegitymacja czynna w procesie<\/h3>\n
Orzecznictwo<\/h3>\n